\u00a0<\/p>\n
Zakonnicy i ksi\u0119\u017ca lubi\u0105 i na og\u00f3\u0142 znaj\u0105 si\u0119 na dobrej kuchni. I tak jest od stuleci. I oczywiste jest, \u017ce je\u015bli kt\u00f3ry\u015b z duchownych napisze ksi\u0105\u017ck\u0119 kulinarn\u0105 to musz\u0105 w niej znale\u017a\u0107 si\u0119 i \u015bwi\u0119ci. Tak jest w ksi\u0105\u017ckach Josefa Imbacha pe\u0142nych anegdot o papie\u017cach, biskupach, wikarych i zakonnikach. Wszyscy \u015bwi\u0119ci s\u0105siaduj\u0105 w nich z przepysznymi przepisami. Smaczna to lektura.<\/p>\n
„Tradycja, wed\u0142ug kt\u00f3rej chrze\u015bcija\u0144stwo dotar\u0142o do Hiszpanii za spraw\u0105 \u015bw. Jakuba, si\u0119ga VI wieku. Dopiero w IX wieku rozpowszechni\u0142o si\u0119 przekonanie, \u017ce gr\u00f3b odkryty na miejscu dzisiejszej katedry zawiera doczesne szcz\u0105tki aposto\u0142a.<\/p>\n
Oczywi\u015bcie – i tutaj wielkim skr\u00f3tem z katedry trafiamy do kuchni – pewn\u0105 rol\u0119 w tym wszystkim odegra\u0142y „muszle \u015bw. Jakuba”.<\/p>\n
W \u015bredniowieczu hiszpa\u0144ska Galicja by\u0142a jednym z nielicznych miejsc po\u0142owowych ma\u0142\u017cy. To wyja\u015bnia, dlaczego pielgrzymi udaj\u0105cy si\u0119 do Santiago de Compostela na dow\u00f3d odbycia podr\u00f3\u017cy przyszywali sobie do kapeluszy lub p\u0142aszczy muszle. St\u0105d tak\u017ce nazwa „muszle (ma\u0142\u017ce) \u015bw. Jakuba”. Najbardziej lubimy je z past\u0105 z koriandru i w sosie curry.(…)<\/p>\n
W spos\u00f3b r\u00f3wnie przypadkowy i mimowolny jak Jakub trafiali do kuchni i inni \u015bwi\u0119ci. Niekt\u00f3rzy uzyskali tu wr\u0119cz co\u015b na kszta\u0142t honorowego obywatelstwa. Dotyczy to zw\u0142aszcza \u015bw. Marcina, kt\u00f3rego przedstawia si\u0119 z regu\u0142y jako \u017co\u0142nierza – na koniu, w he\u0142mie, z mieczem i p\u0142aszczem; obok niego stoi \u017cebrak. Od czasu do czasu jednak biskup Tours wyst\u0119puje te\u017c w pe\u0142nym ornacie i z g\u0119si\u0105 – na przyk\u0142ad na witra\u017cu w katedrze w Ingolstadt. O ile wizerunek rozcinaj\u0105cego p\u0142aszcz \u017co\u0142nierza chwyta za serce, o tyle widok g\u0119si ho\u0142ubionej przez biskupa wywo\u0142uje raczej burczenie w brzuchu.(…)<\/p>\n
Ot\u00f3\u017c najp\u00f3\u017aniej w ko\u0144cu pa\u017adziernika, w porze, gdy jesie\u0144 czyni ju\u017c znaczne post\u0119py i gdy – jak s\u0142usznie stwierdza Rilke – kto w\u00f3wczas jeszcze domu nie ma, ju\u017c go sobie nie zbuduje, nawet najbardziej fanatyczni zwolennicy post\u00f3w od czasu do czasu my\u015bl\u0105 o zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 dniu g\u0119si \u015bw. Marcina. Pojawia si\u0119 ona na stole 11 listopada – „na \u015bwi\u0119tego Marcina”, jak zwykli mawia\u0107 dobrzy chrze\u015bcijanie.<\/p>\n
To przypuszczalnie mnisi dali pocz\u0105tek legendzie o tym, jak nie\u015bmia\u0142y Marcin po wyborze na biskupa Tours ukry\u0142 si\u0119 w zagrodzie dla g\u0119si i zosta\u0142 przez nie zdradzony g\u0142o\u015bnym g\u0119ganiem.<\/p>\n
Niejakiemu Melchiorowi de Fabris zawdzi\u0119czamy stwierdzenie, i\u017c g\u0119\u015b \u015bw. Marcina wzmacnia cia\u0142o i podnosi ducha. W listopadzie 1595 roku, na \u015bw. Marcina, ten\u017ce de Fabris wyg\u0142osi\u0142 w klasztorze w Thierhaupten kazanie o zadziwiaj\u0105cym tytule: „Kazanie nader po\u017cyteczne do tego, by w nim zobaczy\u0107 cenn\u0105 wyk\u0142adni\u0119 \u017cycia wed\u0142ug \u015bwi\u0119tej Ewangelii; a tak\u017ce zbawienne wskazanie, w jaki spos\u00f3b spo\u017cywa\u0107 g\u0119\u015b \u015bw. Marcina i pokierowa\u0107 naszym \u017cyciem w inn\u0105 stron\u0119”.<\/p>\n
Czy mo\u017cna mie\u0107 za z\u0142e kaznodziei, \u017ce kieruj\u0105c wzrok wierz\u0105cych ku Ewangelii, nie traci z pola widzenia g\u0119si?<\/p>\n
Tak jak g\u0119\u015b jest zwierz\u0119ciem przynale\u017cnym \u015bw. Marcinowi, tak \u015bwinia – cho\u0107by tylko ma\u0142a i r\u00f3\u017cowa – nie mniej \u015bwi\u0119temu Ojcu pustyni, \u015bw. Antoniemu.<\/p>\n
Antoni, urodzony oko\u0142o roku 251, zmar\u0142 w s\u0119dziwym wieku 105 lat. Tradycja g\u0142osi, \u017ce eremita wielokrotnie toczy\u0142 ci\u0119\u017ckie boje ze wszelkiego rodzaju duchami nieczystymi i demonami. W \u015bwini towarzysz\u0105cej Antoniemu na wizerunkach ludowa fantazja widzia\u0142a diab\u0142a.<\/p>\n
W rzeczywisto\u015bci jednak \u015bwinia ta ma zwi\u0105zek z zakonem antonit\u00f3w, za\u0142o\u017conym we Francji u schy\u0142ku XI wieku i opiekuj\u0105cym si\u0119 chorymi. Antonitom przys\u0142ugiwa\u0142 przywilej swobodnego wypasu \u015bwi\u0144. Od nich wi\u0119c, a nie z biografii \u015bwi\u0119tego, wywodzi si\u0119 okre\u015blenie „\u015bwinia \u015bw. Antoniego”. W niekt\u00f3rych okolicach kupowano tak\u0105 \u015bwini\u0119 za publiczne pieni\u0105dze i trzymano w chlewie przy ko\u015bciele. 23 grudnia zwierz\u0119 b\u0142ogos\u0142awiono, zabijano i rozdzielano mi\u0119dzy ubogich.<\/p>\n
Kiedy przychodzi czas na gotowanie, \u015bwi\u0119ci patroni dostawc\u00f3w produkt\u00f3w spo\u017cywczych musz\u0105 si\u0119 cokolwiek wycofa\u0107, albowiem kucharki polegaj\u0105, jak wiadomo, najbardziej na \u015aw. Marcie, a t\u0119 przedstawia si\u0119 czasem z chochl\u0105, kt\u00f3r\u0105 miesza\u0142a, gdy jej siostra uparcie s\u0142ucha\u0142a Jezusa. Dziwna natomiast wydaje si\u0119 motywacja, kt\u00f3ra leg\u0142a u pod\u0142o\u017ca westchnie\u0144 dedykowanych przez kucharzy \u015bw. Wawrzy\u0144cowi. Malarze przedstawiaj\u0105 go zazwyczaj z krat\u0105 do pieczenia, albowiem wed\u0142ug przekazu zosta\u0142 \u017cywcem upieczony przez oprawc\u00f3w. Z tego makabrycznego powodu wybrali go na opiekuna kucharze.<\/p>\n
Niekt\u00f3rzy \u015bwi\u0119ci pozostaj\u0105 w kuchni w cieniu. W\u015br\u00f3d nich Ulrych z Augsburga (zm. 793), kt\u00f3remu niesforni towarzysze dla wypr\u00f3bowania cnoty podali w pi\u0105tek mi\u0119so do zjedzenia. Piecze\u0144 przemieni\u0142a si\u0119 jednak w ryb\u0119, co spowodowa\u0142o, \u017ce Ulrycha otoczy\u0142 nimb \u015bwi\u0119to\u015bci, a ci, kt\u00f3rzy maj\u0105 bzika na punkcie ryby, znale\u017ali swego patrona.<\/p>\n
\u015aci\u015blej by\u0142a zwi\u0105zana z kuchni\u0105 \u015bw. El\u017cbieta (1207-1231). W jakim\u015b sensie jej miejsce jest dok\u0142adnie obok pieca, jest bowiem nie tylko patronk\u0105 Turyngii oraz wd\u00f3w i sierot, lecz r\u00f3wnie\u017c opiekunk\u0105 piekarzy – poniewa\u017c w czasie g\u0142odu rozdawa\u0142a chleb ubogim.”<\/p>\n
I tyle jest s\u0142\u00f3w w dzisiejszym moim przedwielkanocnym kazaniu.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00a0 Zakonnicy i ksi\u0119\u017ca lubi\u0105 i na og\u00f3\u0142 znaj\u0105 si\u0119 na dobrej kuchni. I tak jest od stuleci. I oczywiste jest, \u017ce je\u015bli kt\u00f3ry\u015b z duchownych napisze ksi\u0105\u017ck\u0119 kulinarn\u0105 to musz\u0105 w niej znale\u017a\u0107 si\u0119 i \u015bwi\u0119ci. Tak jest w ksi\u0105\u017ckach Josefa Imbacha pe\u0142nych anegdot o papie\u017cach, biskupach, wikarych i zakonnikach. Wszyscy \u015bwi\u0119ci s\u0105siaduj\u0105 w […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/841"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=841"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/841\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=841"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=841"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=841"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}