Dlaczego po\u017car w archiwum Urz\u0119du Miasta Krakowa Pa\u0144stwa ni zi\u0119bi, ni grzeje? Nawet m\u00f3j pasierb, absolwent Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego (alma mater my\u015blicieli na miar\u0119 Andrzeja Dudy i Zbigniewa Ziobry), milenials, nami\u0119tny szachista, na moje namolne pytania: „Staszku, czy ju\u017c co\u015b wiadomo na temat przyczyn, sprawc\u00f3w, dokument\u00f3w; no wiesz, po\u017car w archiwum?\u201d, nie kryje braku zainteresowania katastrof\u0105.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Ot, kolejna katastrofa w pa\u0144stwie polskim, czyli nuda jak co dzie\u0144. Ja od 6 lutego mam nawracaj\u0105ce my\u015bli na ten temat, a tymczasem wszystkie po\u017cary – „Po\u017car w burdelu\u201d, po\u017car w l\u0119d\u017awiach w\u0119gierskiego pos\u0142a Fideszu zako\u0144czony gejowsk\u0105 orgi\u0105 na rurze, po\u017cary australijskich las\u00f3w czy najnowsze, jeszcze skwiercz\u0105ce po\u017cary w Khan Yunes w Palestynie – zdobywaj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 dziennikarskiej braci.<\/p>\n\n\n\n
Gr\u00f3d Kraka lubi „pozycjonowa\u0107 si\u0119\u201d jako literacka stolica galaktyki i generalnie bez tomiku poetyckiego Ewy Lipskiej w torebce i pierwszego wydania „Szpitala przemienienia\u201d w d\u017cinsach nie podchod\u017a. Je\u017celi tak cenimy sobie dziedzictwo kulturowe miasta, to niepoj\u0119ta jest cisza nad tym pogorzeliskiem.<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli nale\u017cycie do os\u00f3b, kt\u00f3re nawet nie mia\u0142y okazji s\u0142ysze\u0107, co wydarzy\u0142o si\u0119 6 lutego 2021 r. w Krakowie, uprzejmie donosz\u0119: ogie\u0144 zniszczy\u0142 dwie hale, w kt\u00f3rych miasto przechowywa\u0142o blisko 20 km bie\u017c\u0105cych akt. Kto\u015b gdzie\u015b mieszka\u0142. Kto\u015b mia\u0142 jakie\u015b nazwisko. Czyje\u015b mieszkanie mia\u0142o jaki\u015b rozk\u0142ad. A mo\u017ce te\u017c kto\u015b mia\u0142 hotel w jakiej\u015b kamienicy. A mo\u017ce kto\u015b co\u015b odziedziczy\u0142 lub odzyska\u0142? Ale nie b\u0105d\u017amy ma\u0142ostkowi. Lepiej niech z reprywatyzacj\u0105 kojarzy si\u0119 tylko warszawka – krak\u00f3wek takimi przyziemnymi sprawami nie \u017cyje. Tylko Wawel, okno papieskie i opactwo w Ty\u0144cu si\u0119 licz\u0105 – co tam zwykli mieszka\u0144cy i ich dane.<\/p>\n\n\n\n
Gaszenie po\u017caru trwa\u0142o 122 godzin, dzia\u0142a\u0142o 800 stra\u017cak\u00f3w, koszt zabezpieczania dokument\u00f3w, kt\u00f3re odratowano, osuszania, wysy\u0142ki do specjalnych laboratori\u00f3w, kt\u00f3re odcyfruj\u0105, co zosta\u0142o – na pewno ponad 1,5 miliona\u2026<\/p>\n\n\n\n
Przypominam, \u017ce gdy d\u017cihady\u015bci niszczyli wiertarkami irackie dziedzictwo kulturowe, wszyscy p\u0142akali\u015bmy, ogl\u0105dali\u015bmy fotografie, ONZ zwo\u0142a\u0142o posiedzenie kryzysowe i og\u00f3lnie przera\u017ca\u0142a nas ta ca\u0142a „dzicz\u201d. A pos\u0105gi budd\u00f3w w Bamianie z VI w.? Jak mogli je wysadzi\u0107 w powietrze? Por\u00f3wnanie nieco na wyrost, ale tylko nieco. Archiwa miejskie to nie tylko administracja, biznes, dane osobowe. To te\u017c pomniki. Ka\u017cdy, kto ma chocia\u017c niewielkie domowe archiwum, ja akurat po matce Agnieszce Osieckiej odziedziczy\u0142am kilkaset teczek, wie, \u017ce dokumenty s\u0105 bezcenne, bo ka\u017cdy z nich jest opowie\u015bci\u0105. Tak bardzo zamartwia\u0142am si\u0119 o bezpiecze\u0144stwo domowego archiwum, \u017ce do dzi\u015b odczuwam ulg\u0119, i\u017c po latach przekaza\u0142am je Bibliotece Narodowej.<\/p>\n\n\n\n
Czy nasze archiwa s\u0105 bezpieczne? Czy budynki dobrze zaprojektowane i wykonane? Jaki mamy w og\u00f3le obraz archiwisty? Czy to nadal dziadzio w sweterku, w okularach o szk\u0142ach grubszych ni\u017c moje \u0142ydki, kt\u00f3ry nie umie w chmur\u0119 Google\u2019a i przeciwpo\u017carowe kurtyny?<\/p>\n\n\n\n
Niedawno ukaza\u0142a si\u0119 biografia genialnej poetki Zuzanny Ginczanki „Nie upilnuje mnie nikt\u201d pi\u00f3ra profesorki Izoldy Kiec. Po kolejnych donosach w 1944 r. Ginczanka ucieka przed gestapo pod kolejne adresy w Krakowie. Dok\u0142adn\u0105 tras\u0119 tej coraz bardziej klaustrofobicznej i beznadziejnej ucieczki z mieszkania do mieszkania odtwarza Kiec z dok\u0142adno\u015bci\u0105 programera jakiej\u015b upiornej gry miejskiej. Po szmalcowniczym donosie hitlerowcy dopadaj\u0105 poetk\u0119 i wywo\u017c\u0105 ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0105. Zuzanna Ginczanka najprawdopodobniej stracona zostaje w obozie w P\u0142aszowie (zbudowany w 1942 r. na gruzach cmentarza \u017cydowskiego!).<\/p>\n\n\n\n
Akta miejskie i adresy to nie s\u0105 nudne fiszki. \u017badne fiszki nie s\u0105 nudne. Naszego dziedzictwa nie podpala Hamas ani talibowie. My sami nie potrafimy archiwizowa\u0107 siebie. Wiem, \u017ce hotel na godziny Mariana Banasia to teraz bardziej pal\u0105cy problem, ale mo\u017ce sta\u0107 nas na nieco szersz\u0105 perspektyw\u0119?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dlaczego po\u017car w archiwum Urz\u0119du Miasta Krakowa Pa\u0144stwa ni zi\u0119bi, ni grzeje? Nawet m\u00f3j pasierb, absolwent Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego (alma mater my\u015blicieli na miar\u0119 Andrzeja Dudy i Zbigniewa Ziobry), milenials, nami\u0119tny szachista, na moje namolne pytania: „Staszku, czy ju\u017c co\u015b wiadomo na temat przyczyn, sprawc\u00f3w, dokument\u00f3w; no wiesz, po\u017car w archiwum?\u201d, nie kryje braku zainteresowania katastrof\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1014,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1011"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1011"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1011\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1016,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1011\/revisions\/1016"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1014"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1011"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1011"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1011"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}