Nie chc\u0105c wpasowa\u0107 si\u0119 w ulubion\u0105 ramk\u0119 oberprezesa, czyli tzw. szuflad\u0119 opozycji totalnej (to chyba dobrze by\u0107 totalnym, a nie „delikatnym\u201d czy „mi\u0119kiszonem\u201d – ju\u017c sama si\u0119 gubi\u0119 w tych jego kpinach), postanowi\u0142am napawa\u0107 si\u0119 tym, jak sunie po szynach program Kolej Plus.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Mieszkanie Plus to ju\u017c nawet sam naczelnik przyzna\u0142, \u017ce jako\u015b ludzko\u015b\u0107 nie chcia\u0142a oddawa\u0107 za darmo dzia\u0142ek pod bloki\u2026 Tegoroczne \u015awi\u0119to Niepodleg\u0142o\u015bci postanowi\u0142am sp\u0119dzi\u0107 na Ziemiach Odzyskanych. \u015aciskaj\u0105c w r\u0119ku bon turystyczny, mia\u0142am w planie patriotyczn\u0105 konsumpcj\u0119 i wzorem naszej najskuteczniejszej polityczki od pomocy Beaty Kempy postanowi\u0142am pomaga\u0107 tym bonem na miejscu. Zaszale\u0107 w wojew\u00f3dztwie warmi\u0144sko-mazurskim, a konkretnie w bogatym w histori\u0119 i pi\u0119kn\u0105 przyrod\u0119 Lidzbarku Warmi\u0144skim. Ostatnio sam prezydent Andrzej Duda namawia\u0142 do dumy z polskiej przyrody, o kt\u00f3rej ochron\u0119 tak walczy od lat.<\/p>\n\n\n\n
Zarezerwowa\u0142am pok\u00f3j w polskoj\u0119zycznym hotelu. Kupi\u0142am sobie pi\u0119kny album fotografii „Dawniej Heilsberg, dzisiaj Lidzbark\u201d pod redakcj\u0105 Bernadetty Sta\u0144ko i Janusza Procaj\u0142y. Dzie\u0142o to pe\u0142ne informacji o historii miejsc uwiecznionych na fotografiach dostajemy nie dzi\u0119ki jakim\u015b tam axelomspringerom, lecz polskim wydawcom. Do tego wypo\u017cyczy\u0142am ksi\u0105\u017ck\u0119 pe\u0142n\u0105 dokument\u00f3w i \u015bwiadectw pt. „Zanik ludu mazurskiego\u201d prof. Janusza Ma\u0142\u0142ka. B\u0119d\u0119 mia\u0142a co czyta\u0107 w poci\u0105gu, by pog\u0142\u0119bi\u0107 wiedz\u0119 na temat Warmii. W moich czasach szkolnych propaganda hula\u0142a i o wielu faktach na temat Prus Wschodnich i Ziem Odzyskanych nas nie uczono.<\/p>\n\n\n\n
Odpali\u0142am apk\u0119 PKP do zakupu bilet\u00f3w, a\u017c tu nagle – szok i niedowierzanie. Lidzbark Warmi\u0144ski, jak to m\u00f3wi\u0105 mieszka\u0144cy, potomkowie tysi\u0119cy Kresowiak\u00f3w wyp\u0119dzonych na te ziemie z Wile\u0144szczyzny, „za Niemca mia\u0142 szyny\u201d. Dzi\u015b nie ma po\u0142\u0105czenia ze stolic\u0105. A kuku. Z nikim nie ma po\u0142\u0105czenia kolejowego. Ani z Barczewem, ani z Olsztynem. Czyli do przej\u015bcia granicznego w Go\u0142dapi si\u0119 nie wyruszy ani na Zach\u00f3d, ani tury\u015bci z Tr\u00f3jmiasta nie mog\u0105 schroni\u0107 si\u0119 na Warmii przed „gwarem\u201d spragnionych taniego alkoholu, masa\u017cy i towarzystwa turyst\u00f3w ze Skandynawii. Co prawda stoi w Lidzbarku Warmi\u0144skim \u015bliczny budynek dworca, lecz poci\u0105gi nie doje\u017cd\u017caj\u0105 tu z \u017cadnego kierunku.<\/p>\n\n\n\n
Gdybym by\u0142a wojewod\u0105 mazursko-warmi\u0144skim, to codziennie protestowa\u0142abym na tym dworcu, a nawet samego prezydenta Dud\u0119 z ma\u0142\u017conk\u0105 germanistk\u0105 zaprosi\u0142abym na ten dworzec. Tu sta\u0142, tu by\u0142 peron. Widz\u0119 jego pi\u0119kno i si\u0142\u0119 na bardzo \u0142adnej fotografii w albumie „Heilsberg\u201d. Dotelepa\u0142am si\u0119 do Lidzbarka niesiona patriotyczn\u0105 nieust\u0119pliwo\u015bci\u0105. I autem. Mimo \u017ce droga z Barczewa jest tak dziurawa, \u017ce mo\u017cna jecha\u0107 tylko 40 km\/h. Zapewne dlatego naczelnik jeszcze st\u0105d z kurortu, jakim jest Lidzbark, nie naubli\u017ca\u0142 kobietom ani m\u0142odzie\u017cy – bo limuzyna obwo\u017c\u0105ca go po kraju mog\u0142aby rozkraczy\u0107 si\u0119 po drodze.<\/p>\n\n\n\n
Pytanie retoryczne: czy gdyby politycy je\u017adzili poci\u0105gami na swoje spotkania lub busikami do pracy i na zabiegi szpitalne, to nasza sie\u0107 po\u0142\u0105cze\u0144 regionalnych i krajowych wygl\u0105da\u0142aby lepiej? Przykro mi to wytyka\u0107, ale jedyna przeja\u017cd\u017cka poci\u0105giem w wykonaniu naczelnika to by\u0142a wycieczka do Lwowa. Mo\u017ce g\u0142upio by\u0142o \u015bciska\u0107 si\u0119 z premierami Czech i S\u0142owenii na tylnym siedzeniu auta s\u0142u\u017cbowego?<\/p>\n\n\n\n
Od dziecka uwielbiam zwiedza\u0107 Polsk\u0119, a Warmi\u0119 i Mazury ukocha\u0142am sobie szczeg\u00f3lnie, bo g\u00f3r wysokich boj\u0119 si\u0119, a tu pag\u00f3rki na moj\u0105 himalaistyczn\u0105 miar\u0119. Najwy\u017csza g\u00f3ra, G\u00f3ra Krzy\u017cowa, ma chyba prawie 140 m n.p.m. Sporo tu jeszcze niezatrutych rzek, cho\u0107 w lasach mn\u00f3stwo \u015bmieci, walaj\u0105 si\u0119 puszki i flaszki z polskoj\u0119zycznymi nazwami. W listopadzie i grudniu s\u0105 nad rzek\u0105 pustki. Tak te\u017c by\u0142o, gdy w\u0119drowa\u0142am sobie przez kr\u0119t\u0105 i zaro\u015bni\u0119t\u0105 d\u0119bami, grabami dolin\u0119 rzeki Symsarny, kt\u00f3r\u0105 w ksi\u0105\u017cce „Heilsberg\u201d rzewnie wspomina wyp\u0119dzona st\u0105d pruska arystokratka. Jako dziewcz\u0119, w czasie wolnym od germanizowania Mazur\u00f3w, z wzniesie\u0144 doliny podziwia\u0142a roztaczaj\u0105cy si\u0119 wspania\u0142y widok na Heilsberg.<\/p>\n\n\n\n
Dzi\u015b zbocza zaros\u0142y, ale z innych punkt\u00f3w panorama tej cz\u0119\u015bci Warmii wygl\u0105da nie mniej efektownie ni\u017c widoczki na fotografiach, kt\u00f3re znamy z Toskanii. Podczas gdy ja uprawia\u0142am turystyk\u0119 patriotyczn\u0105, Andrzej Duda uprawia\u0142 swoj\u0105 ulubion\u0105 polityk\u0119 historyczn\u0105 w przem\u00f3wieniu o tym, czy „damy rad\u0119\u201d w obliczu kryzysu energetycznego i agresji Rosji na Ukrain\u0119. O „dawaniu rad\u0119\u201d nawijk\u0119 w swym przem\u00f3wieniu serwowa\u0142a nam kilka lat temu pani premier Szyd\u0142o – macha\u0142a przy tym teczk\u0105 pe\u0142n\u0105 zapewnie\u0144. Da\u0142a rad\u0119, bo na pewno milej \u017cyje si\u0119 w Brukseli nad ostrygami ni\u017c w Brze\u015bciu nad misk\u0105 suchego ry\u017cu przy braku w\u0119gla.<\/p>\n\n\n\n
Prezydent Duda jest naprawd\u0119 dobrym m\u00f3wc\u0105, ma talent oratora, my\u015bl\u0119, \u017ce cudnie by si\u0119 odnalaz\u0142 w jakim\u015b ko\u015bci\u00f3\u0142ku w Ma\u0142opolsce ze swymi kazaniami patriotyczno-militarnymi i apetytem na hostie. Spaceruj\u0105c po Warmii, s\u0142ucha\u0142am transmisji: „Wielokrotnie m\u00f3wi\u0142em wam, moi drodzy rodacy, szanowni pa\u0144stwo, w 1918 r. nasi pradziadkowie rozpocz\u0119li odbudow\u0119 Polski z absolutnych zgliszcz, kt\u00f3re pozosta\u0142y po zaborach\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Takie uproszczenia s\u0105 bardzo niesprawiedliwe i myl\u0105ce. \u0141\u0105czono trzy porz\u0105dki prawne, to prawda. Ale taki Lidzbark, czyli Ostpreussen… „za Niemca\u201d odchodzi\u0142y st\u0105d poci\u0105gi w pi\u0119ciu kierunkach, a na fotografiach z 1920 r. i wcze\u015bniejszych widz\u0119 mosty kolejowe. W\u015br\u00f3d miejscowej ludno\u015bci, podobnie jak np. nad Biebrz\u0105 na Podlasiu, panuje zaskakuj\u0105co du\u017co sentyment\u00f3w za osi\u0105gni\u0119ciami z czas\u00f3w zabor\u00f3w. S\u0142ynna Droga Carska przez nadbiebrza\u0144skie tereny to nie \u017cadne zgliszcza, tylko do dzi\u015b u\u017cywany szlak. I nad \u0141yn\u0105, i nad Symsarn\u0105 do niedawna by\u0142y mosty kolejowe stawiane „za Niemca\u201d i d\u0142ugo potem u\u017cywane. Gumka myszka tego rz\u0105du s\u0142u\u017c\u0105ca do wymazywania historii naszych ziem jest ju\u017c wytarta jak \u0142aty u rajstopek raczkuj\u0105cych dzieci. Osi\u0105gni\u0119cia PRL wymazane, a teraz jeszcze si\u0119 oka\u017ce, \u017ce fajt\u0142apy z Prus czy Austro-W\u0119gier nic tu nie pobudowali, o obywatelach I Rzeczpospolitej nie wspominaj\u0105c. \u017badnych dr\u00f3g, \u017cadnych kolei, \u017cadnych szpitali, \u017cadnych szk\u00f3\u0142, \u017cadnych dwor\u00f3w czy \u015bwi\u0105ty\u0144. Drzew ni park\u00f3w, ni uzdrowisk w Lidzbarku nie by\u0142o. Go\u0142a ziemia. Po co w og\u00f3le stoi tu na cokole popiersie Ignacego Krasickiego? Po co Unia Europejska wspomaga odbudow\u0119 ogrod\u00f3w biskupich?<\/p>\n\n\n\n
Tymczasem dzi\u015b Lidzbark stawia na turystyk\u0119, kultur\u0119 i swoj\u0105 uzdrowiskow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107. Odbudowano \u015bliczn\u0105 Oran\u017ceri\u0119 Krasickiego, odbudowuje si\u0119 postawiony przez Zakon Krzy\u017cacki zamek, pr\u0119\u017cnie dzia\u0142a rezydencja biskupa Krasickiego, w kt\u00f3rej trafi\u0142am akurat na cudny wiecz\u00f3r. Ot\u00f3\u017c odbywa\u0142a si\u0119 tu w ramach \u015awi\u0119ta Niepodleg\u0142o\u015bci promocja nowego wydania bajek Krasickiego, do kt\u00f3rej wst\u0119p napisa\u0142 prof. Zbigniew Miko\u0142ejko. Po wyk\u0142adzie chwil\u0119 rozmawiali\u015bmy o poezji i ogrodach Krasickiego i zapyta\u0142am profesora, czy pami\u0119ta jeszcze czasy, gdy w Lidzbarku by\u0142y koleje. „No pewnie, jako m\u0142ody ch\u0142opak skaka\u0142em z nasypu do \u0141yny\u201d, z pasj\u0105 wspomina\u0142 urodzony w Lidzbarku eseista.<\/p>\n\n\n\n
Lidzbark zachwyca mimo zniszcze\u0144, kt\u00f3rych zazna\u0142 podczas wojen i peerelu. Teraz stawia na kultur\u0119, turystyk\u0119, przyrod\u0119 (polecam wycieczk\u0119 po Dolinie Symsarny!) i rozbudow\u0119 „Luftkurortu\u201d. K\u0105pieliska i szlaki turystyczne, kuracjuszy wida\u0107 na dawnych kartach pocztowych i w przewodnikach. Rz\u0105d tyle m\u00f3wi o bezpiecze\u0144stwie Niepodleg\u0142ej. Czy nie warto pr\u00f3cz kupowania himars\u00f3w od Amerykan\u00f3w odbudowa\u0107 kolejnictwo, kt\u00f3re sami sobie zaorali\u015bmy? Nie tylko dla samych lidzbarczan, by mogli studiowa\u0107 w Olsztynie, jecha\u0107 na leczenie do du\u017cych szpitali, dociera\u0107 poci\u0105giem do s\u0142ynnego hubu w Baranowie, ale i dla turyst\u00f3w z „imperialnej\u201d Brandenburgii?<\/p>\n\n\n\n
Turystyka uzdrowiskowa po pandemii i w czasach starzenia si\u0119 Europy b\u0119dzie kwit\u0142a. Czy naprawd\u0119 tak oto rz\u0105d troszczy si\u0119 o klimat i przyrod\u0119 – samochodoza ma rozjecha\u0107 per\u0142\u0119 Warmii i dusi\u0107 smogiem mieszka\u0144c\u00f3w tej doliny? Uliczki miasteczka b\u0119d\u0105 latem tak zapchane, \u017ce piesi czy osoby z w\u00f3zkami nie b\u0119d\u0105 mog\u0142y przej\u015b\u0107, utworz\u0105 si\u0119 korki. Op\u0142ata uzdrowiskowa zobowi\u0105zuje do dbania o jako\u015b\u0107 powietrza, prawda? Czy wojewoda nie jest zainteresowany, by mniej zamo\u017cni mieszka\u0144cy Lidzbarka mieli po\u0142\u0105czenie ze \u015bwiatem nie tylko za pomoc\u0105 prywatnych bus\u00f3w i aut? Rozumiem, \u017ce teraz premier udaje, \u017ce nie studiowa\u0142 w Niemczech, starannie oducza si\u0119 niemieckiego, a naczelnik sam ju\u017c nie mo\u017ce si\u0119 zdecydowa\u0107, czy sk\u0142\u00f3ca\u0107 nas bardziej ze Wschodem czy Zachodem, ale wyrzucanie szyn tylko dlatego, \u017ce na pomys\u0142 ich u\u0142o\u017cenia wpad\u0142 kto\u015b ponad sto lat temu, nie ma sensu. Chyba \u017ce to sami Lidzbarczanie bardzo nie chc\u0105, by kto\u015b odwiedza\u0142 ich Luftkurort. Wiadomo, ile czeka si\u0119 na miejsce w sanatorium.<\/p>\n\n\n\n
Jedyne szyny, po kt\u00f3rych sun\u0119, to u stomatologa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nie chc\u0105c wpasowa\u0107 si\u0119 w ulubion\u0105 ramk\u0119 oberprezesa, czyli tzw. szuflad\u0119 opozycji totalnej (to chyba dobrze by\u0107 totalnym, a nie „delikatnym\u201d czy „mi\u0119kiszonem\u201d – ju\u017c sama si\u0119 gubi\u0119 w tych jego kpinach), postanowi\u0142am napawa\u0107 si\u0119 tym, jak sunie po szynach program Kolej Plus.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1315,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1313"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1313"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1313\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1316,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1313\/revisions\/1316"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1315"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1313"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1313"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1313"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}