Tyrol Po\u0142udniowy, park przyrody Tre Cime. Jedni na bieg\u00f3wkach, inni zje\u017cd\u017caj\u0105, dylematy roztrz\u0105sane: kt\u00f3r\u0105 tras\u0105 jedziemy, krzes\u0142o czy gondola, dziecko zgubi\u0142o r\u0119kawiczk\u0119, mama z poczuciem winy po jednym bombardinio na stoku, no wiesz, tysi\u0105c kalorii, to ju\u017c dzisiaj tylko jaka\u015b ma\u0142a sa\u0142atka. Ogorzali od s\u0142o\u0144ca w\u0142oscy instruktorzy sport\u00f3w narciarskich w niebieskich kombinezonach z flag\u0105, naszywk\u0105 z or\u0142em tyrolskim i napisem „maestro di sci\u201d.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Niekt\u00f3rzy to jeszcze studenci, ale s\u0105 i w\u015br\u00f3d trener\u00f3w siwiute\u0144cy dziadkowie. Zagaduj\u0119 jednego. Ile lat pan pracuje? Mam 72, ucz\u0119 tylko dzieci, oto moja grupa – pokazuje kijkiem na maluchy wpatrzone w niego jak w obraz. Ca\u0142y dzie\u0144 zje\u017cd\u017ca ty\u0142em, pochylony – no bo jak inaczej nauczy\u0107 podstaw? „Emerytura? Umr\u0119 w pracy, kocham narty\u201d.<\/p>\n\n\n\n
R\u00f3wnolegle prowadz\u0119 rozmowy z w\u0142a\u015bcicielk\u0105 drewnianego hotelu (pod lasem, nad strumykiem), w kt\u00f3rym stan\u0119li\u015bmy. Zbudowa\u0142 go Austriak, jej prapradziadek, w 1872 r. Dzi\u015b nadal nale\u017cy do rodziny. Elegancka matrona tak szykowna, \u017ce ok\u0142adka „Vogue\u2019a” to by by\u0142o w tym przypadku za ma\u0142o – artystyczna bi\u017cuteria, sp\u00f3dnice z tafty, kapcie z tyrolskiej we\u0142ny, swetry kaszmirowe. Jako w\u0142a\u015bcicielka jest wsz\u0119dzie. Czasem przy recepcji poprawia szuflad\u0119 z kluczami, czasem sprz\u0105ta puste butelki po soku z marchewki na \u015bniadaniu. W biurze za recepcj\u0105 ogromny obraz Matki Boskiej z bardzo dobrze od\u017cywionym dzieci\u0105tkiem, bo w Tyrolu karmi\u0105 wszystkich znakomicie i nielekko: suszone w\u0119dliny z dzika, sery, krupnik na boczku. W jadalni drewniany krucyfiks. Przygwo\u017cd\u017cony Jezus cierpi nad szwedzkim sto\u0142em oferuj\u0105cym mandarynki i wyb\u00f3r lokalnych szynek.<\/p>\n\n\n\n
Rewir jej c\u00f3rki, pi\u0119knej W\u0142oszki, to finanse, bar i degustacje: wina, grappy. Jest jeszcze dw\u00f3ch syn\u00f3w. Jeden ogarnia kuchni\u0119 i aprowizacj\u0119: polent\u0119, p\u0119czak do zup, kapust\u0119. Starszy brat pilnuje napraw, stolarki, kontakt\u00f3w ze s\u0142u\u017cbami od przygotowania stok\u00f3w, ratrak\u00f3w, tras bieg\u00f3wkowych. Od czasu gdy w regionie ruszy\u0142a turystyka g\u00f3rska, temperatura podnios\u0142a si\u0119 o sze\u015b\u0107 stopni. „Wiesz, na szcz\u0119\u015bcie do nas przyje\u017cd\u017caj\u0105 te\u017c wiosn\u0105 i latem. Na rowery, na wspinaczk\u0119, na trekking\u201d, matrona opowiada.<\/p>\n\n\n\n
Ja ucz\u0119 mojego siedmiolatka zapina\u0107 narty i z przyjaci\u00f3\u0142kami zastanawiamy si\u0119, czy to b\u0119dzie ostatnie pokolenie narciarzy. My\u015bl\u0119 o moim ojcu, kt\u00f3ry uwielbia\u0142 narciarstwo. To dzi\u0119ki niemu je\u017cd\u017c\u0119 i my\u015bl\u0119, \u017ce by\u0142by szcz\u0119\u015bliwy, widz\u0105c, \u017ce wszystkie jego wnuki je\u017cd\u017c\u0105. Ale prawda jest taka, \u017ce w PRL, cho\u0107 siermi\u0119\u017cne, bez spa, cz\u0119sto bez wyci\u0105g\u00f3w (wnosi\u0142o si\u0119 narty i buty samemu!), narciarstwo by\u0142o dost\u0119pne, ta\u0144sze. Stanowi\u0142o te\u017c jaki\u015b azyl normalno\u015bci, u\u0142ud\u0119 klasy \u015bredniej. Tak straszni mieszczanie we Francji, Austrii czy w Italii sp\u0119dzaj\u0105 czas i my za \u017celazn\u0105 kurtyn\u0105 te\u017c mamy nasze narty regle i buty relaks, a w ramach apr\u00e8s ski<\/em> bimber i oscypki.<\/p>\n\n\n\n „Dzi\u015b przetrwaj\u0105 tylko te o\u015brodki narciarskie, kt\u00f3re maj\u0105 du\u017co dobrych tras i mog\u0105 podnie\u015b\u0107 ceny bilet\u00f3w, by sta\u0107 je by\u0142o na do\u015bnie\u017canie, na pr\u0105d, na wod\u0119, na paliwo do ratrak\u00f3w itd.\u201d – z \u017calem opowiada nasza w\u0142oska gospodyni. Za dnia odwil\u017c, z rynien p\u0142ynie strumyk wody z roztopionego \u015bniegu. Podgl\u0105dam matron\u0119. Ze starszymi paniami, na \u015bcie\u017cce pod hotelem, plotkuje lokalnym dialektem, mieszank\u0105 austriackiego i w\u0142oskiego, przy drodze ka\u017cda nazwa wsi podana w obu j\u0119zykach. W\u015br\u00f3d licznych reklam strudla, namiar\u00f3w na ko\u015bcio\u0142y, kapliczek z Jezusem i \u0142adnie po\u0142o\u017conych g\u00f3rskich \u017ar\u00f3de\u0142ek szukam informacji o tym, kt\u00f3r\u0119dy to ci faszy\u015bci przez Tyrol uciekali. Pami\u0119tam sprzed lat ksi\u0105\u017ck\u0119 austriackiego profesora Geralda Steinachera „Nazis on the Run\u201d, ale w Austrii to wiadomo – wsz\u0119dzie kulki Mozarta i narty, a w Tyrolu to degustacje win, ale tych do picia. Je\u015bli wida\u0107 jakie\u015b pomniki, to dzielnych ch\u0142opc\u00f3w poleg\u0142ych w I wojnie \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n Na g\u00f3rze, w schronisku, zamawiam dziecku frytki. Po niemiecku. Kelner odpowiada nam po ukrai\u0144sku. Serhij mieszka tu od o\u015bmiu lat. Ma tu \u017con\u0119, te\u017c Ukraink\u0119. Jego te\u015b\u0107 jest pu\u0142kownikiem ukrai\u0144skiej armii, walczy na froncie. Czy synek chce keczup do frytek? A pani mo\u017ce kieliszek lagrein? Nie, z dzieckiem na stoku to nie\u2026 Kiedy ostatni raz pa\u0144ska \u017cona z tat\u0105 rozmawia\u0142a? „No, wczoraj. Ale przez osiem dni nie dzwoni\u0142. Nie by\u0142o z nim kontaktu. To by\u0142 koszmar. Koszmar. My\u015bleli\u015bmy, \u017ce go ruscy zabili. Kart\u0105 czy got\u00f3wk\u0105? S\u0142awa Ukrainie. Do zobaczenia!”. Tak si\u0119 m\u00f3wi. Do zobaczenia. To si\u0119 zobaczy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Tyrol Po\u0142udniowy, park przyrody Tre Cime. Jedni na bieg\u00f3wkach, inni zje\u017cd\u017caj\u0105, dylematy roztrz\u0105sane: kt\u00f3r\u0105 tras\u0105 jedziemy, krzes\u0142o czy gondola, dziecko zgubi\u0142o r\u0119kawiczk\u0119, mama z poczuciem winy po jednym bombardinio na stoku, no wiesz, tysi\u0105c kalorii, to ju\u017c dzisiaj tylko jaka\u015b ma\u0142a sa\u0142atka. Ogorzali od s\u0142o\u0144ca w\u0142oscy instruktorzy sport\u00f3w narciarskich w niebieskich kombinezonach z flag\u0105, naszywk\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1338,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1336"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1336"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1336\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1345,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1336\/revisions\/1345"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1338"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1336"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1336"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1336"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}