Tylko trzy lata do emerytury mi zosta\u0142o i odejd\u0119 z tej telewizji. Tylko czterysta tysi\u0119cy do sp\u0142aty tej inwestycji, o, tu jeszcze dach zosta\u0142 do po\u0142o\u017cenia, woda pod\u0142\u0105czona i na koniec drog\u0119 robimy, i odejd\u0119 z tego ministerstwa. Tylko moja c\u00f3rka zda na studia, a rzuc\u0119 robot\u0119 w tej policji. Ka\u017cdego dnia niejeden tak sobie t\u0142umaczy i wypisuje usprawiedliwienia, je\u015bli nie sta\u0107 go na to, by ryzykowa\u0107 \u017cycie na barykadach z mi\u0142o\u015bci do kraju. Teoretycznie bezrobocia nie ma, za to wielkanocny koszyk inflacyjny po\u015bwi\u0119cony i chleb dro\u017ceje.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Rezonuje to wszystko w g\u0142owie, gdy ogl\u0105dam sztuk\u0119 „Bia\u0142oru\u015b obra\u017cona\u201d. Po 37 latach pracy w jednej szkole, na trzy lata przed emerytur\u0105, trudno jakie\u015b ryzyk-fizyk odstawia\u0107, uczni\u00f3w porzuca\u0107, tras\u0119 zmienia\u0107, nawyki wywraca\u0107, a tyle lat przepracowa\u0142a jedna z g\u0142\u00f3wnych bohaterek sztuki jako nauczycielka. Poczucie bezpiecze\u0144stwa, karier\u0119, dyscyplin\u0119, wyniki uczni\u00f3w zawdzi\u0119cza dbaj\u0105cemu o wszystkich Aleksandrowi \u0141ukaszence. Gra j\u0105 brawurowo Aleksandra Maj – nie zna\u0142am tej aktorki, a Wy? No c\u00f3\u017c, dawno nie by\u0142am w teatrze.<\/p>\n\n\n\n
A\u017c si\u0119 st\u0119skni\u0142am za teatrem na tyle, \u017ce zaryzykowa\u0142am i wybra\u0142am si\u0119 do Teatru Miejskiego w Gliwicach. Teatr legalnie, a nie w podziemiu teatralnym, udost\u0119pnia na YT sztuk\u0119 pt. „Bia\u0142oru\u015b obra\u017cona\u201d w re\u017cyserii Jerzego Jana Po\u0142o\u0144skiego. Tekst napisa\u0142 Andrei Kureichik, a prze\u0142o\u017cy\u0142 Dariusz Jezierski. Usiad\u0142am przed komputerem po ca\u0142ym dniu pracy zdalnej i nauczaniu zdalnym dwojga syn\u00f3w, z l\u0119kiem, \u017ce nie dam rady, \u017ce teatr online to pomy\u0142ka, \u017ce zasn\u0119 nad laptopem – pandemia nas wszystkich, nawet zdrowych jeszcze, wysysa z si\u0142 i entuzjazmu.<\/p>\n\n\n\n
Za\u0142o\u017cy\u0142am lepsze buty i \u017cakiet. Dziwnie, groteskowo, \u017ca\u0142o\u015bnie, obok za \u015bcian\u0105 zamiast szumu publiczno\u015bci s\u0142ysza\u0142am, jak starszy syn gra na konsoli, m\u0142odszy rozsypa\u0142 owsiane ciastka, niech le\u017c\u0105, mama wysz\u0142a do teatru.<\/p>\n\n\n\n
Jednak poczucie bezradno\u015bci, \u017ce tu\u017c obok, za nasz\u0105 granic\u0105, Bia\u0142orusinki i Bia\u0142orusini z bia\u0142ymi wst\u0105\u017ckami na nadgarstkach s\u0105 pa\u0142owani, mordowani, wywo\u017ceni, \u017ce maj\u0105 poczucie bycia niepotrzebn\u0105 plam\u0105 na mapie, ja nie mog\u0119 skutecznie pom\u00f3c, a nasz rz\u0105d jest tak poch\u0142oni\u0119ty chwaleniem si\u0119, \u017ce super idzie nam gospodarczo i szczepiennie, spowodowa\u0142o, \u017ce spektakl obejrza\u0142am. No bo co mo\u017cemy zrobi\u0107 dla Bia\u0142orusi poza interesowaniem si\u0119, wsp\u00f3\u0142odczuwaniem?<\/p>\n\n\n\n
Wsp\u00f3\u0142odczuwanie nie okaza\u0142o si\u0119 trudne, bo re\u017cyser, operator (operator w teatrze, ale heca, co?!) oraz autor zahaczyli mnie od razu. Tekst jest gor\u0105cy jak reporta\u017c pisany messengerem prosto z protest\u00f3w, i to przez kilkunastu bohater\u00f3w. To w\u0142a\u015bciwie kola\u017c monolog\u00f3w, zapewne bazuj\u0105cych na autentycznych relacjach uczestnik\u00f3w bia\u0142oruskich protest\u00f3w, i to z obu stron barykady. Dzi\u0119ki tej formie nie ma tu nabzdyczenia romantyczno-patriotycznego. Mamy m\u0142odych, nagrzanych mi\u0119\u015bniak\u00f3w z OMON, nakr\u0119conych propagand\u0105, sterydami z si\u0142ki, wyp\u0142atami za torturowanie protestuj\u0105cych, ale mamy i m\u0142ode dziewczyny, w tym jedn\u0105 w sukience gotowej do \u015blubu, kt\u00f3re wierz\u0105 w zwyci\u0119stwo.<\/p>\n\n\n\n
Mamy te\u017c punkt widzenia tak dobrze mi znany, \u017ce chwilami mia\u0142am wra\u017cenie, \u017ce tekst napisa\u0142a jaka\u015b polska dramatur\u017cka lub reporter. To w\u0142a\u015bnie ci bierni. Ci gardz\u0105cy protestami, bo s\u0105 w kokonie, nakryli si\u0119 kocem, wol\u0105 si\u0119 nie ba\u0107. Maj\u0105 dobr\u0105 pa\u0144stwow\u0105 posad\u0119, tylko kilka lat do emerytury, a mo\u017ce odziedziczyli l\u0119ki po babciach i dziadkach z czas\u00f3w wojny, a wraz z nimi l\u0119k przed represjami? S\u0105 te\u017c ci, kt\u00f3rym blisko\u015b\u0107 Rosji odpowiada, „jeden kraj od Brze\u015bcia do W\u0142adywostoku\u201d\u2026<\/p>\n\n\n\n
Spektakl \u0142apie widoczn\u0105 i u nas na ulicach zmian\u0119: protesty s\u0105 inne ni\u017c te z czas\u00f3w Praskiej Wiosny czy naszych lat 80., bo mamy czasy po rewolucji Steve\u2019a Jobsa. „Ci przekl\u0119ci obserwatorzy wszystko nagrywaj\u0105\u201d, skar\u017cy si\u0119 jeden cz\u0142onek formacji OMON ubrany w czarn\u0105 kominiark\u0119 i maseczk\u0119. Tak, „dobrze, \u017ce jest koronawirus\u201d. Policjant, pa\u0142uj\u0105c dziewcz\u0119ta na ulicy, zauwa\u017cy\u0142 kole\u017cank\u0119 z aquaparku. Chyba go nie pozna\u0142a zza maski?<\/p>\n\n\n\n
Tekst Andreia Kureichika otwiera rewelacyjny monolog samego dyktatora. Dyktator nienawidzi teatru. Gardzi nim, bo z teatru nie ma po\u017cytku, bo na scenie „doro\u015bli ludzie stroj\u0105 miny, ty\u0142kami kr\u0119c\u0105\u201d i nie wszyscy m\u00f3wi\u0105 prawd\u0119. Lepiej na traktor ich pos\u0142a\u0107. Na wsi nie ma teatru. Brzmi znajomo, wykszta\u0142ciuchy, prawda?<\/p>\n\n\n\n
Teatr online nie zast\u0105pi mi teatru na \u017cywo, ale spektakl Jerzego Jana Po\u0142o\u0144skiego to dow\u00f3d na to, \u017ce prze\u017cyje ten teatr, kt\u00f3ry si\u0119 szybko dostosuje. Po\u0142o\u0144ski puste wn\u0119trze Teatru Miejskiego w Gliwicach zape\u0142ni\u0142 nie widzami – zamkni\u0119te przecie\u017c – ale akcj\u0105. Oto aktorzy m\u00f3wi\u0105 do nas z foteli teatralnych. Z korytarza. Z piwnicy przerobionej na si\u0142owni\u0119. Na scenie zamiast desek – murawa pi\u0142karska. Kibole ultrasi dru\u017cyny Bate Bia\u0142oru\u015b szykuj\u0105 si\u0119 do walki, ale nie w lidze, tylko o wolno\u015b\u0107. Pusty teatr w pandemii nie musi by\u0107 martwy i smutny – mo\u017ce ca\u0142y by\u0107 scen\u0105.<\/p>\n\n\n\n
A co ze spojrzeniem widza? Do niedawna naszym wzrokiem kierowa\u0142y \u015bwiat\u0142o i d\u017awi\u0119k. Teraz magnesem jest kamera. Bywaj\u0105 momenty, \u017ce aktor wpada w manier\u0119 znan\u0105 nam z zooma czy youtube\u2019a. Internet zmieni\u0142 telewizj\u0119, teledyski, randki i wyk\u0142ady, to i teatr nie mo\u017ce pozosta\u0107 kostyczny. Re\u017cyser i aktorzy maj\u0105 nie lada wyzwanie. Nie maj\u0105c kontaktu z widzem, musz\u0105 by\u0107 gotowi na to, \u017ce ogl\u0105daj\u0105c sztuk\u0119, widz jednocze\u015bnie mo\u017ce je owsiank\u0119, bo jest \u015bwit? A mo\u017ce ogl\u0105da monolog Aleksandry Maj w s\u0142uchawkach, bo nie chce budzi\u0107 w nocy tr\u00f3jki dzieci?<\/p>\n\n\n\n
Teatr online oznacza, \u017ce jeden spektakl mo\u017ce „pomie\u015bci\u0107 widz\u00f3w\u201d z ca\u0142ej planety, ale tak naprawd\u0119 to aktorzy goszcz\u0105 raczej u nas w domach, smartfonach itp. i musz\u0105 wyj\u015b\u0107 z siebie do nas.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Tylko trzy lata do emerytury mi zosta\u0142o i odejd\u0119 z tej telewizji. Tylko czterysta tysi\u0119cy do sp\u0142aty tej inwestycji, o, tu jeszcze dach zosta\u0142 do po\u0142o\u017cenia, woda pod\u0142\u0105czona i na koniec drog\u0119 robimy, i odejd\u0119 z tego ministerstwa. Tylko moja c\u00f3rka zda na studia, a rzuc\u0119 robot\u0119 w tej policji. Ka\u017cdego dnia niejeden tak sobie […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":986,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/983"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=983"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/983\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":988,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/983\/revisions\/988"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/media\/986"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=983"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=983"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/agatapassent\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=983"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}