{"id":1074,"date":"2015-01-08T08:29:45","date_gmt":"2015-01-08T07:29:45","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=1074"},"modified":"2015-01-08T10:35:09","modified_gmt":"2015-01-08T09:35:09","slug":"houellebecq-premiera-w-cieniu-zamachu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2015\/01\/08\/houellebecq-premiera-w-cieniu-zamachu\/","title":{"rendered":"\u201eUleg\u0142o\u015b\u0107” Houellebecqa. Premiera w cieniu zamachu"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Michel Houellebecq starannie przygotowywa\u0142 premier\u0119 swej najnowszej ksi\u0105\u017cki \u201eSoumission”(Uleg\u0142o\u015b\u0107), pewny, \u017ce jak zwykle uda mu si\u0119 sprowokowa\u0107 opini\u0119 publiczn\u0105.
\n
\nRecenzenckie egzemplarze dotar\u0142y do prominentnych publicyst\u00f3w, wielu z nich zd\u0105\u017cy\u0142o ju\u017c w ostatni weekend wyda\u0107 wyrok: to kolejny pokaz islamofobii najg\u0142o\u015bniejszego francuskiego pisarza. A tygodnik satyryczny \u201eCharlie Hebdo” zamyka\u0142 w\u0142a\u015bnie numer z ok\u0142adk\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 \u201eSoumission” i jej autorowi.<\/p>\n

W momencie, gdy sprzedawcy rozpakowywali ksi\u0105\u017ck\u0119 w ksi\u0119garniach, do redakcji \u201eCharlie” wkroczyli zamaskowani zamachowcy i dokonali ponurej rzezi. Zgin\u0119\u0142o 12 os\u00f3b. Ich ofiara zmienia zupe\u0142nie znaczenie 7 stycznia 2015 r. – mia\u0142 to by\u0107 dzie\u0144 zapisany literacko-polityczn\u0105 prowokacj\u0105, zostanie zapami\u0119tany jako tragedia nie tylko\u00a0dla Francuz\u00f3w. Wszyscy jeste\u015bmy \u201eCharlie Hebdo”, wszyscy musimy broni\u0107\u00a0wolno\u015bci – nie tylko przeciwko islamskim fundamentalistom, lecz wszelkiego rodzaju bigoterii, coraz g\u0142o\u015bniej ingeruj\u0105cej w wolno\u015b\u0107 s\u0142owa i artystycznej ekspresji r\u00f3wnie\u017c u nas.
\n\"\"<\/p>\n

Czym jednak jest ksi\u0105\u017cka Houellebecqa? Czy rzeczywi\u015bcie jest islamofobiczna? Powierzchowna lektura musi prowadzi\u0107 do takiego wniosku: g\u0142\u00f3wna o\u015b narracyjna wykorzystuje do\u015b\u0107 mocny w Europie fantazmat \u201eEurabii”, kontynentu przejmowanego przez muzu\u0142ma\u0144sk\u0105 mniejszo\u015b\u0107, kt\u00f3ra ze wzgl\u0119du na sw\u0105 du\u017c\u0105 rozrodczo\u015b\u0107 zaczyna si\u0119 liczebnie rozrasta\u0107.<\/p>\n

Ekspansja demograficzna idzie w parze z ekspansj\u0105 kulturow\u0105 i religijn\u0105, co budzi l\u0119k coraz wi\u0119kszej liczby \u201erdzennych” Europejczyk\u00f3w, wo\u0142aj\u0105cych: chcemy by\u0107 u siebie! Houellebecq wykorzystuje jako t\u0142o dla swej opowie\u015bci to, co siedzi w g\u0142owach wyborc\u00f3w Frontu Narodowego i znajduje coraz mocniejsze poparcie przez zwolennik\u00f3w francuskiej umiarkowanej prawicy. Fabu\u0142a \u201eSoumission” jest do\u015b\u0107 prosta: w 2017 r. Fran\u00e7ois Hollande ponownie zostaje prezydentem Francji, w wyborach, kt\u00f3re pokazuj\u0105 ju\u017c niemal zupe\u0142n\u0105 dekompozycj\u0119 sceny politycznej. Efektem tej dekompozycji jest kolejna elekcja w 2022 przynosz\u0105ca wygran\u0105 liderowi Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego, kt\u00f3ry tworzy rz\u0105d w ramach egzotycznej koalicji z Parti\u0105 Socjalistyczn\u0105 i partiami prawicowymi decyduj\u0105cymi si\u0119 na sojusz z islamistami przeciwko Frontowi Narodowemu. Francja staje si\u0119 republik\u0105 islamistyczn\u0105, Sorbona kupiona przez kapita\u0142 saudyjski przekszta\u0142ca si\u0119 w islamsk\u0105 uczelni\u0119 wymagaj\u0105c\u0105 od swych wyk\u0142adowc\u00f3w konwersji na islam.<\/p>\n

Opowie\u015b\u0107 wr\u0119cz kiczowata, jak z podrz\u0119dnej powie\u015bci political fiction, ra\u017c\u0105ca schematyzmem. Houellebecq celowo jednak przyjmuje tak\u0105 strategi\u0119 artystyczn\u0105, domy\u015blaj\u0105c si\u0119 zapewne, \u017ce to w\u0142a\u015bnie ta pierwsza, dos\u0142owna warstwa przyci\u0105gnie uwag\u0119 i ataki krytyk\u00f3w. To jednak pu\u0142apka zastawiona przez pisarza, ksi\u0105\u017cka jak gra komputerowa ma kilka poziom\u00f3w. Prawdziwa gra rozpoczyna si\u0119 dopiero po rozpoznaniu wilczych do\u0142\u00f3w czyhaj\u0105cych na wst\u0119pie. Warstwa druga to opowie\u015b\u0107 o wsp\u00f3\u0142czesnym spo\u0142ecze\u0144stwie, a raczej o kondycji jednostki – Houellebecq opisuje literackim j\u0119zykiem proces, jaki przedstawi\u0142a Miros\u0142awa Marody w opisywanej wczoraj ksi\u0105\u017cce \u201eJednostka po nowoczesno\u015bci”.<\/p>\n

W \u201eSoumission” spo\u0142ecze\u0144stwo nie istnieje, jest beznadziejnie samotny g\u0142\u00f3wny bohater, kt\u00f3ry wie, \u017ce nie odwiedzi przed \u015bmierci\u0105 ani swojej matki, ani ojca. Tak\u017ce samotni umieraj\u0105 na kolejnych kartach ksi\u0105\u017cki. \u017bycie Fran\u00e7ois, profesora literatury XIX-wiecznej, specjalisty od Jorisa-Karla Huysmansa, to \u017cycie wielkomiejskiego singla, przedstawiciela sprekaryzowanej inteligencji \u017cyj\u0105cego z dnia na dzie\u0144, bez planu na przysz\u0142o\u015b\u0107, karmi\u0105cego swe cia\u0142o gotowym jedzeniem do odgrzania w mikrofal\u00f3wce i przelotnymi romansami bez zobowi\u0105za\u0144, g\u0142\u00f3wnie ze studentkami. Ich imiona pojawiaj\u0105 si\u0119 z monotonn\u0105 jednostajno\u015bci\u0105, zabijaj\u0105c\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 jakiegokolwiek uczucia.<\/p>\n

Warstwa kolejna, przywo\u0142ywana za pomoc\u0105 odniesie\u0144 do francuskiej tradycji intelektualnej i historii, buduje w\u0142a\u015bciw\u0105 opowie\u015b\u0107. Prawdziwymi bohaterami ksi\u0105\u017cki staj\u0105 si\u0119 Huysmans, Bloy, Peguy, Rimbaud – plejada XIX wiecznych ludzi pi\u00f3ra i intelektu tworz\u0105cych francusk\u0105 nowoczesno\u015b\u0107 w kontek\u015bcie \u00f3wczesnych przemian spo\u0142ecznych i ostatecznego rozpadu struktur feudalnych. Rodz\u0105cy si\u0119\u00a0\u015bwiat bur\u017cuazji gwa\u0142townie poszukiwa\u0142 warto\u015bci funduj\u0105cych nowe spo\u0142ecze\u0144stwo. Co nazwisko, to symboliczny wyb\u00f3r: integralny katolicyzm, antysemityzm, o\u015bwieceniowa laicko\u015b\u0107. To z intelektualnego sporu mi\u0119dzy tymi wizjami prze\u0142o\u017conymi na j\u0119zyk polityki kolejnych republik powsta\u0142a Francja, kt\u00f3ra na prze\u0142omie XX i XXI wieku dobieg\u0142a ko\u0144ca. Czy mo\u017cliwy jest nowy projekt funduj\u0105cy nowe spo\u0142ecze\u0144stwo, zgodny jednak z rdzeniem (to kolejna warstwa) cywilizacyjnym \u015bredniowiecza, zbudowanym na tradycji zaczynaj\u0105cej si\u0119 od Karola M\u0142ota, bitwy pod Poitiers?<\/p>\n

W odpowiedzi Houellebecq dokonuje brutalnej demaskacji, ale nie islamu i islamskiego fundamentalizmu, tylko faktycznego rdzenia francuskiej (europejskiej) cywilizacji: to kult m\u0119skiej dominacji i kobiecej uleg\u0142o\u015bci. Francuskie elity bez problemu wchodz\u0105 w sojusz z now\u0105, muzu\u0142ma\u0144sk\u0105 w\u0142adz\u0105, legitymizuj\u0105c j\u0105 w zamian za odbudow\u0119 \u201etradycyjnej cywilizacji”, polegaj\u0105cej na w\u0142adzy m\u0119\u017cczyzn. Francois bez problemu dokonuje konwersji na islam, tak jak jego historyczne\u00a0alter-ego, Huysmans, wybra\u0142 w pewnym momencie katolicyzm.<\/p>\n

Ramy symboliczne nie maj\u0105 znaczenia wobec prawdziwej stawki, jak\u0105 jest w\u0142adza. Gdy ju\u017c si\u0119 j\u0105 ma, reszta pozostaje bez zmian. Studentki islamskiej Sorbony s\u0105 r\u00f3wnie uleg\u0142e wobec swego profesora, jak by\u0142y studentki z epoki \u015bwieckiej republiki.<\/p>\n

W istocie to nie islam jest tematem ksi\u0105\u017cki Houellebecqa – mimo \u017ce jest obecny jako t\u0142o – tylko gotowo\u015b\u0107 elit do zdrady, by obroni\u0107 spo\u0142eczn\u0105 hierarchi\u0119 i wynikaj\u0105ce z niej pozycje zagro\u017cone trudnym do przewidzenia procesem zmian. Trudno lubi\u0107 go\u015bcia, kt\u00f3ry tak brutalnie pokazuje, \u017ce pod wykrochmalonymi \u017cabotami kryje si\u0119 brudna bielizna, a dobre maniery i ca\u0142y sztafa\u017c cywilizacji s\u0142u\u017c\u0105 jedynie maskowaniu spo\u0142ecznego darwinizmu funduj\u0105cego prawdziwe relacje.<\/p>\n

O Houellebecqu jako krytyku wsp\u00f3\u0142czesnego kapitalizmu pisa\u0142em kilka miesi\u0119cy temu w POLITYCE<\/strong><\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Michel Houellebecq starannie przygotowywa\u0142 premier\u0119 swej najnowszej ksi\u0105\u017cki \u201eSoumission”(Uleg\u0142o\u015b\u0107), pewny, \u017ce jak zwykle uda mu si\u0119 sprowokowa\u0107 opini\u0119 publiczn\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[141,98,21,197,10,56,182,24,49,8,95,6,103,9,124,44,16,50,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1074"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1074"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1074\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1088,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1074\/revisions\/1088"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1074"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1074"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1074"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}