{"id":1130,"date":"2015-01-13T09:12:47","date_gmt":"2015-01-13T08:12:47","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=1130"},"modified":"2015-01-13T10:00:38","modified_gmt":"2015-01-13T09:00:38","slug":"amerykanscy-uczeni-internet-nie-niszczy-kultury","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2015\/01\/13\/amerykanscy-uczeni-internet-nie-niszczy-kultury\/","title":{"rendered":"Ameryka\u0144scy uczeni: internet nie niszczy kultury"},"content":{"rendered":"

Na ameryka\u0144skich uczonych mo\u017cna zawsze liczy\u0107. Najnowszy \u201eThe Economist” analizuje wyniki bada\u0144<\/strong><\/a> dotycz\u0105cych wp\u0142ywu internetu na kultur\u0119 w r\u00f3\u017cnych jej wymiarach: produkcja muzyczna, obieg ksi\u0105\u017cek, kupowanie wyszukiwarkowe (w domy\u015ble – polowanie na najni\u017csz\u0105 cen\u0119). Sfery te s\u0105 najbardziej zmitologizowane i s\u0142u\u017c\u0105 wyra\u017caniu \u201eoczywistych oczywisto\u015bci” w stylu: internet zabi\u0142 muzyk\u0119, bo umo\u017cliwi\u0142 rozw\u00f3j piractwa, kt\u00f3re zabi\u0142o \u017ar\u00f3d\u0142o dochod\u00f3w producent\u00f3w i artyst\u00f3w. Analogicznie z ksi\u0105\u017ckami: monopol Amazona zabi\u0142 mar\u017ce na rynku ksi\u0119garskim. C\u00f3\u017c, prawda jest co najmniej o wiele bardziej z\u0142o\u017cona.
\n
\nJe\u015bli chodzi o muzyk\u0119, to racj\u0119 po prostu mia\u0142 postponowany przez kulturowych konserwatyst\u00f3w Chris Anderson, g\u0142osz\u0105cy teori\u0119 d\u0142ugiego ogona. M\u00f3wi ona, \u017ce na rynku cyfrowym malej\u0105 bariery wej\u015bcia do obiegu, co sprzyja produkcji artystycznej i \u0142atwo\u015bci dotarcia do odbiorc\u00f3w. Temat zg\u0142\u0119bi\u0142 Joel Waldfogel, ekonomista z University of Minnesota<\/strong><\/a>. <\/p>\n

Zbada\u0142 on ca\u0142\u0105 produkcj\u0119 muzyczn\u0105 Stan\u00f3w Zjednoczonych lat 1980-2010, dziesi\u0105tki tysi\u0119cy utwor\u00f3w: z jakich wytw\u00f3rni pochodzi\u0142y, jaka by\u0142a recepcja i jakie wyniki finansowe. Co wysz\u0142o? \u017be jeszcze tak dobrze na rynku muzycznym nie by\u0142o: to prawda, \u017ce zmala\u0142a produkcja uznanych wytw\u00f3rni,\u00a0ale produkcja muzyczna (mierzona poda\u017c\u0105 utwor\u00f3w na rynku muzycznym)\u00a0wzros\u0142a od 2000 r. o 50 proc. Udzia\u0142 artyst\u00f3w z wytw\u00f3rni niezale\u017cnych na li\u015bcie Billboard 200 wzr\u00f3s\u0142 z 13 proc. w 2001 r. do 35 proc. w 2010 r. Nast\u0105pi\u0142a dekoncentracja przychod\u00f3w, zdominowanych przed internetem w r\u0119kach garstki artyst\u00f3w. <\/p>\n

To prawda, \u017ce zwi\u0119kszy\u0142o si\u0119 piractwo, ale jego negatywny efekt, przynajmniej w USA zosta\u0142 zrekompensowany pozytywnymi skutkami internetu: ni\u017csz\u0105 barier\u0105 wej\u015bcia i bardziej z\u0142o\u017conym, otwartym ekosystemem informacyjnym, u\u0142atwiaj\u0105cym dotarcie do odbiorc\u00f3w poza tradycyjnym kana\u0142ami komunikacyjnymi zmonopolizowanymi przez koncerny medialne. Na podstawie metaanalizy ruchu recenzenckiego Waldfogel twierdzi, \u017ce nie tylko zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 profesjonalna produkcja muzyczna, ale tak\u017ce poprawi\u0142a si\u0119 jej jako\u015b\u0107.<\/p>\n

Ciekawe s\u0105 r\u00f3wnie\u017c wyniki bada\u0144 wp\u0142ywu internetu na obieg ksi\u0105\u017ckowy<\/strong><\/a>. Okaza\u0142o si\u0119 np., \u017ce za u\u017cywane ksi\u0105\u017cki klienci p\u0142ac\u0105 o 50 proc. wi\u0119cej w internecie ni\u017c w realnych antykwariatach. Warto wczyta\u0107 si\u0119 w przywo\u0142ane przez \u201eThe Economist” prace, bo pokazuj\u0105, \u017ce sentymentalizm,\u00a0jakiego przyk\u0142adem jest Andrew Keen (czy te\u017c Wojciech Orli\u0144ski w\u015br\u00f3d polskich autor\u00f3w) w omawianej ostatnio przeze mnie ksi\u0105\u017cce \u201eInternet Is Not the Answer”, to nie najlepsze \u017ar\u00f3d\u0142o zrozumienia rzeczywistych proces\u00f3w kulturowych i gospodarczych wywo\u0142anych zmian\u0105 technologiczn\u0105. Oczywi\u015bcie wiele instytucji straci\u0142o na zmianie, z przytoczonych analiz wynika jednak, \u017ce przynajmniej w ameryka\u0144skiej rzeczywisto\u015bci zyskali arty\u015bci i ich odbiorcy (przynajmniej w dziedzinie muzyki, ta jednak by\u0142a i jest ci\u0105gle podawana jako sztandarowy przyk\u0142ad spustoszenia wywo\u0142anego cyfryzacj\u0105).<\/p>\n

Tak wi\u0119c zamiast lamentu – wi\u0119cej bada\u0144. Niestety, polskie do\u015bwiadczenie uczy, \u017ce badania, je\u015bli przynosz\u0105 wiadomo\u015b\u0107 wbrew interesowi establishmentu, s\u0105 w najlepszym wypadku odk\u0142adane na p\u00f3\u0142k\u0119, w gorszym – ich autorzy mog\u0105 spodziewa\u0107 si\u0119 ataku. Tak sta\u0142o si\u0119 dwa lata temu z badaniami \u201eObiegi kultury”, kt\u00f3re cz\u0119\u015b\u0107 \u015brodowisk polskiej kultury uzna\u0142a za propirackie. <\/p>\n

Polski Instytut Sztuki Filmowej badania powt\u00f3rzy\u0142 wed\u0142ug swojej metodologii i wysz\u0142o, \u017ce w Polsce jest poza piractwem dodatkowa przestrze\u0144 na sprzeda\u017c cyfrowych produkcji filmowych, tylko trzeba dostosowa\u0107 modele biznesowe. I co? I nic, lepiej tkwi\u0107 przy starym i narzeka\u0107, \u017ce internet niszczy kultur\u0119. Zach\u0119cam do obejrzenia relacji z organizowanego przeze mnie konwersatorium \u201eFraktale”, kt\u00f3re po\u015bwi\u0119cone by\u0142o w\u0142a\u015bnie analizie recepcji \u201eObieg\u00f3w kultury”<\/strong><\/a>.<\/p>\n

Daleki jestem od bezkrytycznego zachwytu nad internetem, potrzebna\u00a0jest dobra\u00a0krytyka, szkoda jednak czasu na p\u0142aczliwe krytykanctwo.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na ameryka\u0144skich uczonych mo\u017cna zawsze liczy\u0107. Najnowszy \u201eThe Economist” analizuje wyniki bada\u0144 dotycz\u0105cych wp\u0142ywu internetu na kultur\u0119 w r\u00f3\u017cnych jej wymiarach: produkcja muzyczna, obieg ksi\u0105\u017cek, kupowanie wyszukiwarkowe (w domy\u015ble – polowanie na najni\u017csz\u0105 cen\u0119). Sfery te s\u0105 najbardziej zmitologizowane i s\u0142u\u017c\u0105 wyra\u017caniu \u201eoczywistych oczywisto\u015bci” w stylu: internet zabi\u0142 muzyk\u0119, bo umo\u017cliwi\u0142 rozw\u00f3j piractwa, kt\u00f3re zabi\u0142o […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[141,46,55,197,71,56,182,15,44,86],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1130"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1130"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1130\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1136,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1130\/revisions\/1136"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1130"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1130"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1130"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}