
{"id":1167,"date":"2015-01-20T09:26:08","date_gmt":"2015-01-20T08:26:08","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=1167"},"modified":"2015-01-20T10:17:23","modified_gmt":"2015-01-20T09:17:23","slug":"zwyciezca-bierze-wszystko-czyli-byc-jak-1-procent","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2015\/01\/20\/zwyciezca-bierze-wszystko-czyli-byc-jak-1-procent\/","title":{"rendered":"Zwyci\u0119zca bierze wszystko, czyli by\u0107 jak 1 procent"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone\" src=\"http:\/\/static.guim.co.uk\/ni\/1421603100552\/Wealthy80_WEB190115.svg\" alt=\"\" width=\"460\" height=\"335\" \/><\/p>\n<p>Koncentracja bogactwa trwa &#8211; do ko\u0144ca tego roku po\u0142owa ziemskiego maj\u0105tku znajdzie si\u0119 w r\u0119kach 1 proc. najbogatszych ludzi. Na razie maj\u0105 oni \u201etylko&#8221; 48 proc.<br \/>\n<!--more--><br \/>\nWyniki te og\u0142osi\u0142a <a href=\"http:\/\/policy-practice.oxfam.org.uk\/publications\/wealth-having-it-all-and-wanting-more-338125\" target=\"_blank\"><strong>brytyjska organizacja Oxfam<\/strong><\/a>, by podrzuci\u0107 temat na rozpoczynaj\u0105ce si\u0119 niebawem Forum Ekonomiczne w Davos. W zesz\u0142ym roku Oxfam zrobi\u0142 inn\u0105 wrzutk\u0119 &#8211; wyliczy\u0142, \u017ce 85 najbogatszych miliarder\u00f3w ma tyle, co po\u0142owa najbiedniejszych ludzi na \u015bwiecie. <\/p>\n<p>Problem rozwarstwienia ekonomicznego przesta\u0142 ju\u017c by\u0107 jedynie zadaniem dla lewicowej wra\u017cliwo\u015bci, konsekwencje nier\u00f3wno\u015bci wykraczaj\u0105 daleko poza kwestie sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej. <a href=\"http:\/\/www.oecd.org\/social\/Focus-Inequality-and-Growth-2014.pdf\" target=\"_blank\"><strong>OECD ostrzega<\/strong><\/a> np., \u017ce po prostu gro\u017c\u0105 dalszemu wzrostowi gospodarczemu. C\u00f3\u017c, je\u015bli ten wzrost ma zale\u017ce\u0107 od popytu, to rzeczywi\u015bcie biedni maj\u0105 coraz mniej na zakupy, a bogaci wcale tak du\u017co kupowa\u0107 nie chc\u0105, tylko uciekaj\u0105 z kas\u0105 do raj\u00f3w podatkowych. <\/p>\n<p>Na inny problem <a href=\"http:\/\/www.theguardian.com\/society\/2015\/jan\/19\/british-families-poor-society-income-level-cost-of-living-benefit-cuts\" target=\"_blank\"><strong>zwr\u00f3ci\u0142 wczorajszy \u201eThe Guardian&#8221;<\/strong><\/a> &#8211; Wielka Brytania to kraj o najszybciej rosn\u0105cym rozwarstwieniu w Unii Europejskiej i ju\u017c 40 proc. rodzin\u00a0znajduje si\u0119 poni\u017cej progu ub\u00f3stwa, kt\u00f3re wyklucza z mo\u017cliwo\u015bci pe\u0142nego uczestnictwa w \u017cyciu spo\u0142ecznym.<\/p>\n<p>Co wi\u0119c robi\u0107 &#8211; nale\u017cy zapyta\u0107 po leninowsku. Dobrym t\u0142em do takich rozwa\u017ca\u0144 jest monachijska konferencja DLD15 (Digital-Life-Design), na kt\u00f3r\u0105 zjechali r\u00f3\u017cni animatorzy cyfrowej rewolucji. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich ci\u0105gle wierzy, \u017ce zbawi\u0105 \u015bwiat za pomoc\u0105 swoich technologii. Doskona\u0142\u0105 ilustracj\u0105 takiego sposobu my\u015blenia by\u0142o wyst\u0105pienie Maxa Levtchina, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rcy PayPala. Levtchin pracuje teraz nad serwisem finansowym dla \u201emillenials\u00f3w&#8221;, kt\u00f3ry b\u0119dzie tak\u017ce oferowa\u0142\u00a0wsparcie, by zwi\u0119kszy\u0107 \u201ehirability&#8221;, czyli zatrudnialno\u015b\u0107, bo np. &#8211; i tu zacytuj\u0119 w wolnym przek\u0142adzie &#8211; \u201esko\u0144czy\u0142e\u015b geografi\u0119, a chcesz by\u0107 produktywnym cz\u0142onkiem spo\u0142ecze\u0144stwa wiedzy (dos\u0142ownie: productive member of the knowledge society), musisz zaopatrzy\u0107 si\u0119 drog\u0105 kupna w odpowiednie umiej\u0119tno\u015bci. Dostaniesz wi\u0119c od nas kredyt z opcj\u0105 rozpocz\u0119cia sp\u0142aty po p\u00f3\u0142 roku, kiedy ju\u017c zaczniesz zarabia\u0107&#8221;. Fajne, kto nie chcia\u0142by by\u0107 produktywnym cz\u0142onkiem spo\u0142ecze\u0144stwa wiedzy?<\/p>\n<p>Problem w tym &#8211; na co zwracali inni, bardziej krytyczni m\u00f3wcy &#8211; \u017ce na przeszkodzie stoi wiele barier. Po pierwsze automatyzacja, zmniejszaj\u0105ca popyt na prac\u0119. Po drugie, logika gospodarki cyfrowej polegaj\u0105cej na regule \u201ewinner takes all&#8221;, zwyci\u0119zca bierze wszystko. Po prostu rozk\u0142ad statystyczny sukcesu w sieci ma charakter pot\u0119gowy, a nie normalny. Nie ma w nim miejsca na \u015brodek, jest miejsce dla kilku Zuckerberg\u00f3w i Levtchin\u00f3w oraz d\u0142ugi ogon prekariatu. Pisa\u0142em o tym w \u201eAntymatriksie&#8221; (ksi\u0105\u017cce) ju\u017c ponad dekad\u0119 temu, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do najnowszych (wtedy) bada\u0144 nad dynamik\u0105 sieci spo\u0142ecznych. Wniosek ju\u017c wtedy by\u0142 jednoznaczny &#8211; bez interwencji politycznej tego rozk\u0142adu si\u0119 nie zmieni, rz\u0105dzi\u0107 b\u0119dzie regu\u0142a \u015bw. Mateusza, czyli bogaci b\u0119d\u0105 si\u0119 bogaci\u0107, biedni biednie\u0107. <\/p>\n<p>Raport Oxfamu potwierdzi\u0142, \u017ce tak rzeczywi\u015bcie si\u0119 dzieje. Na dodatek nie potwierdzi\u0142y si\u0119 obietnice gospodarczych libera\u0142\u00f3w przekonuj\u0105cych, \u017ce nale\u017cy zmniejsza\u0107 podatki, bo w\u00f3wczas ruszy fala prywatnych inwestycji, ze swej \u201enatury&#8221; efektywniejszych ni\u017c inwestycje publiczne. Nic takiego si\u0119 nie sta\u0142o, korporacje takie jak Google ch\u0119tnie korzystaj\u0105 z publicznej infrastruktury (np. autobusy dowo\u017c\u0105ce pracownik\u00f3w Google zatrzymuj\u0105 si\u0119 miejskich przystankach i korzystaj\u0105 z publicznych dr\u00f3g w Kalifornii), niech\u0119tnie jednak p\u0142ac\u0105 podatki i jeszcze mniej ch\u0119tnie inwestuj\u0105. W rezultacie, jak narzeka\u0142 Jeff Jarvis, infrastruktura w USA\u00a0ulega trzecio\u015bwiatowej degradacji.<\/p>\n<p>No wi\u0119c w\u0142a\u015bnie, co robi\u0107? Odpowiedzi\u0105 jest powr\u00f3t do ideoaktywnego pa\u0144stwa, bo coraz wi\u0119cej analitycznych argument\u00f3w pokazuje, \u017ce bez niego nie b\u0119dzie nie tylko dobrej infrastruktury, ale tak\u017ce kreuj\u0105cych nowe rynki innowacji &#8211; jak pokazuje Mariana Mazzucatto w znakomitej <a href=\"http:\/\/marianamazzucato.com\/the-entrepreneurial-state\/\" target=\"_blank\"><strong>ksi\u0105\u017cce \u201eThe Entrepreneurial State&#8221;<\/strong><\/a>, wi\u0119kszo\u015b\u0107 prze\u0142omowych innowacji XX wieku mia\u0142o pocz\u0105tek w programach publicznych, a spora cz\u0119\u015b\u0107 dzisiejszych korporacji, z Apple na czele, korzysta\u0142a na starcie z publicznej pomocy. <\/p>\n<p>Oczywi\u015bcie te publiczne inwestycje mo\u017cliwe s\u0105 tylko wtedy, gdy pa\u0144stwo aktywnie zbiera podatki. Progresywny system opodatkowania jest z kolei\u00a0jednym z element\u00f3w zmniejszania nier\u00f3wno\u015bci. Oczywi\u015bcie redystrybucja w postaci systemu podatkowego nie powinna by\u0107 jedynym sposobem, pozosta\u0142e elementy to wysokiej jako\u015bci us\u0142ugi publiczne, jak powszechna edukacja, infrastruktura, dost\u0119p do kultury. Tu niestety wracamy do mojej wczorajszej dyskusji z Rafa\u0142em Wosiem o si\u0142y polityczne, kt\u00f3re by\u0142yby w stanie zamieni\u0107 t\u0119 wiedz\u0119 na projekt polityczny, jaki zyska\u0142by demokratyczn\u0105 legitymacj\u0119. By\u0107 mo\u017ce odpowiedzi dostarcz\u0105 Grecja i Hiszpania, gdzie szybko dojrzewaj\u0105 nowe projekty polityczne i szybko zyskuj\u0105 spo\u0142eczne poparcie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Koncentracja bogactwa trwa &#8211; do ko\u0144ca tego roku po\u0142owa ziemskiego maj\u0105tku znajdzie si\u0119 w r\u0119kach 1 proc. najbogatszych ludzi. Na razie maj\u0105 oni \u201etylko&#8221; 48 proc.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,65,46,55,197,56,189,29,49,8,6,124,73,86,50,165],"tags":[213],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1167"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1167"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1167\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1170,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1167\/revisions\/1170"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1167"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1167"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1167"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}