{"id":148,"date":"2013-06-14T08:53:40","date_gmt":"2013-06-14T06:53:40","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=148"},"modified":"2013-06-14T08:53:40","modified_gmt":"2013-06-14T06:53:40","slug":"edukacja-pozaszkolna-systemowa-walka-z-systemem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2013\/06\/14\/edukacja-pozaszkolna-systemowa-walka-z-systemem\/","title":{"rendered":"Edukacja pozaszkolna, systemowa walka z systemem"},"content":{"rendered":"

Mia\u0142em okazj\u0119 uczestniczy\u0107 niedawno w debacie zorganizowanej przez Biuro Edukacji Warszawy. Trwaj\u0105 w\u0142a\u015bnie konsultacje Programu Rozwoju Edukacji w latach 2013 – 2020<\/a>, spotkanie zamyka\u0142o cykl czterech debat. Rozmawiali\u015bmy o edukacji pozaszkolnej, kt\u00f3ra zajmuje coraz wi\u0119cej czasu wszystkim ucz\u0105cym si\u0119. Szko\u0142a, mimo \u017ce coraz bardziej dopycha program nie dostarcza wiedzy, jakiej potrzebuj\u0105 mieszka\u0144cy wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci. Ci musz\u0105 wi\u0119c jej szuka\u0107 poza szkolnymi murami. Problem w tym, \u017ce cho\u0107 wszyscy o tym wiedz\u0105, to ci\u0105gle brakuje dobrego pomys\u0142u na zorganizowanie systemu wsp\u00f3\u0142pracy edukacji szkolnej (formalnej) z edukacj\u0105 nieformaln\u0105 (r\u00f3\u017cne zaj\u0119cia w domach kultury, etc) \u00a0i pozaformaln\u0105 (spontaniczna aktywno\u015b\u0107 prowadz\u0105ca do poprawienia kompetencji).<\/p>\n

Warszawa wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142a miastem, w kt\u00f3rym pod wzgl\u0119dem edukacyjnym niczego nie brakuje: najlepsze szko\u0142y w kraju, najlepsze uczelnie, do tego Centrum Nauki Kopernik, Pa\u0142ac M\u0142odzie\u017cy, oferta kulturalna. Jest w czym wybiera\u0107, a bogactwo oferty przes\u0142ania rzeczywisty problem. Obecny formalny system edukacyjny oparty na szkole z oddzia\u0142ami straci\u0142 ju\u017c wydolno\u015b\u0107, uczniowie pompowani s\u0105 wiedz\u0105 w spos\u00f3b anachroniczny, ci\u0105gle odzwierciedlaj\u0105cy stare podzia\u0142y dyscyplinarne. Oczywi\u015bcie, pewne minimum wiedzy og\u00f3lnej posi\u0105\u015b\u0107 musz\u0105 – problem zawsze, jak ustali\u0107 to minimum. Drugi problem polega na tym, \u017ce zgodnie z obecnym podej\u015bciem ucze\u0144 jest produktem, kt\u00f3ry wchodzi do systemu z okre\u015blonym zasobem wiedzy, umiej\u0119tno\u015bci i kompetencji.<\/p>\n

System dostarcza Edukacyjn\u0105 Warto\u015b\u0107 Dodan\u0105 zgodnie z Polskimi Ramami Kwalifikacji zgodnymi z Europejskimi Ramami Kwalifikacji, czyli na wyj\u015bciu mamy produkt o wi\u0119kszej warto\u015bci dodanej, co rzeczony produkt powinien odczu\u0107 pozytywnie na rynku pracy. Efekt jest taki, \u017ce proces pedagogiczny przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w proces budowania kapita\u0142u ludzkiego, czyli inwestowania w dziecko-produkt. Rodzice, kt\u00f3rym \u00a0pompowanie kapita\u0142u w szkole nie wystarcza, goni\u0105 swe pociechy do miejsc edukacji pozaszkolnej na dodatkowe zaj\u0119cia. Po maturze wychodzi z edukacyjnej ta\u015bmy produkcyjnej zombi, kt\u00f3re mo\u017cna doskonale opisa\u0107 zgodnie z PRK, jednocze\u015bnie mierz\u0105c efektywno\u015b\u0107 procesu, a tak\u017ce uczestnicz\u0105cych w nich plac\u00f3wek i nauczycieli. W tym zbo\u017cnym dziele pomo\u017ce System Informacji O\u015bwiatowej, co\u015b w rodzaju PRISM zbudowanego na potrzeby MEN.<\/p>\n

Pomiar zazwyczaj pomija, \u017ce produkt tego systemu pozbawiony jest kompetencji spo\u0142ecznych i kulturowych, lub inaczej – je\u015bli ich nie straci\u0142 (polska szko\u0142a specjalizuje si\u0119, jak pisa\u0142 prof. Janusz Czapi\u0144ski, w promocji patologicznego indywidualizmu), a nawet rozwin\u0105\u0142, to g\u0142\u00f3wnie w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki edukacji pozaszkolnej, i to w nurcie pozaformalnym. Czyli m\u00f3wi\u0105c pro\u015bciej, w czasie normalnego r\u00f3wie\u015bniczego \u017cycia towarzyskiego i realizacji r\u00f3\u017cnych pasji, jakie dzieciaki zazwyczaj jeszcze maj\u0105, lecz bardzo cz\u0119sto rezygnuj\u0105 z aktywno\u015bci, bo brakuje czasu i miejsc na ich podtrzymywanie. Czas zabiera system, miejsc niby przybywa, lecz ska\u017cone s\u0105 „syndromem orlik\u00f3w” – to przestrzenie kontrolowane zazwyczaj przez doros\u0142ych, gdzie m\u0142odzi s\u0105 co najwy\u017cej go\u015b\u0107mi.<\/p>\n

Brakuje jednak miejsc, gdzie ci m\u0142odzi mogliby by\u0107 gospodarzami. A to w\u0142a\u015bnie w takich przestrzeniach autonomii dochodzi do najwa\u017cniejszego procesu w ca\u0142ej alchemii kszta\u0142towania dojrza\u0142ego cz\u0142owieka – indywiduacji (nie myli\u0107 z ow\u0105 patologiczn\u0105 indywidualizacj\u0105 produkowan\u0105 przez szko\u0142\u0119), czyli kszta\u0142towania autonomicznej, samosterownej lecz jednocze\u015bnie uspo\u0142ecznionej jednostki. Miejscami takimi by\u0142y kiedy\u015b podw\u00f3rka, gdzie gra\u0142o si\u0119 w ga\u0142\u0119, r\u00f3\u017cnego typu ruiny, glinianki – obszary wolno\u015bci dzi\u015b ogrodzone i pilnowane przez cieci\u00f3w troszcz\u0105cych si\u0119, by nie zadrapa\u0107 samochodu lub pobrudzi\u0107 sztucznej murawy po\u0142o\u017conej za ci\u0119\u017ckie euro. M\u0142odzi broni\u0105 si\u0119 jeszcze, tworz\u0105c przestrze\u0144 autonomii w internecie, to jednak zbyt ma\u0142o.<\/p>\n

W efekcie du\u017cy, a z punktu widzenia przysz\u0142o\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa najwa\u017cniejszy fragment edukacji – pozaszkolna edukacja pozaformalna ma dzi\u015b charakter nie tylko pozasystemowy (nie da si\u0119 pomierzy\u0107 w PRK), lecz antysystemowy. Zupe\u0142nie bez sensu. Czy jednak mo\u017cliwe jest „przebiegunowanie” systemu i otwarcie go na to, co w istocie najwa\u017cniejsze? Obawiam si\u0119, \u017ce poszli\u015bmy ju\u017c zbyt daleko – system nie otworzy si\u0119 na nic, czego nie da si\u0119 zmierzy\u0107, bo sama idea pomiaru narzuca pewn\u0105 logik\u0119, kt\u00f3ra okre\u015bla podstawowy schemat warto\u015bci: dobre jest to, co mierzalne i zgodne z PRK, czego zmierzy\u0107 si\u0119 nie da, nie istnieje i nie warte jest wsparcia. Mo\u017ce zaistnie\u0107, je\u015bli zgodzi si\u0119 na pomiar, co zabija istot\u0119 autonomii. Jedyny spos\u00f3b, to tworzenie otwartych przestrzeni autonomii, na przyk\u0142ad na wz\u00f3r\u00a0brazylijskich\u00a0Pontos de Cultura.<\/p>\n

Nie trzeba zreszt\u0105 si\u0119ga\u0107 do Brazylii, mo\u017cna skorzysta\u0107 z do\u015bwiadczenia stowarzyszenia „Tratwa” Ryszarda Michalskiego, na warszawskim Grochowie otworzy\u0142o si\u0119 niedawno Centrum Spo\u0142eczne<\/a> za\u0142o\u017cone przez Centrum Aktywno\u015bci Lokalnej przy wsparciu w\u0142adz miasta. Boj\u0119 si\u0119 jednak tego, \u017ce je\u015bli dalej b\u0119dziemy modernizowa\u0107 system edukacji zgodnie z dotychczasow\u0105 logik\u0105, to w ko\u0144cu organizacje takie, jak „Tratwa”<\/a> i CAL strac\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 publicznego wsparcia, chyba \u017ce udowodni\u0105 jak\u0105 mierzaln\u0105 warto\u015b\u0107 dodan\u0105 produkuj\u0105 i jak efekty ich dzia\u0142ania mo\u017cna dopasowa\u0107 do Ram Kwalifikacji. I jak o tym my\u015bl\u0119 w kontek\u015bcie zaczynaj\u0105cego si\u0119 jutro II Kongresu Edukacji, to zaczynam lepiej rozumie\u0107 intencj\u0119 Ivana Illicha z ksi\u0105\u017cki „Odszkolni\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mia\u0142em okazj\u0119 uczestniczy\u0107 niedawno w debacie zorganizowanej przez Biuro Edukacji Warszawy. Trwaj\u0105 w\u0142a\u015bnie konsultacje Programu Rozwoju Edukacji w latach 2013 – 2020, spotkanie zamyka\u0142o cykl czterech debat. Rozmawiali\u015bmy o edukacji pozaszkolnej, kt\u00f3ra zajmuje coraz wi\u0119cej czasu wszystkim ucz\u0105cym si\u0119. Szko\u0142a, mimo \u017ce coraz bardziej dopycha program nie dostarcza wiedzy, jakiej potrzebuj\u0105 mieszka\u0144cy wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci. Ci musz\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65,7,56,24,49,6,66,50],"tags":[67],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/148"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=148"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/148\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":149,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/148\/revisions\/149"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=148"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=148"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=148"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}