{"id":1599,"date":"2015-09-30T09:03:49","date_gmt":"2015-09-30T07:03:49","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=1599"},"modified":"2015-09-30T09:53:15","modified_gmt":"2015-09-30T07:53:15","slug":"10-lat-creative-commons-polska-ciekawa-dekada","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2015\/09\/30\/10-lat-creative-commons-polska-ciekawa-dekada\/","title":{"rendered":"10 lat Creative Commons Polska. Ciekawa dekada"},"content":{"rendered":"

\"cc-10-baner-500-180\"<\/a>W poniedzia\u0142ek mia\u0142em okazj\u0119 odby\u0107 niezwyk\u0142\u0105 podr\u00f3\u017c w czasie. Zaprosili do niej Justyna Hofmokl i Alek Tarkowski, organizuj\u0105c dziesi\u0105te ju\u017c urodziny Creative Commons Polska<\/strong><\/a>.
\n
\nMia\u0142em okazj\u0119 przed dekad\u0105 aktywnie przygl\u0105da\u0107 si\u0119 narodzinom tego pomys\u0142u i jego materializacji – czy bylem jego akuszerem, jak \u0142askawie okre\u015blili Justyna i Alek, to kwestia dyskusji. Nie to jednak jest najwa\u017cniejsze. O wiele ciekawsze jest to, co w ci\u0105gu dekady si\u0119 wydarzy\u0142o.<\/p>\n

Zupe\u0142nie nie umawiaj\u0105c si\u0119 na tematy swoich wyst\u0105pie\u0144 (przypad\u0142 mi zaszczyt wyg\u0142oszenia wyk\u0142adu otwieraj\u0105cego, wesp\u00f3\u0142 z Justyn\u0105, kt\u00f3ra z kolei przypomnia\u0142a dziesi\u0119cioletnie dzieje Creative Commons Polska), m\u00f3wili\u015bmy, cho\u0107 z r\u00f3\u017cnych perspektyw, o tym samym. Czyli o tym, jak bardzo w ci\u0105gu ostatniej dekady zmieni\u0142a si\u0119 kultura i nasze jej rozumienie.<\/p>\n

W 2005 r. Facebook, YouTube, Twitter, smartfony albo jeszcze nie istnia\u0142y, albo dopiero m\u00f3wi\u0142o si\u0119 o nich w kategoriach startupowych inicjatyw. Krzep\u0142a Wikipedia, a has\u0142em dnia by\u0142o Web 2.0, Google dopiero od roku go\u015bci\u0142 na gie\u0142dzie, a Apple dopiero odzyskiwa\u0142 kondycj\u0119 jako producent iPod\u00f3w.<\/p>\n

Cyfrowy kapitalizm r\u00f3wnie\u017c dopiero krzep\u0142, wi\u0119c wydawa\u0142o si\u0119 \u017ce nowe cyfrowe media to g\u0142\u00f3wnie przestrze\u0144 tw\u00f3rczej wolno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 blokuj\u0105 nieadekwatne regulacje prawne, zw\u0142aszcza prawa autorskie w wersji wymy\u015blonej jeszcze w XIX wieku. Propozycja Lawrence\u2019a Lessiga, by wprowadzi\u0107 nowe instrumenty daj\u0105ce tw\u00f3rcom wi\u0119kszy wyb\u00f3r sposob\u00f3w ochrony ni\u017c copyright i copyleft, jawi\u0142 si\u0119 bardzo interesuj\u0105co. Jeszcze ciekawej jawi\u0142a si\u0119 wizja wolnej kultury opisywana przez Lessiga w ksi\u0105\u017cce pod takim tytu\u0142em.<\/p>\n

Tak si\u0119 wi\u0119c zacz\u0119\u0142o: Lessig przyjecha\u0142 w 2005 r. do Krakowa, gdzie dzi\u0119ki staraniom Alka, Justyny i jeszcze kilku os\u00f3b dobrej woli (Justyna w swym poniedzia\u0142kowym wyst\u0105pieniu wszystkim odda\u0142a honor) og\u0142oszono powstanie Creative Commons Polska. Zacz\u0119\u0142a si\u0119 przygoda, kt\u00f3rej kolejnym etapem by\u0142a konferencja Kultura 2.0<\/strong><\/a> i raport Kultura 2.0<\/strong><\/a> w grudniu 2006 r. (producentem konferencji by\u0142o Polskie Wydawnictwo Audiowizualne, prekursor NiNA) – pracowali\u015bmy nad nimi razem z Justyn\u0105, Alkiem i Mirkiem Filickakiem (w przygotowaniu raportu uczestniczy\u0142 jeszcze Tomasz Kulisiewicz). <\/p>\n

Pami\u0119tam, \u017ce ci\u0105gle jeszcze wtedy byli\u015bmy mocno utopijnie na\u0142adowani: Paul Gerhard z BBC opowiada\u0142 o inicjatywie Creative Archives, czyli o otwieraniu archiw\u00f3w medi\u00f3w publicznych z licencj\u0105 umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 remiks, Henry Jenkins m\u00f3wi\u0142 o kulturze konwergencji, a Alexander Bard o netokracji.<\/p>\n

A potem oczywi\u015bcie \u017cycie wyprzedzi\u0142o nasz\u0105 wyobra\u017ani\u0119 z 2005 r. – dzi\u015b ju\u017c lepiej rozumiemy, \u017ce miniona dekada to czas swoistego kryzysu kultury, rozumianego jako okres wyczerpywania si\u0119 starych organizacji proces\u00f3w tw\u00f3rczych i obieg\u00f3w kultury w og\u00f3le oraz okres poszukiwania nowych form. Cz\u0119\u015b\u0107 starych instytucji udowodni\u0142a sw\u0105 trwa\u0142o\u015b\u0107, jak cho\u0107by czytelnictwo, i to w swej najbardziej tradycyjnej, papierowej formie. Inne musia\u0142y przej\u015b\u0107 g\u0142\u0119bok\u0105 modernizacj\u0119, jak cho\u0107by \u015bwiat muzyki i medi\u00f3w. Pojawili si\u0119 nowi, wielcy aktorzy dominuj\u0105cy dzi\u015b nie tylko w \u015bwiecie komunikacji, ale i w \u015bwiecie kapita\u0142u: Apple, Google, Amazon, Facebook to dzi\u015b najpot\u0119\u017cniejsze korporacje i najwi\u0119ksi kontrolerzy obieg\u00f3w tre\u015bci.<\/p>\n

Jednocze\u015bnie z przemianami kultury zmienia\u0142o si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwo – jak pisze Alain Touraine, sko\u0144czy\u0142o si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwo, jakie znali\u015bmy, ujawni\u0142a si\u0119 nowa podmiotowo\u015b\u0107, kt\u00f3rej dzi\u015b \u017ar\u00f3d\u0142em jest jednostka. I ten nowy podmiot szuka najpierw gor\u0105czkowo nowych form reprezentacji politycznej, a gdy ju\u017c okre\u015bli swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, zaczyna my\u015ble\u0107 tak\u017ce o dzia\u0142aniu politycznym. St\u0105d po zjawiskach kulturowych nowego typu fala politycznych rewolucji: od Indignados przez Arabsk\u0105 Wiosn\u0119 po ukrai\u0144sk\u0105 Rewolucj\u0119 Godno\u015bci. My mieli\u015bmy ACTA w 2012 r., wybory samorz\u0105dowe w 2014 r. i swoist\u0105 rewolucj\u0119 demokratyczn\u0105 wymiataj\u0105c\u0105 elity, kt\u00f3re nie dostrzeg\u0142y, \u017ce \u015bwiat i spo\u0142ecze\u0144stwo si\u0119 zmieni\u0142y.<\/p>\n

To, czego ci\u0105gle nie rozumiej\u0105 politolodzy, zaskoczeni cho\u0107by przegran\u0105 Bronis\u0142awa Komorowskiego, o wiele lepiej rozumiej\u0105 ci, kt\u00f3rzy przygl\u0105dali si\u0119 zmianom w kulturze – te okaza\u0142y si\u0119 symptomatyczne dla innych proces\u00f3w. Jak pokazuje Bob Jessop – gdy mamy do czynienia z kryzysem kapitalizmu, a nie kryzysem w kapitalizmie, proces rekonstrukcji rozpoczyna si\u0119 od semiozy, czyli ponownego ponazywania rzeczy. Ten proces nie zako\u0144czy\u0142 si\u0119, w zasadzie dopiero go zaczynamy, odkrywaj\u0105c na nowo z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 proces\u00f3w spo\u0142ecznych i kulturowych.<\/p>\n

Dzi\u015b mo\u017cemy \u015bmia\u0107 si\u0119 z naszej naiwno\u015bci sprzed dekady – wystarczy jednak popatrze\u0107 na zdj\u0119cia, jakie pokazywa\u0142a Justyna w swej prezentacji – wida\u0107 na nich, jacy niekt\u00f3rzy byli m\u0142odzi. Fajnie jednak bylo przez t\u0119 dekad\u0119 by\u0107 obserwatorem i wsp\u00f3\u0142uczestnikiem proces\u00f3w, z jakich wy\u0142ania si\u0119 tera\u017aniejsza i przysz\u0142a rzeczywisto\u015b\u0107.<\/p>\n

Jeszcze bardziej krzepi\u0105ca jest \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce bardzo m\u0142odzi przed dekad\u0105\u00a0ludzie, z jakimi mia\u0142em szcz\u0119\u015bcie si\u0119 spotka\u0107, nie trac\u0105 energii i rozwijaj\u0105 swoje projekty, rozwijaj\u0105c jednocze\u015bnie siebie. Magistrowie s\u0105 ju\u017c doktorami, profesorami, mecenasami. Tak, w poniedzia\u0142ek by\u0142o bardzo sentymentalnie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W poniedzia\u0142ek mia\u0142em okazj\u0119 odby\u0107 niezwyk\u0142\u0105 podr\u00f3\u017c w czasie. Zaprosili do niej Justyna Hofmokl i Alek Tarkowski, organizuj\u0105c dziesi\u0105te ju\u017c urodziny Creative Commons Polska.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,98,21,219,55,197,56,15,92,24,49,120,8,6,124,44,86,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1599"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1599"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1599\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1605,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1599\/revisions\/1605"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1599"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1599"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1599"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}