Niestety, to nie by\u0142 jedynie z\u0142y sen. Rozpoczyna si\u0119 pierwszy dzie\u0144 w nowej rzeczywisto\u015bci, cho\u0107 – po pierwsze – trzeba jeszcze poczeka\u0107 na oficjalne wyniki.
\n
\nPo drugie, poczeka\u0107 trzeba na pierwsze realne polityczne decyzje nowego obozu w\u0142adzy. PiS wygra\u0142 beznadziejn\u0105 s\u0142abo\u015bci\u0105 konkurent\u00f3w i niezwyk\u0142\u0105 dialektyk\u0105, w kt\u00f3rej godno\u015bciowy dyskurs uprawiany przez Beat\u0119 Szyd\u0142o miesza\u0142 si\u0119 dyskursem pogardy i wykluczenia Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego. W efekcie PiS mobilizowa\u0142 poparcie, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 zar\u00f3wno do g\u0142\u0119bokich, ludzkich potrzeb, o jakich zapomnia\u0142a skoncentrowana na aspekcie materialnym Platforma Obywatelska, jak i do najni\u017cszych instynkt\u00f3w niech\u0119ci do innych. Teraz czas na syntez\u0119 \u2013 rzeczywisty projekt polityczny, budow\u0119 owej mitycznej wsp\u00f3lnoty, za kt\u00f3r\u0105 tak bardzo wszyscy, od lewa do prawa, zacz\u0119li w Polsce t\u0119skni\u0107.<\/p>\n
Jak\u0105 wizj\u0119 wsp\u00f3lnoty b\u0119dzie pr\u00f3bowa\u0142 realizowa\u0107 PiS? Mo\u017cna domy\u015bla\u0107 si\u0119 z r\u00f3\u017cnych wypowiedzi os\u00f3b typowanych na wysokie stanowiska w przysz\u0142ym rz\u0105dzie. Jaros\u0142aw Sellin, by\u0107 mo\u017ce minister kultury, nie ukrywa\u0142 swoich pomys\u0142\u00f3w na aktywn\u0105, narodowotw\u00f3rcz\u0105 polityk\u0119 kulturaln\u0105. Taka zapowied\u017a nie musia\u0142aby jeszcze przera\u017ca\u0107, gdyby sz\u0142o za ni\u0105 pluralistyczne podej\u015bcie do przekaz\u00f3w historycznych i uznanie, \u017ce w tworz\u0105cej nar\u00f3d opowie\u015bci b\u0119dzie miejsce na wielo\u015b\u0107 narracji: obok republikanizmu sarmackiego znajdzie si\u0119 miejsce dla ko\u015bciuszkowskiego antyklerykalnego republikanizmu demokratycznego; obok endecji znajdzie si\u0119 miejsce dla demokratycznego socjalizmu, a tradycja Solidarno\u015bci nie b\u0119dzie zaw\u0142aszczana przez nominalnego jedynie spadkobierc\u0119, NSZZ.<\/p>\n
Zwyci\u0119stwo PiS\u00a0nie polega jedynie na normalnym w demokracji przesuni\u0119ciu wahad\u0142a politycznych preferencji wyborc\u00f3w. Zbiega si\u0119 ono (i pewno te\u017c w du\u017cej mierze by\u0142o wywo\u0142ane) z procesem g\u0142\u0119bokiej rekonstrukcji spo\u0142ecznej, o jakim ju\u017c wielokrotnie pisa\u0142em, opisywanym te\u017c m.in. przez Miros\u0142aw\u0119 Marody w ksi\u0105\u017cce \u201eJednostka po nowoczesno\u015bci”. Starego spo\u0142ecze\u0144stwa ju\u017c nie ma, odesz\u0142o do historii i kto tego nie zrozumia\u0142, tak\u017ce musia\u0142 odej\u015b\u0107, tak jak Leszek Miller ze swoj\u0105 gwardi\u0105. Nowe dopiero si\u0119 tworzy i szuka form politycznej artykulacji, st\u0105d te\u017c nowe zjawiska, jak partia Paw\u0142a Kukiza, Nowoczesna Ryszarda Petru czy Razem. To niezwyk\u0142y moment, bo kto najlepiej wyczuje istot\u0119 i gramatyk\u0119 tego procesu, ten mo\u017ce na d\u0142u\u017cej umo\u015bci\u0107 si\u0119 na politycznej scenie.<\/p>\n
Przed rz\u0105dz\u0105cymi olbrzymia szansa, ale jeszcze wi\u0119ksze wyzwanie. Je\u015bli PiS skoncentruje si\u0119 na \u201edeplatformizacji” instytucji i kadrowej czystce bez g\u0142\u0119bokich instytucjonalnych zmian, to daleko nie ujedzie \u2013 szybko zderzy si\u0119 z murem zawodu, gdy oka\u017ce si\u0119, \u017ce nie spos\u00f3b spe\u0142ni\u0107 wyborczych obietnic. Stawk\u0105 jest wyzwolenie i w\u0142\u0105czenie ukrytych potencja\u0142\u00f3w, jakie opisuj\u0119 poj\u0119ciem spo\u0142ecznej autarkii \u2013 pok\u0142ad\u00f3w indywidualnej i zbiorowej kreatywno\u015bci, innowacyjno\u015bci, zaradno\u015bci, niedostrzeganymi przez instytucje decyduj\u0105ce o\u00a0alokacji zasob\u00f3w. W tym sensie moja diagnoza pokrywa si\u0119 w du\u017cej mierze z diagnoz\u0105 prof. Zybertowicza, tyle \u017ce r\u00f3\u017cnimy si\u0119 w receptach. Recept\u0105 prof. Zybertowicza jest coaching patriotyczny, czyli oparcie procesu uznania i w\u0142\u0105czenia wykluczonych, nieobecnych dotychczas zasob\u00f3w spo\u0142ecznych za pomoc\u0105\u00a0mobilizacji symbolicznej i rekonstrukcji to\u017csamo\u015bci. Doskona\u0142\u0105 ilustracj\u0105 takiego procesu s\u0105 dzi\u015b W\u0119gry i pokazuj\u0105 jego u\u0142omno\u015b\u0107: w\u0142\u0105czanie jednych odbywa si\u0119 kosztem innych, niemieszcz\u0105cych si\u0119 w oficjalnym to\u017csamo\u015bciowym modelu.<\/p>\n
Czy wariant w\u0119gierski jest w Polsce do powt\u00f3rzenia? Nie mo\u017cna go wykluczy\u0107, bo niestety sprzyja tej mo\u017cliwo\u015bci wiele strukturalnych czynnik\u00f3w \u2013 dyskurs prawicowy, tradycjonalistyczny ma si\u0119 w Polsce bardzo dobrze, bardzo szybko zagnie\u017cd\u017ca si\u0119 w\u015br\u00f3d m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rzy nie znajduj\u0105 w przestrzeni publicznej alternatywy pod postaci\u0105 cho\u0107by kontrnarracji lewicowych. Rzecz jednak nie tylko w narracjach, ale tak\u017ce infrastrukturze \u2013 organizacje kibicowskie, coraz liczniejsze grupy paramilitarnej samoobrony, grupy rekonstrukcji historycznej (w du\u017cej mierze) s\u0105 miejscami, gdzie prawicowy dyskurs znajduje wyraz organizacyjny, gdzie uczestnicy ucz\u0105 si\u0119 by\u0107 razem i wsp\u00f3lnie dzia\u0142a\u0107. PiS nie b\u0119dzie budowa\u0107 swojej wsp\u00f3lnoty w pr\u00f3\u017cni. Pytanie, co z reszt\u0105?<\/p>\n
Na odpowied\u017a nie mo\u017cna czeka\u0107 z za\u0142o\u017conymi r\u0119kami, wa\u017cna jest teraz odbudowa lewicy jako projektu budz\u0105cego gor\u0105ce emocje i mobilizuj\u0105cego do zaanga\u017cowania. Jakim\u015b sygna\u0142em jest partia Razem, to jednak tylko sygna\u0142, podobnie jak tylko sygna\u0142em s\u0105 lokalne projekty polityki progresywnej (np. S\u0142upsk Roberta Biedronia). I nie ma co liczy\u0107, \u017ce PiS szybko powinie si\u0119 noga w konfrontacji z tward\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 nieko\u0144cz\u0105cego si\u0119 \u015bwiatowego kryzysu gospodarczego. Bo ewentualne kolejne wybory za rok czy dwa nie b\u0119d\u0105 oznacza\u0107 triumfalnego powrotu PO i SLD, tylko wzmocnienie ugrupowa\u0144 skrajnie prawicowych i populistycznych. Zaczyna si\u0119 niezwyk\u0142y, fascynuj\u0105cy okres w naszej historii. Spe\u0142nia si\u0119 chi\u0144skie przekle\u0144stwo: oby\u015b \u017cy\u0142 w ciekawych czasach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Niestety, to nie by\u0142 jedynie z\u0142y sen. Rozpoczyna si\u0119 pierwszy dzie\u0144 w nowej rzeczywisto\u015bci, cho\u0107 – po pierwsze – trzeba jeszcze poczeka\u0107 na oficjalne wyniki.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,46,56,223,189,24,20,49,120,8,6,124,50,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1634"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1634"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1634\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1638,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1634\/revisions\/1638"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1634"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1634"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1634"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}