Wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat nie jest go\u015bcinny dla solidarno\u015bci, to najkr\u00f3tsza konkluzja ze spotkania z Zygmuntem Baumanem. Nie chodzi\u0142o o „Solidarno\u015b\u0107” historyczn\u0105, cho\u0107 ta oczywi\u015bcie te\u017c pojawi\u0142a si\u0119 w opowie\u015bci. Socjolog m\u00f3wi\u0142 o rozwoju idei solidarno\u015bci jako zasady organizacji \u017cycia spo\u0142ecznego, pokazuj\u0105c \u017ce by\u0142a ona produktem pewnej epoki – produkowa\u0142y j\u0105 niejako przy okazji fabryki i zak\u0142ady pracy skupiaj\u0105ce wielkie rzesze ludzi. Opr\u00f3cz towar\u00f3w, warto\u015bci dodatkowej powstawa\u0142a w nich tak\u017ce wi\u0119\u017a spo\u0142eczna. Solidarno\u015b\u0107 by\u0142a efektem praktyki codziennego bycia razem. Jej skutkiem politycznym i spo\u0142ecznym sta\u0142a si\u0119 pewna wizja spo\u0142ecze\u0144stwa opartego na zasadach redystrybucji, zinstytucjonalizowanej troski o najs\u0142abszych, niezdolnych do pracy.<\/p>\n
Ta wizja rozsypuje si\u0119 coraz bardziej. Wyra\u017caj\u0105ca j\u0105 idea pa\u0144stwa spo\u0142ecznego (Bauman woli to okre\u015blenie, ni\u017c poj\u0119cie pa\u0144stwa dobrobytu) jest w stanie rozk\u0142adu ze wzgl\u0119du na wiele przyczyn. Zasadnicza, to oddzielenie mocy od polityki i „kryzys agencji”, czyli mo\u017cliwo\u015bci suwerennego zbiorowego dzia\u0142ania. Moc, czyli zdolno\u015b\u0107 realizacji cel\u00f3w jest gdzie indziej (g\u0142\u00f3wnie w sferze gospodarki), ni\u017c polityka – czyli przestrze\u0144 okre\u015blania tego, co zrobione by\u0107 powinno. Zmieni\u0142a si\u0119 struktura spo\u0142eczna i kontekst geopolityczny – nie istnieje ju\u017c straszak komunizmu jako alternatywy temperuj\u0105cej zach\u0142anno\u015b\u0107 kapitalist\u00f3w.<\/p>\n
Co w takim razie z nowymi ruchami spo\u0142ecznymi, jak Occupy Wall Street? Co \u0142\u0105czy\u0142o protestuj\u0105cych na Placu Tahrir, czy teraz na Placu Taksim, przecie\u017c wprost odwo\u0142ywali si\u0119 do idei solidarno\u015bci. Problem\u00a0 w tym, \u017ce te ruchy istniej\u0105 tak d\u0142ugo, jak d\u0142ugo nie pr\u00f3buj\u0105 si\u0119\u00a0instytucjonalizowa\u0107. Amorficzno\u015b\u0107 przes\u0142ania zr\u00f3\u017cnicowanie, kt\u00f3re ujawnia si\u0119 przy ka\u017cdej pr\u00f3bie przej\u015bcia do realnego dzia\u0142ania. A gdy pojawia si\u0119 r\u00f3\u017cnica, ginie solidarno\u015b\u0107, zaczyna walka polityczna. Solidarno\u015b\u0107 z Placu Tahrir ginie tak samo, jak przepad\u0142a polska solidarno\u015b\u0107 po 1989 r.<\/p>\n
Zygmunt Bauman jak zwykle m\u00f3wi\u0142 precyzyjnie, jego pesymizm (lub mo\u017ce realizm) by\u0142 do b\u00f3lu logiczny, cho\u0107 w wypowiedzi zabrak\u0142o odwo\u0142a\u0144 do Richarda Sennetta i Manuela Castellsa. W ich analizach mo\u017cna dopatrzy\u0107 si\u0119 nieco optymizmu. Pytanie o mo\u017cliwo\u015b\u0107 solidarno\u015bci, czy szerzej – o mo\u017cliwo\u015b\u0107 suwerennego dzia\u0142ania zbiorowego, kt\u00f3re nie jest nap\u0119dzane prostym grupowym interesem, kt\u00f3re nie wynika z egoistycznej troski o siebie, lecz jest nap\u0119dzane trosk\u0105 o innego wydaje si\u0119 kluczowym zagadnieniem w czasach rosn\u0105cych nier\u00f3wno\u015bci i rozpadu nowoczesnych instytucji nowoczesnego spo\u0142ecze\u0144stwa. Kwesti\u0105 t\u0105 zajmuj\u0119 si\u0119 w Europejskim Centrum Solidarno\u015bci, a pr\u00f3b\u0105 odpowiedzi b\u0119dzie ekspozycja pod robocz\u0105 nazw\u0105 „Solidarno\u015b\u0107. Przygody idei”. Ju\u017c niebawem wi\u0119cej szczeg\u00f3\u0142\u00f3w i zaproszenie do wsp\u00f3lnych poszukiwa\u0144.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat nie jest go\u015bcinny dla solidarno\u015bci, to najkr\u00f3tsza konkluzja ze spotkania z Zygmuntem Baumanem. Nie chodzi\u0142o o „Solidarno\u015b\u0107” historyczn\u0105, cho\u0107 ta oczywi\u015bcie te\u017c pojawi\u0142a si\u0119 w opowie\u015bci. Socjolog m\u00f3wi\u0142 o rozwoju idei solidarno\u015bci jako zasady organizacji \u017cycia spo\u0142ecznego, pokazuj\u0105c \u017ce by\u0142a ona produktem pewnej epoki – produkowa\u0142y j\u0105 niejako przy okazji fabryki i zak\u0142ady […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24,49,8,6,50],"tags":[239],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/167"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=167"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/167\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":168,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/167\/revisions\/168"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=167"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=167"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=167"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}