Listopad, niebezpieczna dla\u00a0Polak\u00f3w\u00a0pora. By\u0107 mo\u017ce odnotujemy 20 listopada jako moment oznaczaj\u0105cy koniec\u00a0trwaj\u0105cego \u0107wier\u0107 wieku eksperymentu z demokracj\u0105 liberaln\u0105.
\n
\nNa pewno, po doko\u0144czonym formalnie 20 listopada zamachu na\u00a0Trybuna\u0142\u00a0Konstytucyjny, w \u015bwietle wcze\u015bniejszych atak\u00f3w na sam\u0105 Konstytucj\u0119, stwierdzi\u0107 mo\u017cna, \u017ce wchodzimy w okres rekonstrukcji demokracji ludowej (mo\u017cna te\u017c u\u017cy\u0107 poj\u0119cia: populistycznej).<\/p>\n
O logice i \u017ar\u00f3d\u0142ach legitymizacji\u00a0rewolucyjnego\u00a0projektu Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego pisa\u0142em we wpisie \u201eDwa cia\u0142a\u00a0Prezesa”<\/a><\/strong>. \u015awiadomo\u015b\u0107 tej logiki podpowiada, \u017ce po\u00a0blitzkriegu\u00a0i przej\u0119ciu kluczowych punkt\u00f3w w\u00a0pa\u0144stwie podejmowane b\u0119d\u0105 dzia\u0142ania, by przej\u0105\u0107 kontrol\u0119 nad kolejnymi elementami struktury pa\u0144stwa. Najbardziej obawia\u0107 si\u0119 trzeba zamachu na samorz\u0105d, na co chrapk\u0119 mia\u0142 Jaros\u0142aw\u00a0Kaczy\u0144ski ju\u017c przed dekad\u0105. Bo samorz\u0105d terytorialny, cho\u0107 daleko mu do doskona\u0142o\u015bci, jest przestrzeni\u0105 autonomii i buduje przeciwwag\u0119 dla pa\u0144stwa. To w\u0142a\u015bnie ta przeciwwaga, kt\u00f3ra wytwarza przestrze\u0144 dla mo\u017cliwo\u015bci obywatelskiego dzia\u0142ania, najbardziej musi niepokoi\u0107. O ile\u017c \u0142atwiej rz\u0105dzi\u0107 pa\u0144stwem o takim ustroju jak W\u0119gry, gdzie samorz\u0105d ma zupe\u0142nie inny status.<\/p>\n W sensie politycznym wszystko jest mniej wi\u0119cej jasne, mo\u017cna rysowa\u0107 scenariusz szybkiego marszu PiS przez instytucje. Jego skutk\u00f3w trzeba si\u0119 obawia\u0107, ale wa\u017cniejsze jest pytanie o skutki spo\u0142eczne: na ile przej\u0119cie pe\u0142nej instytucjonalnej kontroli nad pa\u0144stwem prze\u0142o\u017cy si\u0119 na uzyskanie kontroli nad spo\u0142ecze\u0144stwem. Pytaj\u0105c pro\u015bciej: czy grozi nam \u201ejedynie” autorytaryzm czy – jak obawia si\u0119 prof.\u00a0Andrzej\u00a0Zoll –\u00a0totalitaryzm. PiS nie pozostawia z\u0142udze\u0144, \u017ce chcia\u0142by uzyska\u0107 kontrol\u0119 na duszami Polak\u00f3w, stworzy\u0107 z nich Nar\u00f3d, strukturalnie co\u015b na wz\u00f3r PRL epoki Gomu\u0142ki i Moczara, a w sensie\u00a0symbolicznym\u00a0pewno co\u015b bli\u017cszego salazarowskiej Portugalii. Czyli– tak jak pisa\u0142em<\/a><\/strong> – narodowy, korporatystyczny kapitalizm oparty na \u201etradycyjnej” hierarchii spo\u0142ecznej umocowanej w\u00a0\u201etradycyjnych” warto\u015bciach.<\/p>\n Czy to si\u0119 mo\u017ce uda\u0107? Nie, je\u015bli zaufa\u0107 temu, co m\u00f3wi wsp\u00f3\u0142czesna wiedza o spo\u0142ecze\u0144stwie. Dzia\u0142ania PiS, jakkolwiek gro\u017ane, przypominaj\u0105 projekt grupy rekonstrukcji historycznej po\u0142\u0105czony z projektem fandomu\u00a0fantasy\u00a0polegaj\u0105cy na zbudowaniu wyidealizowanej Polski zamieszka\u0142ej przez prawdziwych Polak\u00f3w.\u00a0Jak wszystkie tego typu projekty opiera si\u0119 ona na redukcji z\u0142o\u017cono\u015bci spo\u0142ecznego \u015bwiata i jego symbolicznego wyrazu w\u00a0wielo\u015bci\u00a0form kultury do uproszczonego modelu. Model ten to nic innego jak powtarzana jak mantra przez funkcjonariuszy PiS fantazja o wsp\u00f3lnocie narodowej, bia\u0142o-czerwonej dru\u017cynie spojonej wsp\u00f3lnym kanonem lektur, jedn\u0105 wiar\u0105, jedn\u0105 pa\u0144stwowo usankcjonowan\u0105 wizj\u0105 historii bez skaz etc.<\/p>\n Nawet jednak ci\u0119\u017cko pracuj\u0105c, PiS nie da rady. Jeste\u015bmy ju\u017c zbyt z\u0142o\u017conym i zr\u00f3\u017cnicowanym spo\u0142ecze\u0144stwem, kt\u00f3re nauczy\u0142o si\u0119 doskonale tworzy\u0107 sfery autonomii poza instytucjami. Nie grozi nam ani model w\u0119gierski, ani rosyjski, bo najbardziej nawet nawiedzony, charyzmatyczny w\u00f3dz nie zyska w Polsce takiego poparcia jak w tamtych krajach (czyli poparcia przekraczaj\u0105cego po\u0142ow\u0119 populacji). Endemiczny problem polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa – niewielkie zaanga\u017cowanie w polityk\u0119 – ma te\u017c i dobre strony: ponad po\u0142owa nieuczestnicz\u0105ca w wyborach to\u00a0milcz\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107, rodzaj \u201eczarnej dziury” kipi\u0105cej nieznan\u0105 energi\u0105, ludzi realizuj\u0105cych swoje indywidualne strategie na \u017cycie i prze\u017cycie, bycie w kulturze i poza ni\u0105. T\u0105 energi\u0105 nie da si\u0119 sterowa\u0107, niewiele w sumie o niej wiemy. To jednak ona mo\u017ce zdecydowa\u0107 o przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n Obok \u201emilcz\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci” s\u0105 ci, kt\u00f3rzy nie milcz\u0105 i zaczynaj\u0105 si\u0119 samoorganizowa\u0107, niezale\u017cnie od struktur politycznej parlamentarnej opozycji. Powsta\u0142 Komitet Obrony Demokracji, \u015bwietnie. Najwa\u017cniejsze to\u00a0nie straci\u0107 woli autonomii i wol\u0119 t\u0119 przek\u0142ada\u0107 w dzia\u0142anie. <\/p>\n I po drugie,\u00a0poczucie\u00a0humoru: odpowied\u017a pary\u017can po zamachu 13\u00a0listopada by\u0142a prosta: nie dajmy sobie odebra\u0107 joie de vivre<\/em>. Tak, nie dajmy sobie odebra\u0107 rado\u015bci \u017cycia, nie dajmy sobie wm\u00f3wi\u0107, \u017ce sens wsp\u00f3lnotowego \u017cycia wyznacza modlitwa o poranku, hymn o zmierzchu i pie\u015bni o \u017co\u0142nierzach wykl\u0119tych w przerwie obiadowej. Kto tego\u00a0potrzebuje, szacunek. Kto chce taki model narzuci\u0107, poniesie kl\u0119sk\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Listopad, niebezpieczna dla\u00a0Polak\u00f3w\u00a0pora. By\u0107 mo\u017ce odnotujemy 20 listopada jako moment oznaczaj\u0105cy koniec\u00a0trwaj\u0105cego \u0107wier\u0107 wieku eksperymentu z demokracj\u0105 liberaln\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,21,197,56,24,20,49,120,95,6,124,73,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1692"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1692"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1692\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1696,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1692\/revisions\/1696"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1692"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1692"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1692"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}