{"id":1698,"date":"2015-11-22T10:47:13","date_gmt":"2015-11-22T09:47:13","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=1698"},"modified":"2015-11-22T11:21:04","modified_gmt":"2015-11-22T10:21:04","slug":"smierc-i-dziewczyna-czyli-skandal-w-teatrze-polskim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2015\/11\/22\/smierc-i-dziewczyna-czyli-skandal-w-teatrze-polskim\/","title":{"rendered":"\u015amier\u0107 i dziewczyna, czyli skandal w Teatrze Polskim"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone\" src=\"http:\/\/www.teatrpolski.wroc.pl\/sites\/default\/files\/content\/plakaty\/smierc-i-dziewczyna.jpg\" alt=\"\" width=\"556\" height=\"800\" \/>Skandalu nie by\u0142o, wi\u0119c jest skandal. Zapowied\u017a premiery <strong><a href=\"http:\/\/www.teatrpolski.wroc.pl\/przedstawienia\/smierc-i-dziewczyna\" target=\"_blank\">spektaklu \u201e\u015amier\u0107 i dziewczyna&#8221;<\/a><\/strong> wed\u0142ug tekst\u00f3w Elfriede Jelinek i w re\u017cyserii Eweliny Marciniak wywo\u0142a\u0142a podobne emocje, jak przed rokiem \u201eGolgota Picnic&#8221;.<br \/>\n<!--more--><br \/>\nNajpierw erotyczny afisz\u00a0ocenzurowany przez Facebooka; potem radni z PO z sejmiku wojew\u00f3dzkiego protestuj\u0105cy przeciwko tej, sztuce; w ko\u0144cu \u015brodowiska katolickie i osobi\u015bcie minister kultury i dziedzictwa narodowego wzywaj\u0105cy do odwo\u0142ania premiery.<\/p>\n<div id=\"attachment_1699\" style=\"width: 630px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/IMG_20151121_213805.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-1699\" class=\"wp-image-1699 size-large\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/IMG_20151121_213805-1024x768.jpg\" alt=\"IMG_20151121_213805\" width=\"620\" height=\"465\" srcset=\"\/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/IMG_20151121_213805-1024x768.jpg 1024w, \/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/IMG_20151121_213805-300x225.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 620px) 100vw, 620px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-1699\" class=\"wp-caption-text\">Po premierze, owacja na stoj\u0105co<\/p><\/div>\n<p>Nikt nie widzia\u0142, nikt nie s\u0142ysza\u0142 nic poza mglistymi zapowiedziami: Teatr Polski szuka w Czechach aktor\u00f3w porno, by wyst\u0105pili na scenie; sztuka opatrzona jest ostrze\u017ceniem \u201etylko dla widz\u00f3w doros\u0142ych!&#8221;; plakat te\u017c mo\u017ce rozbudzi\u0107 wyobra\u017ani\u0119 u nadpobudliwych.<\/p>\n<p>Zaczyna si\u0119 wi\u0119c jazda, kt\u00f3rej punktem kulminacyjnym jest w pi\u0105tek przed po\u0142udniem wyst\u0105pienie radiowe prof. Piotra Gli\u0144skiego, wicepremiera i ministra kultury i dziedzictwa narodowego. O\u015bwiadcza, \u017ce pornografii za publiczne pieni\u0105dze w publicznych instytucjach kultury nie b\u0119dzie.<\/p>\n<p>Po po\u0142udniu do Urz\u0119du Marsza\u0142kowskiego (Teatr Polski jest\u00a0wojew\u00f3dzk\u0105 instytucj\u0105 kultury) trafia <strong><a href=\"http:\/\/www.mkidn.gov.pl\/pages\/posts\/komunikat-mkidn-w-sprawie-spektaklu-bdquosmierc-i-dziewczynardquo-5911.php\" target=\"_blank\">pismo z MKiDN<\/a><\/strong> z takim oto zdaniem:<\/p>\n<blockquote><p>Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego oczekuje, \u017ce Pan Marsza\u0142ek w trybie natychmiastowym naka\u017ce wstrzymanie przygotowa\u0144 premiery w zapowiadanej postaci, \u0142ami\u0105cej powszechnie przyj\u0119te zasady wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego.<\/p><\/blockquote>\n<p>Znamienne, \u017ce pod pismem nie podpisuje si\u0119 \u017caden z\u00a0ministr\u00f3w, tylko dyrektor\u00a0Departamentu\u00a0Finans\u00f3w.\u00a0Odpowiada\u00a0mu w imieniu marsza\u0142ka <strong><a href=\"http:\/\/bi.gazeta.pl\/im\/36\/55\/12\/z19222582O,Pismo_MKiDN_do_Marszalka_Cezarego_Przybylskiego.jpg\" target=\"_blank\">wicedyrektor\u00a0departamentu\u00a0spraw\u00a0spo\u0142ecznych<\/a><\/strong>:<\/p>\n<blockquote><p>Nie widzimy mo\u017cliwo\u015bci podj\u0119cia skutecznych i zgodnych z prawem dzia\u0142a\u0144 w trybie sugerowanym przez Pana Dyrektora.\u00a0Je\u015bli\u00a0Pa\u0144stwo widz\u0105 takie mo\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3re jednocze\u015bnie\u00a0zgodne by\u0142yby z ide\u0105 nie ingerowania w wolno\u015b\u0107\u00a0wypowiedzi\u00a0artystycznej oraz nie\u00a0wprowadzania jakichkolwiek form cenzury, to prosimy o ich wskazanie.<\/p><\/blockquote>\n<p>Jednocze\u015bnie w pi\u015bmie tym Urz\u0105d Marsza\u0142kowskie zwraca uwag\u0119, \u017ce by\u0107 mo\u017ce MKiDN da\u0142o si\u0119 podpu\u015bci\u0107 strategii promocyjnej Teatru.<\/p>\n<div id=\"attachment_1700\" style=\"width: 970px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/12241707_10205441081923361_6357086513565928558_n.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-1700\" class=\"wp-image-1700 size-full\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/12241707_10205441081923361_6357086513565928558_n.jpg\" alt=\"12241707_10205441081923361_6357086513565928558_n\" width=\"960\" height=\"540\" srcset=\"\/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/12241707_10205441081923361_6357086513565928558_n.jpg 960w, \/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/12241707_10205441081923361_6357086513565928558_n-300x169.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-1700\" class=\"wp-caption-text\">Pikieta przez Teatrem Polskim<\/p><\/div>\n<p>W ko\u0144cu jednak godzina premiery nadesz\u0142a, dyrektor Teatru Polskiego Krzysztof Mieszkowski nie ugi\u0105\u0142 si\u0119, pozosta\u0142o jedynie pokona\u0107 blokady przeciwnik\u00f3w spektaklu, kt\u00f3rzy pr\u00f3bowali zatrzyma\u0107 widz\u00f3w si\u0142\u0105 i modlitw\u0105.<\/p>\n<p>Policja drzwi odblokowa\u0142a, podobno aresztowano dwana\u015bcie najbardziej zaanga\u017cowanych w protest os\u00f3b. Spektakl si\u0119 zacz\u0105\u0142. I co? I nic. Tzn. tak, jest na scenie nago\u015b\u0107, s\u0105 na scenie legendarni ju\u017c czescy aktorzy porno. Nie ma jednak pornografii. Jest teatr, teatr najwy\u017cszej pr\u00f3by &#8211; najlepiej m\u00f3wi o tym Dorota Monkiewicz, dyrektorka wroc\u0142awskiego Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Po spektaklu &quot;\u015amier\u0107 i dziewczyna&quot;, Teatr Polski Wroc\u0142aw\" width=\"1778\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/5OSGtn-zZiE?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>O co wi\u0119c chodzi? Tak, ca\u0142e zamieszanie by\u0142o skutkiem prowokacji artystycznej. Bo jeden z kluczowych aspekt\u00f3w przedstawienia odnosi si\u0119 do roli sztuki i kultury, jednocze\u015bnie przestrzeni pi\u0119kna i \u015bcieku na najgorsze brudy. Dojrza\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwa potrzebuj\u0105 jednego i drugiego wymiaru sztuki, by lepiej poznawa\u0107 siebie, ujawnia\u0107 dr\u0119cz\u0105ce demony. Prowokacja artystyczna uda\u0142a si\u0119 &#8211; do dyskusji o roli sztuki zosta\u0142a wci\u0105gni\u0119ta opinia publiczna, dobudowuj\u0105c kontekst, bez kt\u00f3rego niekt\u00f3re teksty rzucane ze sceny wydawa\u0142yby si\u0119 sztuczne lub banalne.<\/p>\n<p>Nikt jednak nie przypuszcza\u0142, \u017ce prowokacja artystyczna przekszta\u0142ci si\u0119 w prowokacj\u0119 polityczn\u0105. W gr\u0119 da\u0142 si\u0119 wci\u0105gn\u0105\u0107 minister kultury i pokaza\u0142 si\u0119 jako pogromca skandali, zgodnie z duchem wzmo\u017cenia moralnego, jakim rz\u0105d PiS epatuje nieustannie. Minister jednak przeszar\u017cowa\u0142, zapomnia\u0142 o swojej roli i wpisa\u0142 si\u0119 w obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 w ostatnim tygodniu kampani\u0119 wysadzania w powietrze Konstytucji, tym razem kwestionuj\u0105c gwarancje wolno\u015bci wypowiedzi artystycznej. Nie ukr\u0119ci\u0142 jednak g\u0142owy skandalowi, tylko sam sta\u0142 si\u0119 jego \u017ar\u00f3d\u0142em. O ile pami\u0119tam, to pierwszy minister kultury od rozwi\u0105zania G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Kontroli Prasy i Widowisk, kt\u00f3ry wezwa\u0142 do\u00a0ocenzurowania\u00a0dzie\u0142a, kt\u00f3rego nie widzia\u0142, na \u017cyczenie grup aktywist\u00f3w, kt\u00f3rzy te\u017c sztuki nie widzieli.<\/p>\n<p>Pi\u0142k\u0119 wypuszczon\u0105 przez artyst\u00f3w przej\u0105\u0142 wi\u0119c minister kultury, ale \u017ale wymierzy\u0142 i strzeli\u0142 gola do swojej bramki, pokazuj\u0105c, \u017ce moralne wzmo\u017cenie jest moralnym wzd\u0119ciem. Ale pi\u0142ka nadal jest w grze &#8211; Krzysztof Mieszkowski jest tak\u017ce pos\u0142em na Sejm z ramienia partii .Nowoczesna i ju\u017c zgodnie z dobrym prawem politycznej opozycji domaga si\u0119 dymisji prof. Gli\u0144skiego. Pewno wykorzysta te\u017c do kontynuowania debaty na sejmowej trybunie. Parafrazuj\u0105c Talleyranda &#8211; pr\u00f3ba cenzurowania spektaklu by\u0142a czym\u015b gorszym ni\u017c nadu\u017cyciem, by\u0142a g\u0142upot\u0105 (chyba \u017ce zamierzonym dzia\u0142aniem).<\/p>\n<p>Nagle samorz\u0105d wojew\u00f3dztwa, kt\u00f3ry dotychczas walczy\u0142 z Krzysztofem Mieszkowskim, zacz\u0105\u0142 go broni\u0107, pokazuj\u0105c swoj\u0105 pryncypialno\u015b\u0107. \u015arodowiska zwi\u0105zane ze sztuk\u0105 skonsolidowa\u0142y si\u0119, a PiS awantur\u0105 wok\u00f3\u0142 Teatru Polskiego domkn\u0105\u0142 sw\u00f3j tygodniowy blitzkrieg w spektakularny spos\u00f3b, nie pozostawiaj\u0105c ju\u017c \u017c\u0105dnych z\u0142udze\u0144, na czym polega idea bia\u0142o-czerwonej wsp\u00f3lnoty. W komentarzach dominowa\u0142o jedno\u00a0stwierdzenie: wracamy do PRL.<\/p>\n<p>I na tym mo\u017cna by sko\u0144czy\u0107, ale to by\u0142oby zbyt proste. Bo szkoda, \u017ceby w emocjach zgin\u0119\u0142a druga, obok wolno\u015bci wypowiedzi, stawka tego sporu. Chodzi o przestrze\u0144 publiczn\u0105 i spos\u00f3b, w jaki ma nam s\u0142u\u017cy\u0107. Jaka jest rola publicznych instytucji sztuki? Czy maj\u0105 by\u0107 one, podobnie jak ca\u0142a przestrze\u0144 publiczna zarz\u0105dzana populistycznie, zgodnie z zasad\u0105 dyktatury wi\u0119kszo\u015bci? Czy te\u017c ma by\u0107 zarz\u0105dzana demokratycznie, czyli z uwzgl\u0119dnieniem r\u00f3\u017cnorodno\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3r\u0105 wyra\u017ca r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 instytucjonalna. I po to s\u0105 publiczne instytucje sztuki, by zgodnie z zasad\u0105 wolno\u015bci artystycznej podejmowa\u0107 pr\u00f3by, kt\u00f3re cz\u0119sto dla spo\u0142ecze\u0144stwa s\u0105 niewygodne, nieprzyjemne. Ale bez nich skazujemy si\u0119 na lobotomi\u0119, \u017cycie mo\u017ce przyjemne, lecz bez zmys\u0142u krytycznego.<\/p>\n<p>Nie mam pretensji do protestuj\u0105cych przed Teatrem Polskim, bardziej mam pretensj\u0119 do siebie i do \u015brodowisk zwi\u0105zanych z kultur\u0105, \u017ce gdzie\u015b p\u0119k\u0142y nici porozumienia, przestrze\u0144 sztuki i kultury jest coraz\u00a0bardziej\u00a0pokawa\u0142kowana na zamkni\u0119te nisze, edukacja kulturalna le\u017cy od\u0142ogiem. Mo\u017cna dzi\u015b wyj\u015b\u0107 z systemu\u00a0edukacyjnego z\u00a0tytu\u0142em\u00a0magistra, nie wiedz\u0105c,\u00a0czym jest sztuka.<\/p>\n<p>Nie jest wi\u0119c win\u0105 ludzi, kt\u00f3rym nikt\u00a0niczego o sztuce nie powiedzia\u0142, \u017ce jej nie rozumiej\u0105 ani nie rozumiej\u0105 jej funkcji. Wiele instytucji sztuki otwiera si\u0119, pr\u00f3buje wchodzi\u0107 w dialog nie tylko z entuzjastami, ale i innymi segmentami spo\u0142ecze\u0144stwa. Mocno t\u0119 kwesti\u0119 zacz\u0119\u0142o akcentowa\u0107 MKiDN, taki te\u017c by\u0142 jeden ze strategicznych cel\u00f3w Paktu dla Kultury. Dzi\u015b ju\u017c na MKiDN liczy\u0107 nie mo\u017cna, na szcz\u0119\u015bcie kultura jest spraw\u0105 zbyt wielk\u0105 i wa\u017cn\u0105, by mog\u0142a jej zaszkodzi\u0107 z\u0142a polityka. Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce mo\u017ce jej zaszkodzi\u0107 brak rozmowy.<\/p>\n<p>Na koniec chcia\u0142bym poleci\u0107 wydan\u0105 niedawno ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201ePiknik Golgota Polska. Sztuka, religia, demokracja&#8221;. Pretekstem do jej powstania by\u0142a poprzednia awantura o \u201eGolgota Picnic&#8221;, sp\u00f3r o \u201e\u015amier\u0107 i dziewczyn\u0119&#8221; nadaje ksi\u0105\u017cce \u015bwie\u017co\u015bci. W \u015brodku zbi\u00f3r tekst\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c\u00a0m\u00f3j esej, analizuj\u0105cy\u00a0walki o kultur\u0119 jako wyraz m.in. walki o przestrze\u0144 publiczn\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Skandalu nie by\u0142o, wi\u0119c jest skandal. Zapowied\u017a premiery spektaklu \u201e\u015amier\u0107 i dziewczyna&#8221; wed\u0142ug tekst\u00f3w Elfriede Jelinek i w re\u017cyserii Eweliny Marciniak wywo\u0142a\u0142a podobne emocje, jak przed rokiem \u201eGolgota Picnic&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[56,182,15,49,120,95,6,44,82,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1698"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1698"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1698\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1704,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1698\/revisions\/1704"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1698"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1698"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1698"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}