{"id":1876,"date":"2016-01-06T21:21:12","date_gmt":"2016-01-06T20:21:12","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=1876"},"modified":"2016-01-10T19:17:18","modified_gmt":"2016-01-10T18:17:18","slug":"rewolucjonizowanie-rewolucji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2016\/01\/06\/rewolucjonizowanie-rewolucji\/","title":{"rendered":"IV RP. Pa\u0144stwo i rewolucja"},"content":{"rendered":"

Na czym polega istota projektu Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego? Pojawiaj\u0105 si\u0119 kolejne ciekawe analizy pokazuj\u0105ce rewolucyjny zamys\u0142 prezesa PiS, maj\u0105cego na celu\u00a0obalenie III Rzeczypospolitej i budow\u0119 pa\u0144stwa na nowo.
\n
\nTak w\u0142a\u015bnie program Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego rekonstruuje z fragment\u00f3w wypowiedzi Kaczy\u0144skiego z ostatnich lat Andrzej Stankiewicz w \u201eRzeczpospolitej”<\/strong><\/a>. Eleganck\u0105 syntez\u0119 ko\u0144czy:<\/p>\n

Kaczy\u0144ski zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce stoi przed ostatni\u0105 szans\u0105, aby to zmieni\u0107. By obali\u0107 Polsk\u0119 Michnika i zbudowa\u0107 pa\u0144stwo na nowo, wedle w\u0142asnej receptury.<\/p><\/blockquote>\n

Z kolei w \u201eDzienniku Opinii” Jakub Majmurek<\/strong><\/a> pokazuje istniej\u0105ce i mo\u017cliwe analogie projektu Kaczy\u0144skiego do projektu Orb\u00e1na (Majmurek dobrze si\u0119 wstrzeli\u0142, publikuj\u0105c sw\u0105 analiz\u0119 w momencie spotkania Kaczy\u0144skiego i Orb\u00e1na w Niedzicy), wskazuj\u0105c przy tym na fundamentalne zagro\u017cenie: b\u0142yskawiczne przej\u0119cie instytucji pa\u0144stwa przy s\u0142abo\u015bci opozycji, zw\u0142aszcza lewicowej, mo\u017ce na trwale zacementowa\u0107 hegemoni\u0119 narodowej prawicy w sferze politycznej. I nie b\u0119d\u0105 w stanie tej hegemonii przeciwstawi\u0107 si\u0119 ruchy oddolne, nawet je\u015bli b\u0119d\u0105 w spektakularny spos\u00f3b manifestowa\u0107 na ulicach sw\u0105 obecno\u015b\u0107.<\/p>\n

Ciekawa analiza Jakuba Majmurka czytana razem z syntez\u0105 Andrzeja Stankiewicza pokazuje rzeczywi\u015bcie zagro\u017cenia, ale i szanse dla demokratycznej alternatywy. Zasadnicza r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy Polsk\u0105 a W\u0119grami polega na r\u00f3\u017cnicy spo\u0142ecznego poparcia. Orb\u00e1n mia\u0142 konstytucyjn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107, a wi\u0119c pe\u0142n\u0105 legitymacj\u0119 do swych dzia\u0142a\u0144 polegaj\u0105cych na budowaniu demokracji nieliberalnej. Kaczy\u0144ski takiej legitymacji nie ma, wi\u0119c zdecydowa\u0142 si\u0119 na dzia\u0142anie metodami rewolucyjnymi, polegaj\u0105cymi na faktycznym kwestionowaniu konstytucji i dzia\u0142aniu w re\u017cimie stanu wyj\u0105tkowego<\/strong><\/a>.<\/p>\n

Druga r\u00f3\u017cnica to r\u00f3\u017cnica wieku mi\u0119dzy Kaczy\u0144skim a Orb\u00e1nem, rzeczywi\u015bcie dla szefa PiS to ostatnia szansa na realizacj\u0119 projektu prawdziwej rewolucji wyprowadzaj\u0105cej Polsk\u0119 i Polak\u00f3w z komunizmu. III Rzeczpospolita, jak wida\u0107 z wy\u0142owionych przez Stankiewicza cytat\u00f3w, to dla Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego tylko interregnum, swoista kontynuacja systemu komunistycznego w sztafa\u017cu liberalnej demokracji. W 2005 r. pr\u00f3ba likwidacji tego systemu nie uda\u0142a si\u0119, dekad\u0119 p\u00f3\u017aniej pojawi\u0142a si\u0119 nagle szansa na doko\u0144czenie dzie\u0142a.<\/p>\n

Warto w tym momencie si\u0119gn\u0105\u0107 po klasyczne ju\u017c dzie\u0142o Thedy Skockpol \u201eStates and Social Revolutions”. Skockpol analizuje w nim trzy wielkie rewolucje: francusk\u0105, radzieck\u0105 i chi\u0144sk\u0105, pokazuj\u0105c, \u017ce kluczem do zmiany systemu w\u0142adzy by\u0142o przej\u0119cie przez si\u0142\u0119 rewolucyjn\u0105 pa\u0144stwa, a nast\u0119pnie takie jego wzmocnienie, by za pomoc\u0105 kontrolowanych przez nie zasob\u00f3w dokona\u0107 zmiany struktury spo\u0142ecznej. To nie rewolucyjny ruch spo\u0142eczny robi\u0142 de facto rewolucj\u0119, lecz przej\u0119te przez rewolucyjn\u0105 elit\u0119 polityczn\u0105 pa\u0144stwo.<\/p>\n

To pa\u0144stwo szybko bra\u0142o w karby legitymizuj\u0105cy polityczn\u0105 zmian\u0119 ruch spo\u0142eczny, w mniej lub bardziej brutalny spos\u00f3b niweluj\u0105c jego spontaniczno\u015b\u0107. Ta spontaniczno\u015b\u0107 niebezpiecznie os\u0142abia\u0142a sp\u00f3jno\u015b\u0107 spo\u0142ecznej mobilizacji niezb\u0119dnej, by skutecznie przeciwstawi\u0107 si\u0119 rzeczywistym i wyimaginowanym wrogom\u00a0wewn\u0119trznym i zewn\u0119trznym czyhaj\u0105cym na fiasko projektu. Funkcj\u0119 mobilizacyjn\u0105 we wszystkich wymiarach: spo\u0142ecznym, gospodarczym, politycznym, kulturalnym przejmowa\u0142o pa\u0144stwo, staj\u0105c si\u0119 gwarantem spo\u0142ecznej reprodukcji.<\/p>\n

Skockpol ko\u0144czy sw\u0105 analiz\u0119 realizowanych przez pa\u0144stwo rewolucji na momencie \u201etermidoria\u0144skim”, czyli konsolidacji nowego pa\u0144stwa. Nie dochodzi do ciekawego momentu, kiedy do aktywnego \u017cycia wkracza nowa generacja wzros\u0142a ju\u017c w nowym pa\u0144stwie, niepami\u0119taj\u0105ca romantyzmu dni rewolucji, dostrzegaj\u0105ca natomiast, \u017ce pierwotny projekt ulega petryfikacji i korupcji. Hunwejbini nie patrz\u0105 z szacunkiem na starych bolszewik\u00f3w, przeciwnie. T\u0119 arrywistyczn\u0105 energi\u0119 wykorzysta\u0142 Stalin w latach 30. i Mao podczas Rewolucji kulturalnej, by dokona\u0107 wymiany elit w ramach procesu \u201erewolucjonizowania rewolucji”.<\/p>\n

Nie chodzi o dok\u0142adne historyczne analogie, Kaczy\u0144ski nie jest ani Stalinem, ani Mao, ani Bonapartem. Tak jak oni jednak decyduj\u0105c si\u0119 na realizacj\u0119 rewolucyjnego projektu przez budow\u0119 rewolucyjnego pa\u0144stwa, sta\u0107 si\u0119 musi zak\u0142adnikiem logiki procesu, kt\u00f3ry wymaga ci\u0105g\u0142ej mobilizacji, bo gdy rozprawi si\u0119 ze wszystkimi wrogami, obumiera: przekszta\u0142ca w nieefektywn\u0105 biurokracj\u0119, kt\u00f3ra przenikaj\u0105c zatomizowane spo\u0142ecze\u0144stwo, blokuje mo\u017cliwo\u015b\u0107 zmiany, o ile tej zmiany nie wymusz\u0105 czynniki obiektywne, np. zewn\u0119trzna presja polityczna i utrata zdolno\u015bci do odtwarzania materialnych podstaw funkcjonowania systemu.<\/p>\n

Zanim jednak dojdzie do tego scenariusza, wbrew niepokojom Jakuba Majmurka jestem przekonany, \u017ce o wiele szybciej ni\u017c na W\u0119grzech Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski wyczerpie zdolno\u015b\u0107 do mobilizacji wystarczaj\u0105cego poparcia politycznego i jednocze\u015bnie, przy znikomych jednak zasobach kadrowych, nie zbuduje\u00a0sprawnego pa\u0144stwa rewolucyjnego, zdolnego do realizacji mobilizacyjnej funkcji przy jednoczesnym sp\u0142acaniu zobowi\u0105za\u0144 wyborczych. Przeciwnie, maj\u0105c ma\u0142o czasu, \u0142\u0105czy w ca\u0142o\u015b\u0107 etap rewolucji z kolejnym\u00a0etapem \u2013 jej rewolucjonizacj\u0105 tym samym ryzykuj\u0105c wytracenie energii \u201edobrej zmiany”, zanim doprowadzi ona do zmian strukturalnych czyni\u0105cych z politycznego projektu samopodtrzymuj\u0105cy si\u0119 system.<\/p>\n

Nie wr\u00f3\u017c\u0119 powodzenia projektowi Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego, ale zgadzam si\u0119 z Jakubem Majmurkiem, \u017ce:<\/p>\n

W\u0142adz\u0119 partii politycznej mo\u017ce odebra\u0107 tylko inna partia. Ruchy spo\u0142eczne s\u0105 konieczne, ale je\u015bli nie znajduj\u0105 partyjnej artykulacji, s\u0105 bezsilne. Jedyna zmiana mo\u017ce przyj\u015b\u0107 ze strony partyjnej opozycji.<\/p><\/blockquote>\n

Tu niestety ci\u0105gle jest s\u0142abo, nie tylko na lewicy. Ale pami\u0119tamy, jak ko\u0144cz\u0105 ci, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 z kim przegra\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na czym polega istota projektu Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego? Pojawiaj\u0105 si\u0119 kolejne ciekawe analizy pokazuj\u0105ce rewolucyjny zamys\u0142 prezesa PiS, maj\u0105cego na celu\u00a0obalenie III Rzeczypospolitej i budow\u0119 pa\u0144stwa na nowo.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,98,223,49,120,124],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1876"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1876"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1876\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1908,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1876\/revisions\/1908"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1876"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1876"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1876"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}