{"id":1900,"date":"2016-01-10T13:00:39","date_gmt":"2016-01-10T12:00:39","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=1900"},"modified":"2016-01-10T13:24:04","modified_gmt":"2016-01-10T12:24:04","slug":"urok-sobotnich-spacerow-o-opinii-i-realnej-polityce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2016\/01\/10\/urok-sobotnich-spacerow-o-opinii-i-realnej-polityce\/","title":{"rendered":"Urok sobotnich spacer\u00f3w. O opinii i realnej polityce"},"content":{"rendered":"
\"OLYMPUS<\/a>

Fot. Edwin Bendyk<\/p><\/div>\n

Czy frekwencja dopisze? Czy ludzie nie znudzili si\u0119 i nie wpadli w apati\u0119, przygnieceni bezwzgl\u0119dno\u015bci\u0105 ofensywy PiS? Wiele os\u00f3b zadawa\u0142o sobie to pytanie przed sobotnimi manifestacjami, a znajomi z drugiej strony politycznej sceny przekonywali, \u017ce energia protestu ju\u017c si\u0119 wyczerpa\u0142a i lepiej, \u017ceby\u015bmy dali sobie i Kaczy\u0144skiemu spok\u00f3j.
\n
\nObawy okaza\u0142y si\u0119 bezzasadne, zauwa\u017cy\u0142em raczej, \u017ce przynajmniej w Warszawie tworzy si\u0119 co\u015b w rodzaju manifestacyjnej aury – ludzie, kt\u00f3rzy nigdy wcze\u015bniej nie uczestniczyli w \u017cadnych zgromadzeniach, nie anga\u017cowali si\u0119 w publiczne wyst\u0105pienia, odkrywaj\u0105 rado\u015b\u0107 z bycia razem. Chodzi o co\u015b wi\u0119cej ni\u017c sam protest – protest staje si\u0119 pretekstem do spotkania w przestrzeni publicznej, by obecno\u015bci\u0105 wyrazi\u0107 opini\u0119 i jednocze\u015bnie zobaczy\u0107 innych t\u0119 opini\u0119 podzielaj\u0105cych.<\/p>\n

Ostatnie manifestacje w obronie demokracji mo\u017cna doskonale analizowa\u0107 za pomoc\u0105 ksi\u0105\u017cki Gabriela Tarde’a \u201eL’Opinion et la foule”, wydanej ponad sto lat temu w odpowiedzi na \u201ePsychologi\u0119 t\u0142umu” Le Bona. Tarde przeciwstawia t\u0142umowi – zgromadzeniu odr\u00f3\u017cnicowanych jednostek zamieniaj\u0105cych si\u0119 w jedn\u0105 mas\u0119 – opini\u0119, kt\u00f3ra jest dla niego uciele\u015bnionym w czasie i miejscu efektem uspo\u0142ecznionej konwersacji. Opinia tworzy si\u0119 podczas codziennych rozm\u00f3w o sprawach publicznych toczonych za po\u015brednictwem medi\u00f3w, w kawiarniach, salonach, klubach i znajduje sw\u00f3j najpe\u0142niejszy wyraz w\u0142a\u015bnie podczas spotkania cia\u0142 w trakcie obywatelskiego zaj\u0119cia przestrzeni publicznej: ulicy, placu miejskiego.<\/p>\n

Opinia zdaniem Tarde’a jest form\u0105 w\u0142adzy, wyra\u017ca bowiem w uciele\u015bniony spos\u00f3b uog\u00f3lnion\u0105 wol\u0119 spo\u0142eczn\u0105. W\u0142adza pa\u0144stwowa mo\u017ce z opini\u0105 si\u0119 nie liczy\u0107, mo\u017ce pr\u00f3bowa\u0107 j\u0105 zd\u0142awi\u0107 si\u0142\u0105, ale musi j\u0105 uwzgl\u0119dnia\u0107 w swoich politycznych kalkulacjach.<\/p>\n

Dlatego tak wa\u017cne by\u0142o, \u017ce trzecia fala manifestacji uda\u0142a si\u0119 pod wzgl\u0119dem frekwencyjnym, co pozwala z umiarkowanym optymizmem s\u0105dzi\u0107, \u017ce spotkania nie s\u0105 jedynie chwilowym porywem, lecz wyrazem krzepni\u0119cia prodemokratycznej opinii. To warunek konieczny, cho\u0107 niewystarczaj\u0105cy, stworzenia politycznej alternatywy dla projektu Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego. Pisa\u0142em o tym w poprzednim wpisie.<\/p>\n

Ciekawie w tym aspekcie analizuje sytuacj\u0119 David Ost w \u201eThe Nation”<\/strong><\/a>. Ost, ameryka\u0144ski politolog i autor takich ksi\u0105\u017cek jak \u201eKl\u0119ska Solidarno\u015bci”, doskonale zna Polsk\u0119 i polsk\u0105 polityk\u0119 oraz polityczn\u0105 histori\u0119 naszego kraju. By\u0142 zreszt\u0105 wczoraj na placu Powsta\u0144c\u00f3w Warszawskich, w swoim tek\u015bcie jednak przytomnie pisze:<\/p>\n

<\/span>PiS may well fail. Its support for domestically owned businesses will clash with the interests of labor, and Kaczy\u0144ski\u2019s uncontrollable nastiness and political overreach may revive strong support for basic liberal decency. But because it has a considerable base of support, and offers not just ideology but concrete ameliorating measures, it will be defeated not by moral condemnation and appeals to democracy, but by a program and narrative equally sensitive to the dangers of the market, the need for social protection, and the desire for belonging to some overarching community.<\/p><\/blockquote>\n

Jego teza zgadza si\u0119 z tym, co pisa\u0142em w poprzednim wpisie – nie wystarczy jedynie krytykowa\u0107 PiS za to, \u017ce jest niemi\u0142y, \u017ceby wr\u00f3ci\u0142y stare dobre czasy. Nie wr\u00f3c\u0105, bo nie by\u0142y takie dobre. Kto liczy na taki scenariusz, szykuje znacznie gorszy – nadej\u015bcie skrajnej prawicy:<\/p>\n

<\/span>For now, however, illiberal authoritarianism is on a roll. PiS deserves the strongest international condemnation for its campaign against democracy, its disregard for the rule of law, its dangerous vilification of critics. Yet any rejection of PiS that continues to ignore the social base of the discontent that brought it about will only produce a stronger and more ruthless right-wing backlash in the future.<\/p><\/blockquote>\n

Dlatego obecna sytuacja to olbrzymia szansa dla lewicy. Partia Razem s\u0142usznie diagnozuje, podobnie jak Ost:<\/p>\n

<\/span>The problem, then, is not that people are not committed to democracy. Yes, plenty of people today aren\u2019t<\/em> committed to democracy, but they\u2019re not committed to it because they feel that democracy, packed in neoliberal wrapping, is not committed to them. New-right narratives seep easily into such turf.<\/p><\/blockquote>\n

Wychodz\u0105c jednak z tej diagnozy, musi przedstawi\u0107 znacznie rozleglejsz\u0105 opowie\u015b\u0107 o przysz\u0142ej Polsce ni\u017c t\u0119, jaka wynika z zaanga\u017cowania w obron\u0119 spraw pracowniczych. Z kolei Nowoczesna, kt\u00f3ra swoimi projektami ustaw, zw\u0142aszcza t\u0105 o ograniczeniu przywilej\u00f3w zwi\u0105zkowych, pokaza\u0142a, \u017ce s\u0142abo rozumie, co si\u0119 dzieje z polskim spo\u0142ecze\u0144stwem, powinna wczyta\u0107 si\u0119 w ten fragment analizy Osta:<\/p>\n

<\/span>Here we see the unfolding of what may be the new maxim of contemporary politics: that too much economic liberalism threatens political liberalism. Too much reliance on the market, and a dismissive approach to social concerns, unions, work and contracts, pushes people to look for alternatives. And when the parties pushing the market policies are the same ones pushing political liberalism and basic democratic rights (such as protecting the Constitutional Court), then those looking for alternatives are open to parties that attack political liberalism as the problem, and promise swift action by strong leaders to help their \u201cnation.\u201d<\/p><\/blockquote>\n

Szkoda by\u0142oby zmarnowa\u0107 to, co si\u0119 tworzy na ulicach i placach polskich miast. Ten ciekawy, wielki ruch wymaga r\u00f3wnie ambitnych i inteligentnych projekt\u00f3w politycznych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czy frekwencja dopisze? Czy ludzie nie znudzili si\u0119 i nie wpadli w apati\u0119, przygnieceni bezwzgl\u0119dno\u015bci\u0105 ofensywy PiS? Wiele os\u00f3b zadawa\u0142o sobie to pytanie przed sobotnimi manifestacjami, a znajomi z drugiej strony politycznej sceny przekonywali, \u017ce energia protestu ju\u017c si\u0119 wyczerpa\u0142a i lepiej, \u017ceby\u015bmy dali sobie i Kaczy\u0144skiemu spok\u00f3j.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,197,223,15,92,24,257,20,49,120,6,124,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1900"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1900"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1900\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1903,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1900\/revisions\/1903"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1900"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1900"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1900"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}