{"id":1936,"date":"2016-01-18T10:47:19","date_gmt":"2016-01-18T09:47:19","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=1936"},"modified":"2016-01-18T11:36:31","modified_gmt":"2016-01-18T10:36:31","slug":"wroclaw-2016-spotkanie-kultur-czy-krucjata","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2016\/01\/18\/wroclaw-2016-spotkanie-kultur-czy-krucjata\/","title":{"rendered":"Wroc\u0142aw 2016. Spotkanie kultur czy krucjata?"},"content":{"rendered":"

\"12509250_10207125740656147_6174966650571070068_n\"<\/a>Europejska Stolica Kultury<\/strong><\/a> ruszy\u0142a, weekend otwarcia udany. Nie tylko jednak wydarzenia artystyczne wywo\u0142ywa\u0142y emocje. Gor\u0105ce dyskusje sprowokowa\u0142o te\u017c\u00a0przem\u00f3wienie\u00a0ministra kultury, prof. Piotra Gli\u0144skiego.
\n
\nProf. Gli\u0144ski wyst\u0119powa\u0142 po Rafale Dutkiewiczu, prezydencie Wroc\u0142awia, kt\u00f3ry w bardzo zgrabnej, wolnej od patosu mowie wyt\u0142umaczy\u0142, dlaczego akurat jego miasto doskonale nadaje si\u0119 do pe\u0142nienia misji Europejskiej Stolicy Kultury. Misji, kt\u00f3rej has\u0142o przewodnie zamkn\u0105\u0107 mo\u017cna w s\u0142owach biskupa Boles\u0142awa Kominka, inicjatora s\u0142ynnego listu Episkopatu Polski do biskup\u00f3w niemieckich z 1965 roku:\u00a0\u201eEuropa to przysz\u0142o\u015b\u0107 – nacjonalizmy s\u0105 wczorajsze”.<\/p>\n

Minister kultury wykorzysta\u0142 inauguracj\u0119 ESK, by zaprezentowa\u0107 wizj\u0119 Europy i europejskiej kultury. Zdaniem prof. Gli\u0144skiego kluczem do Europy, europejskiej to\u017csamo\u015bci i europejskich warto\u015bci, o kt\u00f3rych zbyt \u0142atwo i ch\u0119tnie zapominamy, jest chrze\u015bcija\u0144stwo. To ono, z cnot\u0105 samoograniczenia, stoi u podstaw takich warto\u015bci jak solidarno\u015b\u0107. Beztroscy bywalcy kawiarni Pary\u017ca, Kolonii czy Warszawy cz\u0119sto zapominaj\u0105 o solidarno\u015bci z tymi, kt\u00f3rzy jej potrzebuj\u0105. To zar\u00f3wno mieszka\u0144cy Europy, wykluczeni ze wsp\u00f3lnoty ze wzgl\u0119du na brak sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej, jak i Europejczycy z Ukrainy, gin\u0105cy ka\u017cdego dnia w trwaj\u0105cej na Wschodzie wojnie.<\/p>\n

Polityczne zako\u0144czenie wyst\u0105pienia o sprawnie dzia\u0142aj\u0105cej w Polsce demokracji wywo\u0142a\u0142o g\u0142o\u015bne protesty z sali. Jednak to nie polityczna ko\u0144c\u00f3wka, a merytoryczna cz\u0119\u015b\u0107 przem\u00f3wienia zbulwersowa\u0142a wielu uczestnik\u00f3w ceremonii. Dlaczego? Przecie\u017c prof. Gli\u0144ski nie powiedzia\u0142 niczego zaskakuj\u0105cego, w zasadzie powt\u00f3rzy\u0142 tezy programu swojej polityki kulturalnej. Tyle tylko, \u017ce w kontek\u015bcie inauguracji Europejskiej Stolicy Kultury tezy te zabrzmia\u0142y jak wezwanie do rechrystianizacyjnej krucjaty w imi\u0119 warto\u015bci, kt\u00f3r\u0105 Europa jakoby zatraci\u0142a\u00a0i nie potrafi broni\u0107.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie, nie spos\u00f3b m\u00f3wi\u0107 o Europie bez odniesienia do chrze\u015bcija\u0144stwa, ale odniesienie to musi by\u0107 pe\u0142ne i wielowymiarowe. Wsp\u00f3\u0142czesna Europa by\u0142a kszta\u0142towana zar\u00f3wno przez samo chrze\u015bcija\u0144stwo, jak i ci\u0105g\u0142y sp\u00f3r z instytucjami religijnymi i sam\u0105 religi\u0105. Jego efektem jest najwa\u017cniejsze osi\u0105gni\u0119cie Europy, sekularyzacja, czyli uwolnienie\u00a0polityki i kultury od bezpo\u015bredniego wp\u0142ywu religii. W efekcie mog\u0142a powsta\u0107 wolna sfera publiczna, umo\u017cliwiaj\u0105ca wsp\u00f3\u0142\u017cycie r\u00f3\u017cnych kultur i wyzna\u0144 w ramach idei obywatelsko\u015bci i narodu politycznego.<\/p>\n

Te idee nie powsta\u0142yby z kolei bez odniesie\u0144 do antyku, do my\u015bli greckiej, odkrytej ponownie dla Europy przez Arab\u00f3w, i bez odniesie\u0144 do Rzymu. Najwa\u017cniejsze, oryginalne europejskie innowacje o uniwersalnej sile, jak cho\u0107by nowoczesna nauka, powsta\u0142y w wyniku brutalnego cz\u0119sto procesu emancypacji spod religijnej kurateli, by wspomnie\u0107 los Giordano Bruno i k\u0142opoty Galileusza. Nie ma wsp\u00f3\u0142czesnej Europy bez o\u015bwiecenia, bo to ono w\u0142a\u015bnie i kantowskie wezwanie \u201eSapere aude!” da\u0142o wsp\u00f3\u0142czesn\u0105\u00a0liberaln\u0105 demokracj\u0119 opart\u0105 na zasadach wolno\u015bci, r\u00f3wno\u015bci i braterstwa. Ale Europa to te\u017c rasizm, nacjonalizm, imperializm, zag\u0142ada Indian i Holocaust.<\/p>\n

Te wszystkie elementy europejskiej to\u017csamo\u015bci decyduj\u0105 o z\u0142o\u017cono\u015bci europejskiej kultury, a tak\u017ce o odpowiedzialno\u015bci i zobowi\u0105zaniach Europy wobec reszty \u015bwiata. Wiedz\u0105 o tym bywalcy paryskich kawiarni i dlatego wielu z nich pad\u0142o ofiar\u0105 d\u017cihadystycznego zamachu 13 listopada ubieg\u0142ego roku. Kawiarnia,\u00a0wynalazek, kt\u00f3ry spopularyzowa\u0142 si\u0119 po zwyci\u0119stwie Jana III Sobieskiego pod Wiedniem, jest kwintesencj\u0105 europejskiej kultury. W kawiarniach rodzi\u0142y\u00a0si\u0119 rewolucje,\u00a0w kawiarniach powstawa\u0142a wielka europejska literatura i wielka nauka (wystarczy wspomnie\u0107, gdzie spotykali si\u0119 lwowscy matematycy). Po 13 listopada Francuzi zamiast ruszy\u0107 na antymuzu\u0142ma\u0144sk\u0105 krucjat\u0119 uznali, \u017ce o wiele wa\u017cniejsze jest uwolnienie si\u0119 od l\u0119ku przed terrorystami, odzyskanie \u201ejoie de vivre” i powr\u00f3t do kawiarni. Kto szydzi z kawiarnianego stylu \u017cycia, nie rozumie europejsko\u015bci.<\/p>\n

Wroc\u0142aw 2016 to\u00a0wielka szansa \u2013 Europa znajduje si\u0119 w kryzysie, a jednym z jego wymiar\u00f3w jest kwestia europejskiej to\u017csamo\u015bci. Wroc\u0142aw jako Europejska Stolica Kultury mo\u017ce i powinien sta\u0107 si\u0119 wa\u017cnym miejscem debaty, a nawet sporu o europejsko\u015b\u0107, kultur\u0119 i jej przysz\u0142o\u015b\u0107. Niezale\u017cnie wi\u0119c od emocji, jakie wywo\u0142a\u0142o wyst\u0105pienie prof. Gli\u0144skiego, dobrze, \u017ce zosta\u0142o wyg\u0142oszone podczas inauguracji ESK. Razem z przem\u00f3wieniem prezydenta Dutkiewicza okre\u015bli\u0142o prawdziw\u0105 stawk\u0119 tego, co si\u0119 b\u0119dzie we Wroc\u0142awiu dzia\u0142o w 2016 r. Bo cho\u0107 nie wiemy, jakie b\u0119dzie to mia\u0142o znaczenie dla samej Europy, na pewno b\u0119dzie niezwykle wa\u017cne dla nas i naszego w Europie i \u015bwiecie miejsca.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Europejska Stolica Kultury ruszy\u0142a, weekend otwarcia udany. Nie tylko jednak wydarzenia artystyczne wywo\u0142ywa\u0142y emocje. Gor\u0105ce dyskusje sprowokowa\u0142o te\u017c\u00a0przem\u00f3wienie\u00a0ministra kultury, prof. Piotra Gli\u0144skiego.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,96,21,219,56,182,92,29,24,257,20,49,120,8,95,6,103,9,124,73,44,78,50,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1936"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1936"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1936\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1941,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1936\/revisions\/1941"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1936"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1936"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1936"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}