Pu\u0142apka \u015brednich dochod\u00f3w wesz\u0142a ju\u017c na dobre do naszego j\u0119zyka, termin spopularyzowa\u0142 prezydent Bronis\u0142aw Komorowski, u\u017cywa go dzi\u015b\u00a0nowa w\u0142adza, twierdz\u0105c przy okazji, \u017ce ma recept\u0119, jak pu\u0142apki unikn\u0105\u0107\u00a0i zapewni\u0107 dalszy rozw\u00f3j Polski. Tym razem jednak mniej o poczynaniach nowej w\u0142adzy, raczej o poczuciu d\u00e9j\u00e0 vu, a to w zwi\u0105zku jubileuszem 70-lecia prof. Micha\u0142a Kleibera.
\n
\nNie b\u0119d\u0119 zast\u0119powa\u0142 Wikipedii, kt\u00f3ra dobrze przedstawia biografi\u0119 Profesora. Jako publicysta naukowy mia\u0142em okazj\u0119 spotyka\u0107 si\u0119 z nim, gdy zajmowa\u0142 si\u0119 nauk\u0105 jako badacz, gdy pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 ministra nauki, w ko\u0144cu gdy kierowa\u0142 Polsk\u0105 Akademi\u0105 Nauk. Te relacje zmieni\u0142y jednak w pewnym momencie charakter, a powodem sta\u0142o si\u0119 wsp\u00f3lne zainteresowanie przysz\u0142o\u015bci\u0105 wyra\u017caj\u0105ce si\u0119 w czym\u015b, co nazywam krytyczn\u0105 futurofili\u0105. To postawa, na kt\u00f3r\u0105 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cne komponenty: etyczny, poznawczy, polityczny i wynika ona z wywodz\u0105cego si\u0119 z o\u015bwiecenia paradygmatu, \u017ce o ile przysz\u0142o\u015bci nie spos\u00f3b przewidywa\u0107 w spos\u00f3b deterministyczny, to jednak mo\u017cna si\u0119 ni\u0105 zajmowa\u0107 w spos\u00f3b racjonalny traktuj\u0105c jak rozwojowy zas\u00f3b, jak wyzwanie i jako zadanie.<\/p>\n
Cho\u0107 na skutek \u201ekryzysu przysz\u0142o\u015bci” opisywanego ju\u017c w 1980 r. przez Krzysztofa Pomiana futurofilia zacz\u0119\u0142a ust\u0119powa\u0107 przed futurofobi\u0105, to jednak r\u00f3\u017cne przycz\u00f3\u0142ki my\u015blenia o przysz\u0142o\u015bci osta\u0142y si\u0119 i w Polsce. Wielk\u0105 zas\u0142ug\u0105 Micha\u0142a Kleibera by\u0142o upolitycznienie przysz\u0142o\u015bci, czyli doprowadzenie do realizacji wielkiego Narodowego Programu Foresight Polska 2020. Prof. Kleiber zainicjowa\u0142 go pilota\u017cem w 2004 r. i zdo\u0142a\u0142 zapewni\u0107 jego trwanie mimo zmian rz\u0105dz\u0105cych kolacji – fina\u0142 nast\u0105pi\u0142 w 2009 r., ju\u017c za rz\u0105d\u00f3w Platformy Obywatelskiej.<\/p>\n
Jubileusz 70-lecia prof. Micha\u0142a Kleibera u\u015bwietniony seminarium zorganizowanym na cze\u015b\u0107 Jubilata\u00a0przez Instytut Podstawowych Problem\u00f3w Techniki PAN by\u0142 doskona\u0142\u0105 okazj\u0105, by przypomnie\u0107 tamten czas i wyniki programu. Bo wiele kwestii, kt\u00f3re zaskakiwa\u0142y i zaskakuj\u0105 dzi\u015b, by\u0142o wyra\u017anie w opracowaniu i scenariuszach rozwoju Polski wskazanych. Pisali\u015bmy o gro\u017c\u0105cej Polsce luce technologicznej (pu\u0142apka \u015brednich dochod\u00f3w to bezpo\u015brednia konsekwencja takiej luki), ostrzegali\u015bmy w jednym ze scenariuszy o mo\u017cliwym buncie m\u0142odzie\u017cy na tle cyfrowej rewolucji.<\/p>\n
We wszystkich scenariuszach wskazywali\u015bmy, \u017ce ok. po\u0142owy dekady\u00a0zacznie si\u0119 przewarto\u015bciowanie. Z jednej strony zacznie ujawnia\u0107 si\u0119 coraz wyra\u017aniej wywo\u0142ane transformacj\u0105 zm\u0119czenie spo\u0142eczne, z drugiej strony zdecyduje si\u0119 los transformacji systemu wiedzy jako kluczowego czynnika modernizacji i mo\u017cliwo\u015bci dalszego rozwoju. W \u015bwietle tych ustale\u0144 nie powinni\u015bmy wi\u0119c by\u0107 zbyt zaskoczeni tym, co wydarzy\u0142o si\u0119 w Polsce w 2015 r. Wkraczamy, co foresight pokaza\u0142, w decyduj\u0105cy moment – w ci\u0105gu kilku najbli\u017cszych lat zadecyduje si\u0119 nasza przysz\u0142o\u015b\u0107: czy wzmocnimy strukturalne podstawy dalszego rozwoju, czy wpadniemy w spiral\u0119 ci\u0105gn\u0105c\u0105 nas w zapa\u015b\u0107.<\/p>\n
Z tego w\u0142a\u015bnie wzgl\u0119du rz\u0105dy PiS dzi\u015b maj\u0105 zupe\u0142nie inne znaczenie ni\u017c przed dekad\u0105, bo stawka dziejowa jest znacznie wi\u0119ksza. Niew\u0105tpliwie potrzebny jest nowy impuls rozwojowy po\u0142\u0105czony z korekt\u0105 polityki spo\u0142ecznej. Czy projekt PiS ma szans\u0119 da\u0107 taki impuls, czy jest raczej form\u0105 przyznania si\u0119, \u017ce w takiej konkurencji, w jak\u0105 gra \u015bwiatowe centrum, my gra\u0107 nie jeste\u015bmy w stanie i szukamy w\u0142asnego boiska? To pytanie jeszcze nie raz wr\u00f3ci na tym blogu, na razie zach\u0119cam do lektury raportu z NPF Polska 2020 w wersji pe\u0142nej<\/strong><\/a> i w wersji popularnej<\/strong><\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Pu\u0142apka \u015brednich dochod\u00f3w wesz\u0142a ju\u017c na dobre do naszego j\u0119zyka, termin spopularyzowa\u0142 prezydent Bronis\u0142aw Komorowski, u\u017cywa go dzi\u015b\u00a0nowa w\u0142adza, twierdz\u0105c przy okazji, \u017ce ma recept\u0119, jak pu\u0142apki unikn\u0105\u0107\u00a0i zapewni\u0107 dalszy rozw\u00f3j Polski. Tym razem jednak mniej o poczynaniach nowej w\u0142adzy, raczej o poczuciu d\u00e9j\u00e0 vu, a to w zwi\u0105zku jubileuszem 70-lecia prof. Micha\u0142a Kleibera.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46,21,219,55,56,189,29,24,257,49,120,8,6,86],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1959"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1959"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1959\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1961,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1959\/revisions\/1961"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1959"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1959"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1959"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}