{"id":2010,"date":"2016-02-09T10:37:29","date_gmt":"2016-02-09T09:37:29","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=2010"},"modified":"2016-02-09T11:39:19","modified_gmt":"2016-02-09T10:39:19","slug":"kto-zmodernizuje-modernizatorow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2016\/02\/09\/kto-zmodernizuje-modernizatorow\/","title":{"rendered":"Kto zmodernizuje modernizator\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Teksty Janusza Majcherka cz\u0119sto dzia\u0142aj\u0105 lepiej ni\u017c poranna kawa: czyste doktrynerstwo jest jak czysta kofeina, mocne, lecz bez tre\u015bci. W\u0142a\u015bnie \u017ceby pobudzi\u0107.
\n
\nTaki te\u017c jest materia\u0142 \u201eZmodernizowa\u0107 modernizacj\u0119” z \u201eWyborczej”<\/strong><\/a>.<\/p>\n

Autor dopatruje si\u0119 \u017ar\u00f3de\u0142 wad polskiego \u017cycia w archaicznej strukturze spo\u0142ecznej, kt\u00f3rej wyrazem jest du\u017cy odsetek ludno\u015bci mieszkaj\u0105cej na terenach wiejskich (ok. 40 proc.). I postuluje jak najszybsz\u0105 urbanizacj\u0119 i dezagraryzacj\u0119, bo tylko w ten spos\u00f3b rozbije si\u0119 wsteczne struktury mentalne reprodukowane w zamkni\u0119tych wsp\u00f3lnotach losu, a nie otwartych spo\u0142eczno\u015bciach wyboru.<\/p>\n

Andrzej Walicki ma racj\u0119, \u017ce liberalny projekt modernizacji Polski powinien obejmowa\u0107 uwolnienie Polak\u00f3w od przywi\u0105zania do zamkni\u0119tych, izolowanych i opresyjnych wsp\u00f3lnot. Parafrazuj\u0105c socjologa Petera Bergera: trzeba obywateli wyzwoli\u0107 od wsp\u00f3lnot losu opartych na fatalistycznie przypisanym uczestnictwie, by otworzy\u0107 im perspektywy \u015bwiadomej partycypacji we wsp\u00f3lnotach wyboru. Albo, m\u00f3wi\u0105c j\u0119zykiem Karla Poppera, nale\u017cy spo\u0142ecze\u0144stwo zamkni\u0119te przekszta\u0142ci\u0107 w spo\u0142ecze\u0144stwo otwarte.<\/p><\/blockquote>\n

Jeden cytat i a\u017c trzech klasyk\u00f3w, nie\u017ale. Teoretycznie argumentacja s\u0142uszna – stadtluft macht frei, wiadomo ju\u017c od \u015bredniowiecza. A idiotyzm \u017cycia wiejskiego krytykowa\u0142 ju\u017c Karol Marks. Tyle tylko, \u017ce sytuacja nie jest taka prosta i jasna, jak j\u0105 w swym modernizacyjnym zapale kre\u015bli Janusz Majcherek, uto\u017csamiaj\u0105cy wie\u015b z rolnictwem.<\/p>\n

To prawda, \u017ce w Polsce 40 proc. ludzi mieszka na obszarach wiejskich i odsetek ten zwi\u0119kszy\u0142 si\u0119 w ci\u0105gu ostatniej dekady, a nie zmala\u0142. Polska si\u0119 dezurbanizuje, zreszt\u0105 podobne tendencje wida\u0107 w innych krajach \u015brodkowoeuropejskich. To efekt z\u0142o\u017conych proces\u00f3w osadniczych: suburbanizacji, reemigracji z miast do wsi w poszukiwaniu nowych sposob\u00f3w \u017cycia, jednocze\u015bnie te\u017c trwa proces wymierania wsi.<\/p>\n

Rolnictwo wytwarza niespe\u0142na 4 proc. PKB, daje zatrudnienie 12 proc. pracuj\u0105cych, jednak obszary wiejskie wytwarzaj\u0105 35 proc. polskiego PKB (wi\u0119c troch\u0119 ludzi musi pracowa\u0107 w przedsi\u0119biorstwach generuj\u0105cych ca\u0142kiem przyzwoit\u0105 warto\u015b\u0107 dodan\u0105, a wi\u0119c ca\u0142kiem nowoczesnych). Te trzy liczby doskonale pokazuj\u0105, \u017ce matryca interpretacyjna Janusza Majcherka jest zbyt uproszczona, \u017ce obszary wiejskie s\u0105 przestrzeni\u0105 proces\u00f3w zar\u00f3wno modernizacyjnych i demodernizacyjnych. Podobny wz\u00f3r dla Europy \u015arodkowej podpowiada, \u017ce najprawdopodobniej takie s\u0105 efekty umiejscowienia w uk\u0142adzie globalnego systemu centrum – peryferia.<\/p>\n

Proces urbanizacji mo\u017cna by przyspieszy\u0107, wspieraj\u0105c polityk\u0119 latyfundyzacji rolnictwa, co zmusi\u0142oby ma\u0142o rolnicze rzesze mieszka\u0144c\u00f3w do wyjazdu do miast. Model znany z Ameryki Po\u0142udniowej, a jego efektem jest favelizacja. Nie inaczej by\u0142oby w Polsce, pytanie tylko, czy nasze slamsy by\u0142yby oazami spo\u0142ecze\u0144stwa otwartego czy te\u017c raczej rezerwuarami poparcia dla skrajnych populizm\u00f3w? Nie wiem, czy leczenie z dolegliwo\u015bci tradycjonalizmu populistycznym anarchizmem uzdrowi\u0142oby struktur\u0119 spo\u0142eczn\u0105 i polsk\u0105 polityk\u0119.<\/p>\n

Janusz Majcherek krytykuje komentator\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnej sytuacji politycznej nawo\u0142uj\u0105cych do tworzenia alternatywnego projektu Polski sprawiedliwej, zarzucaj\u0105c im anachronizm. Sam nie zauwa\u017ca, \u017ce u\u017cywa j\u0119zyka modernizator\u00f3w z lat 60., kt\u00f3rzy w\u0142a\u015bnie za spraw\u0105 sterowanej urbanizacji chcieli zrealizowa\u0107 spo\u0142eczn\u0105 utopi\u0119, kt\u00f3ra sko\u0144czy\u0142a si\u0119 jednak tak, jak opisuje Justin McGuirk w \u201eRadykalnych miastach”<\/strong><\/a>.<\/p>\n

Parafrazuj\u0105c medyczn\u0105 maksym\u0119, rekomenduj\u0119 autorowi tekstu w \u201eWyborczej”: modernizatorze, zacznij modernizacj\u0119 od siebie. Literatura na ten temat do\u015b\u0107 mocno si\u0119 rozwin\u0119\u0142a, jest z czego korzysta\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Teksty Janusza Majcherka cz\u0119sto dzia\u0142aj\u0105 lepiej ni\u017c poranna kawa: czyste doktrynerstwo jest jak czysta kofeina, mocne, lecz bez tre\u015bci. W\u0142a\u015bnie \u017ceby pobudzi\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2010"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2010"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2010\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2016,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2010\/revisions\/2016"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2010"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2010"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2010"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}