{"id":2023,"date":"2016-02-11T17:47:26","date_gmt":"2016-02-11T16:47:26","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=2023"},"modified":"2016-02-11T22:14:48","modified_gmt":"2016-02-11T21:14:48","slug":"fale-grawitacyjne-istnieja-einstein-mial-racje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2016\/02\/11\/fale-grawitacyjne-istnieja-einstein-mial-racje\/","title":{"rendered":"Fale grawitacyjne istniej\u0105. Einstein mia\u0142 racj\u0119"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/main-feature-detection-v2.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-2024\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/main-feature-detection-v2.png\" alt=\"main-feature-detection-v2\" width=\"646\" height=\"285\" srcset=\"\/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/main-feature-detection-v2.png 646w, \/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/main-feature-detection-v2-300x132.png 300w\" sizes=\"(max-width: 646px) 100vw, 646px\" \/><\/a>Informacja o odkryciu fal grawitacyjnych kr\u0105\u017cy\u0142a po naukowych internetach ju\u017c od kilku tygodni. Autorem jednego z falstart\u00f3w by\u0142 sam Lawrence Krauss, znany astrofizyk i znakomity popularyzator.<\/p>\n<blockquote class=\"twitter-tweet\" data-width=\"550\" data-dnt=\"true\">\n<p lang=\"en\" dir=\"ltr\">My earlier rumor about LIGO has been confirmed by independent sources. Stay tuned! Gravitational waves may have been discovered!! Exciting.<\/p>\n<p>&mdash; Lawrence M. Krauss (@LKrauss1) <a href=\"https:\/\/twitter.com\/LKrauss1\/status\/686574829542092800?ref_src=twsrc%5Etfw\">January 11, 2016<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p><script async src=\"https:\/\/platform.twitter.com\/widgets.js\" charset=\"utf-8\"><\/script><\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Gravitational waves finally detected!\" width=\"1778\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/OBybywdPa8U?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>Dzi\u015b jednak w ko\u0144cu <a href=\"https:\/\/www.ligo.caltech.edu\/news\/ligo20160211\" target=\"_blank\"><strong>nadszed\u0142 oficjalny komunikat<\/strong><\/a>:<\/p>\n<blockquote><p>The gravitational waves were detected on September 14, 2015 at 5:51 a.m. Eastern Daylight Time (09:51 UTC) by both of the twin Laser Interferometer Gravitational-wave Observatory (LIGO) detectors, located in Livingston, Louisiana, and Hanford, Washington, USA. The LIGO Observatories are funded by the National Science Foundation (NSF), and were conceived, built, and are operated by Caltech and MIT. The discovery, accepted for publication in the journal Physical Review Letters, was made by the LIGO Scientific Collaboration (which includes the GEO Collaboration and the Australian Consortium for Interferometric Gravitational Astronomy) and the Virgo Collaboration using data from the two LIGO detectors. (<a href=\"http:\/\/journals.aps.org\/prl\/abstract\/10.1103\/PhysRevLett.116.061102\" target=\"_blank\"><strong>link do oryginalnej publikacji w Open Access<\/strong><\/a>)<\/p><\/blockquote>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Advanced Wireless Research Initiative - Live Stream\" width=\"1778\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/c7293kAiPZw?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>Po polsku, s\u0142owami jednego z polskich uczestnik\u00f3w poszukiwa\u0144, dr hab. Micha\u0142a Bejgera z Centrum Astronomicznego im. Miko\u0142aja Kopernika PAN:<\/p>\n<blockquote><p>Czternastego wrze\u015bnia 2015 r., o godzinie 9:50:45 czasu uniwersalnego laserowy interferometr Advanced LIGO w Livingston w stanie Luizjana, a 7 milisekund p\u00f3\u017aniej bli\u017aniaczy instrument w Hanford w stanie Waszyngton, zadr\u017ca\u0142y w podobnym rytmie. Bezczynne i ciemne do tej pory fotodetektory obu urz\u0105dze\u0144 o\u015bwietli\u0142a podobna, gwa\u0142towna sekwencja b\u0142ysk\u00f3w \u015bwiat\u0142a laserowego. W czasie kr\u00f3tszym ni\u017c mrugni\u0119cie okiem odleg\u0142e od siebie o 3000 km detektory, ka\u017cdy w kszta\u0142cie litery L, sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z ustawionych pod k\u0105tem prostym ramion o d\u0142ugo\u015bci 4 km, zarejestrowa\u0142y po raz pierwszy w historii echa tajemniczej kosmicznej katastrofy.<\/p><\/blockquote>\n<p>Co\u00a0zaobserwowano 14 wrze\u015bnia ubieg\u0142ego roku? Po raz pierwszy w historii zarejestrowano zderzenie dwu czarnych dziur o masach 36 i 29 mas S\u0142o\u0144ca. Powsta\u0142a nowa czarna dziura o masie 62 mas S\u0142o\u0144ca. Odpowiednik trzech mas S\u0142o\u0144ca zamieni\u0142 si\u0119 w energi\u0119, kt\u00f3r\u0105 unios\u0142y fale grawitacyjne.<\/p>\n<p>Tak wi\u0119c 100 lat po og\u0142oszeniu przez Alberta Einsteina og\u00f3lnej teorii wzgl\u0119dno\u015bci (1915 r.) i pracy z 1916 r.,\u00a0kt\u00f3ra przewidywa\u0142a istnienie fal grawitacyjnych, uda\u0142o si\u0119 w ko\u0144cu je zaobserwowa\u0107. Otwiera si\u0119 nowy etap bada\u0144 nad tajemnicami Wszech\u015bwiata, znowu jest co odkrywa\u0107 &#8211; nauka potwierdza, \u017ce jest nieko\u0144cz\u0105c\u0105 si\u0119 przygod\u0105, a ka\u017cde odkrycie przesuwa poznawczy horyzont.<\/p>\n<p>Stewart Brand stwierdzi\u0142 kiedy\u015b: \u201escience is the only news&#8221;, tylko nauka dostarcza prawdziwych news\u00f3w. Odkrycie fal grawitacyjnych najlepszym potwierdzeniem tej tezy.<\/p>\n<p>Cieszy, \u017ce w badania zaanga\u017cowani byli polscy uczeni (wyja\u015bnia Micha\u0142 Bejger):<\/p>\n<blockquote><p>Wrze\u015bniowy sygna\u0142 zarejestrowa\u0142y dwa ameryka\u0144skie detektory LIGO, ale ca\u0142a dalsza pracoch\u0142onna analiza danych trwaj\u0105ca przez ostatnie cztery miesi\u0105ce prowadzona by\u0142a w mi\u0119dzynarodowej wsp\u00f3\u0142pracy projekt\u00f3w LIGO i europejskiego projektu Virgo, do kt\u00f3rego od 2008 r. nale\u017cy polska grupa Virgo-POLGRAW pod kierownictwem prof. Andrzeja Kr\u00f3laka z Instytutu Matematycznego PAN (w sk\u0142ad grupy wchodz\u0105 naukowcy z Narodowego Centrum Bada\u0144 J\u0105drowych, Centrum Astronomicznego PAN, Uniwersytet\u00f3w w Bia\u0142ymstoku, Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu, Warszawskiego, Wroc\u0142awskiego i Zielonog\u00f3rskiego). Wsp\u00f3\u0142praca LIGO-Virgo trwa od 2007 r. &#8211; wsp\u00f3lnie prowadzone s\u0105 obserwacje i analiza danych. Polski wk\u0142ad w pierwsz\u0105 detekcj\u0119 fal jest r\u00f3\u017cnorodny: od opracowania podstawowych metod analizy danych i opisu relatywistycznego ruchu uk\u0142ad\u00f3w podw\u00f3jnych (prace Andrzeja Kr\u00f3laka i Piotra Jaranowskiego z UwB), przez astrofizyczne przewidywania dotycz\u0105ce cz\u0119sto\u015bci wyst\u0119powania tego typu sygna\u0142\u00f3w (seria prac Tomasza Bulika i Krzysztofa Belczy\u0144skiego z Obserwatorium Astronomicznego UW, kt\u00f3rzy jako pierwsi przewidzieli, \u017ce najpierw wykryjemy czarne dziury), po niezliczone testy, wewn\u0119trzne recenzje i przegl\u0105dy program\u00f3w komputerowych wykorzystywanych przy analizie.<\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"http:\/\/sklep.polityka.pl\/catalog\/partdetail.aspx?partno=W15NI002\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-2025 size-full\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/thumbnail.jpeg\" alt=\"thumbnail\" width=\"185\" height=\"246\" \/><\/a>Przy okazji zapraszam do <strong><a href=\"http:\/\/sklep.polityka.pl\/catalog\/partdetail.aspx?partno=W15NI002\" target=\"_blank\">lektury \u201eNiezb\u0119dnika Inteligenta&#8221;<\/a><\/strong>, jaki przygotowali\u015bmy w ubieg\u0142ym roku na 100-lecie og\u00f3lnej teorii wzgl\u0119dno\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Informacja o odkryciu fal grawitacyjnych kr\u0105\u017cy\u0142a po naukowych internetach ju\u017c od kilku tygodni. Autorem jednego z falstart\u00f3w by\u0142 sam Lawrence Krauss, znany astrofizyk i znakomity popularyzator. My earlier rumor about LIGO has been confirmed by independent sources. Stay tuned! Gravitational waves may have been discovered!! Exciting. &mdash; Lawrence M. Krauss (@LKrauss1) January 11, 2016<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2023"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2023"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2023\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2030,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2023\/revisions\/2030"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2023"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2023"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2023"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}