{"id":208,"date":"2013-08-13T09:15:00","date_gmt":"2013-08-13T07:15:00","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=208"},"modified":"2013-08-13T09:25:24","modified_gmt":"2013-08-13T07:25:24","slug":"wysoka-kultura-jarmarczna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2013\/08\/13\/wysoka-kultura-jarmarczna\/","title":{"rendered":"Wysoka kultura jarmarczna"},"content":{"rendered":"

Koncert Yoko Ono i Thurstona Moore’a<\/a> by\u0142 niew\u0105tpliwie najgor\u0119tszym, w przeno\u015bni i dos\u0142ownie, wydarzeniem pozna\u0144skiego festiwalu Transatlantyk. Wszystko by\u0142oby \u015bwietnie, gdyby nie publiczno\u015b\u0107 – w du\u017cej mierze widzowie, kt\u00f3rzy nie wiedzieli na co si\u0119 wybieraj\u0105 ale szkoda by\u0142o zmarnowa\u0107 wej\u015bci\u00f3wek. Gdy tylko na scen\u0119 weszli arty\u015bci, posz\u0142y w ruch smartfony i zacz\u0119\u0142o si\u0119 szale\u0144stwo upami\u0119tniania: z fleszami, \u015bwiec\u0105cymi panelami. Kto siedzia\u0142 z przodu, mia\u0142 szcz\u0119\u015bcie. Ja mia\u0142em miejsce z ty\u0142u, wi\u0119c czu\u0142em si\u0119 jak na weselu. Tylko muzyka nie weselna, wymaga\u0142a skupienia na kt\u00f3re nie by\u0142o szansy. Dzi\u015b jednak wpad\u0142 mi w r\u0119ce artyku\u0142 Judith H. Dobrzynski z „New York Times”<\/a> o tym jak zatar\u0142y si\u0119 granice mi\u0119dzy sztuk\u0105, kultur\u0105 wysok\u0105 i jarmarkiem w ramach wsp\u00f3lnego paradygmatu „ekonomii dozna\u0144” (experience economy).<\/p>\n

Tak wi\u0119c dzi\u015b wizyta w muzeum, w teatrze lub na koncercie nie mo\u017ce by\u0107 intymnym do\u015bwiadczeniem, wymaga aktywnego uczestnictwa i maksymalizacji dozna\u0144 oraz uruchomienia ca\u0142ej s\u0142u\u017c\u0105cej temu infrastruktury technologicznej – augmented reality, serwisy spo\u0142eczno\u015bciowe i inne bajery s\u0142u\u017c\u0105 temu, \u017ceby do\u015bwiadczenie przekszta\u0142ci\u0142o si\u0119 w prze\u017cycie wsp\u00f3lnotowe, najlepiej wi\u0119c je\u015bli jeszcze, jak pisze Dobrzynski wiecz\u00f3r w muzeum zako\u0144czy si\u0119 np. dyskotek\u0105.<\/p>\n

W Polsce wiele o tym m\u00f3wi\u0142 i pisa\u0142 Tomasz Szlendak, socjolog z Uniwersytetu Miko\u0142aja Kopernika badaj\u0105cy \u00a0m.in. przemiany form uczestnictwa w kulturze, kt\u00f3re najog\u00f3lniej polegaj\u0105 na coraz cz\u0119stszym traktowaniu kultury jak supermarketu. Muzea, galerie i inne instytucje przekszta\u0142caj\u0105 si\u0119 w kulturalne centra handlowo-us\u0142ugowo-rozrywkowe, uzupe\u0142niaj\u0105c przestrze\u0144 przeznaczon\u0105 dla sztuki restauracjami, kawiarniami, sklepami z gad\u017cetami, ksi\u0119garniami, salami wyk\u0142adowymi i miejscami s\u0142u\u017c\u0105cymi animacji.<\/p>\n

Doskonale, by\u0107 w mo\u017ce w ten spos\u00f3b ksi\u0119garnie jeszcze troch\u0119 poci\u0105gn\u0105, a programy „audience development” s\u0142u\u017cy\u0107 b\u0119d\u0105 edukacji kulturalnej. Trudno o rado\u015bniejszy widok, ni\u017c dzieciaki biegaj\u0105ce po Zach\u0119cie w ramach zaj\u0119\u0107 z edukacji artystycznej. Problem jednak zaczyna si\u0119 wtedy, kiedy logika „experience economy” zaczyna dzia\u0142a\u0107 z si\u0142\u0105 podporz\u0105dkowuj\u0105c\u0105 wszystko, z sam\u0105 istot\u0105 prze\u017cycia estetycznego. Nie jest tym samym wypad na koncert Yoko Ono, \u017ceby zrobi\u0107 fotk\u0119 i potem wyj\u015b\u0107, bo „tego nie da si\u0119 s\u0142ucha\u0107” z aktywnym uczestnictwem, kt\u00f3re w tym przypadku wymaga skupienia.<\/p>\n

Supermarketyzacja instytucji kultury powoduje, \u017ce w swej trosce o przyjazno\u015b\u0107 staj\u0105 si\u0119 coraz mniej przyjazne, przynajmniej dla cz\u0119\u015bci publiczno\u015bci. Jednocze\u015bnie, jak zauwa\u017ca Dobrzy\u0144ski, przestaj\u0105 si\u0119 od siebie r\u00f3\u017cni\u0107. Poza tym:<\/p>\n

For decades, museums have offered social experiences \u2014 the fact that you can talk while you\u2019re in the galleries has always given them an edge over the performing arts – and that is good. Now is the balance shifting too far to the experience? Are they losing what makes them unique? Should museums really follow the path of those \u201cexperience\u201d businesses?<\/p>\n

If they do, something will be lost. After the terrorist attack at the Boston Marathon in April, Thomas P. Campbell, the Metropolitan Museum\u2019s director, reached out to the Museum of Fine Arts in Boston with the offer to lend three paintings, all dealing obliquely with contemplation, for a special free exhibition there. At the time, he said, \u201cGreat museums are places of solace and inspiration, particularly when tragedy strikes a community.\u201d When so many people go instead for an experience, that aspect of art museums – a key part of their identity – is at risk.<\/p><\/blockquote>\n

Marudz\u0119, wiem – Transatlantyk tak w og\u00f3le by\u0142 super. Czekam, a\u017c pojawi\u0105 si\u0119 materia\u0142y z dyskusji w jakiej mia\u0142em okazj\u0119 uczestniczy\u0107 po projekcji filmu „Google and the World Brain”, to napisz\u0119 wi\u0119cej, bo chyba wysz\u0142o ca\u0142kiem ciekawie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Koncert Yoko Ono i Thurstona Moore’a by\u0142 niew\u0105tpliwie najgor\u0119tszym, w przeno\u015bni i dos\u0142ownie, wydarzeniem pozna\u0144skiego festiwalu Transatlantyk. Wszystko by\u0142oby \u015bwietnie, gdyby nie publiczno\u015b\u0107 – w du\u017cej mierze widzowie, kt\u00f3rzy nie wiedzieli na co si\u0119 wybieraj\u0105 ale szkoda by\u0142o zmarnowa\u0107 wej\u015bci\u00f3wek. Gdy tylko na scen\u0119 weszli arty\u015bci, posz\u0142y w ruch smartfony i zacz\u0119\u0142o si\u0119 szale\u0144stwo upami\u0119tniania: […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65,55,56,15,44],"tags":[83],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/208"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=208"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/208\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":211,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/208\/revisions\/211"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=208"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=208"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=208"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}