![\"20160312_142231\"](\"\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/20160312_142231-1024x576.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Warszawska demonstracja w obronie demokracji dobrze spuentowa\u0142a mijaj\u0105cy tydzie\u0144. Tydzie\u0144 hejterskich przem\u00f3wie\u0144 Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego i Andrzeja Dudy, wyroku Trybuna\u0142u Konstytucyjnego i opinii Komisji Weneckiej.
\n
\nBeata Szyd\u0142o mog\u0142a na zako\u0144czenie sekwencji wydarze\u0144\u00a0przej\u0105\u0107 inicjatyw\u0119, jednak stanowiskiem przedstawionym przez rzecznika Rafa\u0142a Bochenka pog\u0142\u0119bi\u0142a impas, pokazuj\u0105c brutaln\u0105 arogancj\u0119 po\u0142\u0105czon\u0105 z \u017ca\u0142osn\u0105 bezradno\u015bci\u0105.<\/p>\n
O oczywisto\u015bciach nie ma co pisa\u0107, najlepiej kwituje je opinia Komisji Weneckiej, najbardziej precyzyjna historia przekszta\u0142cania Polski z pa\u0144stwa prawa do pa\u0144stwa Prawa i Sprawiedliwo\u015bci. Komisja wskaza\u0142a te\u017c, \u017ce tylko my, Polacy, mo\u017cemy rozwi\u0105za\u0107 kryzys, pierwszym krokiem do deeskalacji konfliktu jest opublikowanie, czyli uznanie wyroku Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z 9 marca. Dzi\u015b rz\u0105d ustami swego rzecznika zrezygnowa\u0142 z tej mo\u017cliwo\u015bci. Odpowiedzi\u0105 by\u0142a kolejna t\u0142umna manifestacja w obronie demokracji.<\/p>\n
Co dalej? Odpowied\u017a nale\u017cy do rz\u0105dz\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci, bo wida\u0107, \u017ce op\u00f3r spo\u0142eczny przeciwko bezprawiu nie s\u0142abnie. Przeciwnie, staje si\u0119 nawykiem, rodzajem obywatelskiej rutyny podsycanej ka\u017cdym kolejnym plugawym przem\u00f3wieniem Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego, do kt\u00f3rego do\u0142\u0105czy\u0142 ostatnio Andrzej Duda. Nie ma zgody na konstytucyjny przewr\u00f3t, to jasne – i jasne s\u0105 sygna\u0142y zar\u00f3wno z kraju, jak i z zagranicy. Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski mo\u017ce trwa\u0107 w paranoicznym amoku, ale traci kolejne argumenty. Coraz cz\u0119\u015bciej pojawia si\u0119 pytanie, czy wobec ich braku w grze nie pojawi si\u0119 argument przemocy?<\/p>\n
I to jest w\u0142a\u015bnie najwa\u017cniejsze teraz pytanie. Nie mo\u017cna ust\u0105pi\u0107 w walce o zasady, czyli obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 i przyj\u0119t\u0105 wol\u0105 narodu (w powszechnym referendum) konstytucj\u0119. Zasad tych trzeba broni\u0107 z pe\u0142n\u0105 stanowczo\u015bci\u0105. Narasta jednak \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce oponent, dzisiejszy ob\u00f3z w\u0142adzy, nie zamierza respektowa\u0107 tych zasad i na ich kwestionowaniu opiera sw\u00f3j projekt \u201edobrej zmiany”. W efekcie doszli\u015bmy do \u015bciany, musi nast\u0105pi\u0107 prze\u0142om. W komentarzach prasowych czu\u0107 coraz wyra\u017aniej \u201ezapach prochu”.<\/p>\n
Pisz\u0119 w cudzys\u0142owie, traktuj\u0105c ten zapach metaforycznie. Z realnej polityki nigdy jednak nie mo\u017cna wykluczy\u0107 przemocy,\u00a0ale\u00a0jest ona zawsze produktem szczeg\u00f3lnego procesu doskonale opisanego w antropologii polityki. Polega on na uruchomieniu w dyskursie publicznym i sporze politycznym mechanizmu \u201epasji mimetycznej”, zjawiska opisanego przez zmar\u0142ego niedawno antropologa Rene Girarda. Pasja mimetyczna, na\u015bladowcza to\u00a0odpowiadanie na ciosy podobnymi ciosami: Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski okre\u015bla nas drugim sortem, my w odpowiedzi wynajdujemy inne inwektywy; Andrzej Duda po pa\u0142karsku definiuje wroga, wi\u0119c w odpowiedzi redukujemy go do moralnego kar\u0142a niegodnego swego stanowiska.<\/p>\n
W rezultacie polaryzacja typowa dla dyskursu politycznego pog\u0142\u0119bia si\u0119 i podporz\u0105dkowuje sobie ca\u0142\u0105 przestrze\u0144 spo\u0142eczn\u0105. Na konsolidacj\u0119 plemienia PiS odpowiada konsolidacja plemienia obro\u0144c\u00f3w demokracji, odwo\u0142uj\u0105ca si\u0119 do innych wzor\u00f3w kulturowych, cywilizacyjnych. Doskona\u0142ym wyrazem takiej totalnej polaryzacji jest koncepcja podzia\u0142u polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa na \u201edwie Polski”, jak\u0105 proponuje np. Zbigniew Miko\u0142ejko. Ci\u0105gle jeszcze, poza pojedynczymi zapowiedziami, potrafimy unikn\u0105\u0107 tej totalnej polaryzacji. Koncepcja Miko\u0142ejki napotka\u0142a mocn\u0105 krytyk\u0119, pytanie jednak, jak d\u0142ugo zachowamy odporno\u015b\u0107? Kiedy ulegniemy tej pierwotnej pasji odp\u0142aty, odpowiadaniu wet za wet? To wtedy w\u0142a\u015bnie otwiera si\u0119 przestrze\u0144 dla przemocy, kt\u00f3ra inaczej jest bezskuteczna, nawet je\u015bli brutalna.<\/p>\n
Za wszelk\u0105 cen\u0119 musimy ustrzec si\u0119 przed logik\u0105 my-oni. Tak w\u0142a\u015bnie wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce by\u0142 podzielony \u015bwiat w okresie PRL, na skonsolidowany ob\u00f3z przeciwnik\u00f3w i zwarty ob\u00f3z w\u0142adzy. Skuteczno\u015b\u0107 polityczna wymaga\u0142a zapewne takiej polaryzacji, jednak sta\u0142a si\u0119 hipostaz\u0105 zas\u0142aniaj\u0105c\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 postaw. Cen\u0119 za to p\u0142acimy dzi\u015b, PiS i jego legitymizacyjna retoryka\u00a0polega w\u0142a\u015bnie na zakwestionowaniu tej funduj\u0105cej III Rzeczpospolit\u0105 hipostazy.<\/p>\n
Nie mo\u017cna podobnego b\u0142\u0119du pope\u0142ni\u0107 dzi\u015b. Stawk\u0105 jest nie tylko unikni\u0119cie przemocy\u00a0i\u00a0ryzyka wojny domowej, ale i przysz\u0142o\u015b\u0107. Pisa\u0142em ju\u017c, \u017ce nie jest problemem odsuni\u0119cie PiS od w\u0142adzy. Problemem jest model polityczny na czas po Kaczy\u0144skim i projekt dla Polski w \u015bwiecie, kt\u00f3ry nadchodzi. Nie powstanie on w wyniku morderczego napi\u0119cia my-oni, mo\u017ce by\u0107 tylko wytworem spo\u0142ecznej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci, kt\u00f3ra ginie, przyt\u0142oczona politycznym sporem.<\/p>\n
Dlatego dzi\u015b z du\u017cym uznaniem patrz\u0119 na to, co robi Razem, cho\u0107 ich koncepcj\u0119 \u201etrzeciej drogi” otwarcie krytykowa\u0142em. Teraz j\u0105 doceniam, bo w\u0142a\u015bnie ow\u0105 polaryzacj\u0119 my-oni rozszczelnia, problematyzuje pole sporu i powoduje w efekcie, \u017ce trudniej wpa\u015b\u0107 w mordercz\u0105 dynamik\u0119 polityki opartej na odp\u0142acie. Razem podejmuje wielkie ryzyko, mo\u017ce za sw\u0105 strategi\u0119 zap\u0142aci\u0107 wysok\u0105 polityczn\u0105 cen\u0119. Stawk\u0119 wida\u0107 by\u0142o dzi\u015b, samotne namioty Razem pod KPRM i dziesi\u0105tki tysi\u0119cy maszeruj\u0105ce nieopodal spod Trybuna\u0142u.\u00a0Ale ta strategia ma sens, bo mo\u017ce nas uchroni\u0107 od katastrofy.<\/p>\n
![\"20160312_130619\"](\"\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/20160312_130619-1024x576.jpg\")
<\/p>\n
Chodzi o to, by\u015bmy nie dali sobie narzuci\u0107 agendy i paranoicznej retoryki Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego, przekonuj\u0105cego, \u017ce jest g\u0142osem narodu, a naprzeciw stoi monolit obozu zdrady. Nie, po jednej stronie jest organizacja polityczna uzurpuj\u0105ca sobie prawo do dzia\u0142ania ponad prawem, a po drugiej zr\u00f3\u017cnicowane, z\u0142o\u017cone spo\u0142ecze\u0144stwo, kt\u00f3rego nie da si\u0119 zredukowa\u0107 do prostych plemiennych hase\u0142. Musimy dostrzec, \u017ce ta r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 jest nie tylko po stronie przeciwnik\u00f3w PiS, ale tak\u017ce po stronie tych, kt\u00f3rzy na t\u0119 parti\u0119 g\u0142osowali i j\u0105 nadal popieraj\u0105.<\/p>\n
Przemoc to jedno z medi\u00f3w komunikacji spo\u0142ecznej, pojawia si\u0119 w\u00f3wczas, gdy przestaj\u0105 dzia\u0142a\u0107 inne kana\u0142y. Nie dajmy si\u0119 podzieli\u0107 na plemiona, unikajmy pokusy fa\u0142szywej jedno\u015bci, szukajmy mo\u017cliwo\u015bci porozumiewania si\u0119. Nawet, a zw\u0142aszcza wtedy, gdy \u0142atwiej i przyjemniej maszerowa\u0107 w t\u0142umie my\u015bl\u0105cych podobnie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Warszawska demonstracja w obronie demokracji dobrze spuentowa\u0142a mijaj\u0105cy tydzie\u0144. Tydzie\u0144 hejterskich przem\u00f3wie\u0144 Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego i Andrzeja Dudy, wyroku Trybuna\u0142u Konstytucyjnego i opinii Komisji Weneckiej.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,7,223,257,20,49,120,8,258,95,6,124,73,167,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2135"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2135"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2135\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2157,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2135\/revisions\/2157"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2135"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2135"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2135"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}