{"id":2141,"date":"2016-03-13T15:50:40","date_gmt":"2016-03-13T14:50:40","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=2141"},"modified":"2016-03-14T11:52:16","modified_gmt":"2016-03-14T10:52:16","slug":"solidarnosc-w-slowie-i-czynie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2016\/03\/13\/solidarnosc-w-slowie-i-czynie\/","title":{"rendered":"Solidarno\u015b\u0107 w s\u0142owie i czynie"},"content":{"rendered":"<p>Obecna w\u0142adza uzurpuje sobie monopol na reprezentowanie wielu warto\u015bci i cn\u00f3t wa\u017cnych dla wi\u0119kszo\u015bci, je\u015bli nie wszystkich Polak\u00f3w.<br \/>\n<!--more--><br \/>\nJedn\u0105 z nich jest solidarno\u015b\u0107, cnota spo\u0142eczna odnowiona przez Ruch Solidarno\u015bci prze\u0142omu lat 1980\/81. Rozumienie solidarno\u015bci przez Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego nie jest nawet karykatur\u0105 idei stoj\u0105cej u podstaw sierpniowego Ruchu, jest jej dok\u0142adnym zaprzeczeniem.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"ECS | Wystawa sta\u0142a | Ksi\u0105dz J\u00f3zef Tischner, \u201eEtyka Solidarno\u015bci\u201d\" width=\"1778\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/DXj6pd-u_qw?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>Dobr\u0105 okazj\u0105 do chwili refleksji nad solidarno\u015bci\u0105 jest przypadaj\u0105ca na ten weekend 85. rocznica urodzin J\u00f3zefa Tischnera. Ksi\u0105dz, filozof, autor s\u0142ynnej \u201eEtyki solidarno\u015bci&#8221; &#8211; ksi\u0105\u017cki powsta\u0142ej w oparciu o kazania o etyce pracy. W \u201eMi\u0142o\u015bci, wojnie, rewolucji&#8221; pokazuj\u0119 w rozdziale <a href=\"http:\/\/tischner.pl\/aktualnosc\/94\/1\/etyka-solidarnosci-i-duch-postmodernizmu#9\" target=\"_blank\"><strong>\u201eEtyka solidarno\u015bci i duch postmodernizmu&#8221;<\/strong><\/a>, jak bardzo \u201eetyka solidarno\u015bci&#8221; mimo swego homilijnego j\u0119zyka r\u00f3\u017cni si\u0119 od wsp\u00f3\u0142czesnej temu tekstowi encykliki Jana Paw\u0142a II \u201eLaborem exercens&#8221;. Tischner buduj\u0105c refleksj\u0119 o pracy jako formie dialogu, stworzy\u0142 ca\u0142kiem nowoczesny aparat do refleksji nad prac\u0105 w dobie kapitalizmu kognitywnego, kiedy coraz wi\u0119kszej liczby ludzi to r\u00f3\u017cne formy dialogu s\u0105 prac\u0105.<\/p>\n<p>Nie zajmowa\u0142em si\u0119 jednak wtedy innym pytaniem: o mo\u017cliwo\u015b\u0107 solidarno\u015bci jako cnoty spo\u0142ecznej (solidarno\u015b\u0107 mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi lud\u017ami), a nie plemiennej. Czy mo\u017cliwa jest solidarno\u015b\u0107, dzi\u015b, w epoce hiperindywidualizmu i postspo\u0142ecznego rozpadu struktur wymuszaj\u0105cych kooperacj\u0119?\u00a0Czy mo\u017cliwa jest solidarno\u015b\u0107, gdy coraz wi\u0119cej danych pokazuje, \u017ce mamy do czynienia ze zjawiskiem pr\u00f3\u017cni socjologicznej?<\/p>\n<p>Pospo\u0142eczn\u0105 pustk\u0119 wype\u0142nia z jednej strony rynek promuj\u0105cy konkurencj\u0119 i prowadz\u0105cy do urzeczowienia relacji. Z drugiej strony g\u0142\u00f3d wi\u0119zi i wsp\u00f3lnoty wype\u0142nia u\u0142uda populistycznych projekt\u00f3w politycznych obiecuj\u0105cych, \u017ce jedyn\u0105 drog\u0105 do szcz\u0119\u015bcia jest rozpuszczenie si\u0119 w gor\u0105cej wsp\u00f3lnocie ludzi po\u0142\u0105czonych jedyn\u0105 s\u0142uszn\u0105 ide\u0105 (<a href=\"http:\/\/archiwum.polityka.pl\/art\/solidarnosc-w-czasach-zarazy,447763.html\" target=\"_blank\"><strong>pisa\u0142em o tym w POLITYCE na 35. rocznic\u0119 Porozumie\u0144 Sierpniowych<\/strong><\/a>).<\/p>\n<p>Czy mo\u017cna jeszcze powr\u00f3ci\u0107 do solidarno\u015bci jako cnoty \u0142\u0105cz\u0105cej ludzi r\u00f3\u017cnych i r\u00f3wnych we wsp\u00f3lnot\u0119 opart\u0105 na relacji wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015bci, a nie podporz\u0105dkowania? Tak rozumiana solidarno\u015b\u0107 nie jest produktem intelektu, tylko praktyki. Robotnicy byli zdolni do wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania,\u00a0bo codzienna praca w wielkich zespo\u0142ach zaanga\u017cowanych w z\u0142o\u017cone ci\u0105gi technologiczne w fabrykach polega\u0142a na nieustannym praktykowaniu bycia razem. Jak pisa\u0142 Zygmunt Bauman, zarz\u0105dzane zgodnie z paradygmatem fordowskim fabryki epoki przemys\u0142owej wytwarza\u0142y nie tylko dobra materialne, ale tak\u017ce solidarno\u015b\u0107 &#8211; relacj\u0119 wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy pracownikami i wynikaj\u0105c\u0105 st\u0105d zdolno\u015b\u0107 do autonomicznego, zbiorowego dzia\u0142ania.<\/p>\n<p>Dzi\u015b takich fabryk nie ma, w tych, co istniej\u0105 i w innych miejscach pracy, obowi\u0105zuje postfordowska organizacja pracy polegaj\u0105ca na indywidualizacji odpowiedzialno\u015bci i indywidualnym pomiarze wydajno\u015bci. Fabryka, szko\u0142a, uczelnia, korporacja niczym si\u0119 od siebie nie r\u00f3\u017cni\u0105. Czy w takim \u015brodowisku pracy mo\u017cliwe jest praktykowanie wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015bci? Mo\u017ce takich miejsc nale\u017cy szuka\u0107 gdzie indziej, niekoniecznie w sferze gospodarki realnej, tylko na pograniczach sfer.<\/p>\n<p>Jednym z przyk\u0142ad\u00f3w takiej wsp\u00f3\u0142czesnej mikrofabryki solidarno\u015bci jest dla mnie <a href=\"http:\/\/teatr21.pl\/\" target=\"_blank\"><strong>Teatr 21<\/strong><\/a>, w kt\u00f3rym Justyna Sobczyk i jej wsp\u00f3\u0142pracownicy (wi\u0119kszo\u015b\u0107 aktor\u00f3w obci\u0105\u017conych jest zespo\u0142em Downa) s\u0105 razem, by osi\u0105gn\u0105\u0107 cel artystyczny: jak najlepsze spektakle. Aktor\u00f3w T21 nie mo\u017cna jednak traktowa\u0107 instrumentalnie, jak cz\u0119sto si\u0119 dzieje w \u201enormalnych&#8221; teatrach, w kt\u00f3rych \u201eaktor jest od grania&#8221; &#8211; dotarcie do ich potencja\u0142u wymaga uznania ich podmiotowo\u015bci, a tym samym w\u0142\u0105czenia do wsp\u00f3\u0142tworzenia. Zar\u00f3wno efekty, jak i trwa\u0142o\u015b\u0107 inicjatywy rozwijaj\u0105cej si\u0119 mimo wielu przeciwno\u015bciom potwierdzaj\u0105, \u017ce Teatrem 21 nie rz\u0105dzi logika projektowa, tylko logika trwa\u0142ego rozwoju czerpi\u0105ca si\u0142\u0119 ze wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015bci i solidarno\u015bci.<\/p>\n<p>Takich miejsc, nie tylko w przestrzeni kultury, jest wi\u0119cej, tworz\u0105 rozproszony archipelag. Czy kiedykolwiek wysepki te po\u0142\u0105cz\u0105 si\u0119, tworz\u0105c co\u015b w rodzaju konfederacji solidarno\u015bci zdolnej przeciwstawi\u0107 si\u0119 niebezpiecze\u0144stwom zar\u00f3wno hiperindywidualizmu, jak i odradzaj\u0105cego si\u0119 plemiennego kolektywizmu? Nie wiadomo. By\u0107 mo\u017ce szukanie odpowiedzi to poszukiwanie utopii. Utopii jednak niezwykle potrzebnej.<\/p>\n<p>Ju\u017c w najbli\u017cszy wtorek, 15 marca, zapraszam <a href=\"http:\/\/www.ecs.gda.pl\/title,Praktyki_godnosci_i_solidarnosci,pid,886.html\" target=\"_blank\"><strong>na debat\u0119 \u201ePraktyki godno\u015bci i solidarno\u015bci&#8221;<\/strong><\/a>, jaka odb\u0119dzie si\u0119 w Europejskim Centrum Solidarno\u015bci w Gda\u0144sku. Moimi go\u015b\u0107mi b\u0119d\u0105 Agata Czarnacka (lewica24.pl), S\u0142awomir Adamczyk (NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107&#8221;) i Krystian Szadkowski.<\/p>\n<p>Na koniec jeszcze raz chwil\u0119 o J\u00f3zefie Tischnerze. Jego posta\u0107 popada coraz bardziej w zapomnienie. Nie pasuje do wsp\u00f3\u0142czesnego polskiego katolicyzmu i nie zosta\u0142 jeszcze odkryty przez wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 polsk\u0105 lewic\u0119 jako tw\u00f3rca j\u0119zyka, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by pom\u00f3c po\u0142\u0105czy\u0107 lewicowy program oparty na solidarno\u015bci i solidarno\u015bciowej etyce pracy z wra\u017cliwo\u015bci\u0105 religijn\u0105 dominuj\u0105c\u0105 w polskim spo\u0142ecze\u0144stwie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Obecna w\u0142adza uzurpuje sobie monopol na reprezentowanie wielu warto\u015bci i cn\u00f3t wa\u017cnych dla wi\u0119kszo\u015bci, je\u015bli nie wszystkich Polak\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,7,197,223,24,49,120,8,6,124,73,82,86,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2141"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2141"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2141\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2155,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2141\/revisions\/2155"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2141"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2141"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2141"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}