{"id":2265,"date":"2016-04-26T00:21:42","date_gmt":"2016-04-25T22:21:42","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=2265"},"modified":"2016-04-26T01:05:57","modified_gmt":"2016-04-25T23:05:57","slug":"polityka-i-teatr-polityka-jak-teatr","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2016\/04\/26\/polityka-i-teatr-polityka-jak-teatr\/","title":{"rendered":"Polityka i teatr, polityka jak teatr"},"content":{"rendered":"<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"BIA\u0141A SI\u0141A, CZARNA PAMI\u0118\u0106 NA PODSTAWIE \u201eBIA\u0141YSTOK. BIA\u0141A SI\u0141A, CZARNA PAMI\u0118\u0106\u201d\" width=\"1778\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/simy8nNlxG4?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/dramatyczny.pl\/spektakl\/biala-sila-czarna-pamiec-na-podstawie-bialystok-biala-sila-czarna-pamiec\/\" target=\"_blank\"><strong>\u201eBia\u0142a si\u0142a, czarna pami\u0119\u0107\u201d, spektakl wystawiony niedawno w Teatrze Dramatycznym<\/strong><\/a> w Bia\u0142ymstoku, pokaza\u0142, \u017ce teatr jest w stanie wywo\u0142ywa\u0107 nie tylko estetyczne emocje.<br \/>\n<!--more--><br \/>\nNie pierwszy raz sztuka prowokuje do zbiorowej mobilizacji. W 2014 r. do politycznego dzia\u0142ania sprowokowa\u0142a \u201eGolgota Picnic\u201d, w 2015 r. \u201e\u015amier\u0107 i dziewczyna\u201d. To jednak nie zdolno\u015b\u0107 wywo\u0142ywania skandalu i anga\u017cowania politycznych emocji, z demonstracjami ulicznymi w\u0142\u0105cznie, decyduje o polityczno\u015bci teatru.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Pro\u0301ba przed premier\u0105 spektaklu &quot;Plac Bohatero\u0301w&quot; w rez\u0307yserii Krystiana Lupy \/ wilnoteka.lt\" width=\"1778\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/SKLCc5x7n9c?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>Doskonale to pokazuje \u201ePlac Bohater\u00f3w\u201d Krystiana Lupy wed\u0142ug Thomasa Bernharda. Mia\u0142 premier\u0119\u00a0rok temu w Wilnie. W\u00f3wczas polscy krytycy nie potrafili zrozumie\u0107 recepcji, jak\u0105 sztuce zgotowali Litwini. Z \u00f3wczesnej polskiej perspektywy \u201ePlac Bohater\u00f3w\u201d bardziej jawi\u0142 si\u0119 jako autoreferencyjny tekst o wyczerpaniu kultury, bez konkretnych wszak\u017ce odniesie\u0144 do aktualnego \u017cycia.<\/p>\n<p>Wystawiony rok p\u00f3\u017aniej w Warszawie podczas Warszawskich Spotka\u0144 Teatralnych budzi\u0142 ju\u017c inne emocje. Odradzanie si\u0119 faszyzmu przestaje by\u0107 hipotez\u0105, powstaje natomiast pytanie, co jest tego odradzania si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em. Lupa szuka odpowiedzi, wspomagaj\u0105c si\u0119 tekstem Bernharda i \u015bwietn\u0105 gr\u0105 litewskich aktor\u00f3w.<\/p>\n<p>\u201eKoniec jest celem\u201d &#8211; m\u00f3wi jeden z bohater\u00f3w, zm\u0119czony ju\u017c naporem entropii, jak\u0105 produkuje spo\u0142eczna rzeczywisto\u015b\u0107, rozwalaj\u0105c porz\u0105dek mieszcza\u0144skiego \u015bwiata. Znu\u017cenie, wyczerpanie, bezsi\u0142a s\u0105 oznak\u0105 rozk\u0142adu kulturowej pow\u0142oki skrywaj\u0105cej rzeczywisto\u015b\u0107 opart\u0105 na przemocy, pogardzie, wykluczeniu. Rozk\u0142ad kultury oznacza ods\u0142oni\u0119cie tych pierwotnych pok\u0142ad\u00f3w przemocy, powr\u00f3t do stanu natury, kt\u00f3ry zza okien manifestuje si\u0119 wrzaw\u0105 t\u0119\u017cej\u0105cego, agresywnego t\u0142umu.<\/p>\n<p>Lupa nie komentuje bie\u017c\u0105cych wydarze\u0144, jego sztuka pokazuje jednak, \u017ce takich wydarze\u0144, jakich miejscem by\u0142 ostatnio Bia\u0142ystok, nie da si\u0119 wyja\u015bni\u0107 prostym podzia\u0142em na My (lepsi) i Oni (barbarzy\u0144cy), bo to My Ich wytwarzamy i \u017cadne spo\u0142ecze\u0144stwo nie jest immunizowane przeciwko powrotom z\u0142owieszczych energii.<\/p>\n<p>W tym kontek\u015bcie dobrym aneksem do \u201ePlacu Bohater\u00f3w\u201d jest <a href=\"http:\/\/www.wilnoteka.lt\/pl\/artykul\/litewsko-polski-sukces-w-oslo-quotnasza-klasaquot-t-slobodzianka-w-rezyserii-o-korsunovasa\" target=\"_blank\"><strong>\u201eNasza klasa\u201d, wystawiona podczas WST przez Oskarasa Kor\u0161unovasa<\/strong><\/a> z udzia\u0142em aktor\u00f3w Teatru Narodowego z Oslo.<\/p>\n<p>Sztuk\u0119 Tadeusza S\u0142obodzianka inspirowan\u0105 wydarzeniami w Jedwabnem gran\u0105 dla Polak\u00f3w przez Norweg\u00f3w kierowanych przez Litwina ogl\u0105da si\u0119 ze szczeg\u00f3lnym napi\u0119ciem. Zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie ostatnich wydarze\u0144 w Bia\u0142ymstoku. I znowu nie chodzi o \u0142atw\u0105 publicystyk\u0119, \u201eNasza klasa\u201d to, podobnie zreszt\u0105 jak \u201eSwarka\u201d (rzecz o rzezi wo\u0142y\u0144skiej), inny spektakl pokazywany podczas WST, dzie\u0142o podejmuj\u0105ce najwi\u0119ksz\u0105 zagadk\u0119 ludzkiej kondycji, sytuacj\u0119, kiedy s\u0105siedzi staj\u0105 si\u0119 \u015bmiertelnymi wrogami. Historycy, socjologowie, antropologowie (jak ostatnio w wywiadzie dla \u201eWyborczej\u201d Joanna Tokarska-Bakir) szukaj\u0105 naukowych wyja\u015bnie\u0144, sztuka mo\u017ce nie wyja\u015bnia, ale pozwala zrozumie\u0107.<\/p>\n<p>Trudno si\u0119 jednak dziwi\u0107, \u017ce teatr od samego pocz\u0105tku jest wehiku\u0142em politycznym, czy b\u0119dzie to staro\u017cytna Grecja, czy Szekspir, czy nasz Mickiewicz, czy wsp\u00f3\u0142czesna dramaturgia. Jest tak chyba dlatego, \u017ce &#8211; jak zauwa\u017ca Jeffrey C. Alexander &#8211; w\u0142adza i polityka s\u0105 form\u0105 teatru, rodzajem sztuki performatywnej polegaj\u0105cej na mobilizowaniu umiej\u0119tn\u0105 gr\u0105 i opowie\u015bci\u0105 zwolennik\u00f3w.<\/p>\n<p>R\u00f3\u017cnica polega jedynie na tym, \u017ce o ile w teatrze przemoc jest tematem, w polityce nale\u017cy do instrument\u00f3w, kt\u00f3re potrafi\u0105 wymkn\u0105\u0107 si\u0119 spod kontroli. Dlatego maj\u0105c w pami\u0119ci tegoroczne Warszawskie Spotkania Teatralne, z niepokojem patrz\u0119 na marny, lecz niebezpieczny spektakl odgrywany przez Jaros\u0142aw Kaczy\u0144skiego i jego teatr.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201eBia\u0142a si\u0142a, czarna pami\u0119\u0107\u201d, spektakl wystawiony niedawno w Teatrze Dramatycznym w Bia\u0142ymstoku, pokaza\u0142, \u017ce teatr jest w stanie wywo\u0142ywa\u0107 nie tylko estetyczne emocje.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,21,56,182,20,49,120,258,95,6,9,44,82,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2265"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2265"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2265\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2268,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2265\/revisions\/2268"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2265"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2265"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2265"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}