{"id":2325,"date":"2016-05-23T18:59:16","date_gmt":"2016-05-23T16:59:16","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=2325"},"modified":"2016-05-27T08:30:02","modified_gmt":"2016-05-27T06:30:02","slug":"czas-na-kongres-kultury","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2016\/05\/23\/czas-na-kongres-kultury\/","title":{"rendered":"Czas na Kongres Kultury"},"content":{"rendered":"

Podpisa\u0142em si\u0119 pod manifestem proklamuj\u0105cym organizacj\u0119 Kongresu Kultury<\/strong><\/a>. Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce znalaz\u0142em si\u0119 w gronie setek os\u00f3b czuj\u0105cych podobnie, cho\u0107 zapewne ka\u017cdy z sygnatariuszy mia\u0142 inne szczeg\u00f3\u0142owe motywacje.
\n
\nTak naprawd\u0119 potrzeba powa\u017cnej i szerokiej debaty o kulturze by\u0142a oczywista ju\u017c dawno. Podsumowuj\u0105c Kongres Kultury Polskiej w Krakowie w 2009 r., pisa\u0142em, \u017ce zamyka\u0142 on pewien okres w kulturze, czego doskona\u0142ym wyrazem by\u0142a mowa ko\u0144cowa prof. Tadeusza Gadacza. Ju\u017c wtedy czu\u0107 by\u0142o energi\u0119 nowego, ale nie spotka\u0142a si\u0119 ona z szerszym zainteresowaniem, bo uwag\u0119 koncentrowa\u0142y pilniejsze sprawy. To one w\u0142a\u015bnie doprowadzi\u0142y do powstania Ruchu „Obywatele Kultury”, Komitetu Obywatelskiego Medi\u00f3w Publicznych. Efektem ich dzia\u0142a\u0144 by\u0142 Pakt dla Kultury podpisany z rz\u0105dem w maju 2011 r.<\/p>\n

Kultura ma jednak to do siebie, \u017ce rozwija si\u0119 niezale\u017cnie od pakt\u00f3w, rz\u0105d\u00f3w i ministr\u00f3w kultury. Doskona\u0142ym przyk\u0142adem tej spontanicznej logiki rozwoju kultury by\u0142 wybuch protest\u00f3w przeciwko ACTA, istotny nie tylko ze wzgl\u0119du na temat, ale i form\u0119 organizacji i symbolizacji ruchu. Przez kilka lat realizowa\u0142em wsp\u00f3lnie z Narodowym Centrum Kultury program „Kultura i rozw\u00f3j”, z komponentem badawczym, kt\u00f3rego celem by\u0142o zar\u00f3wno wychwytywanie nowych zjawisk w kulturze, jak i wyja\u015bnienie, dlaczego umykaj\u0105 one uwadze instytucji kultury, z do\u015b\u0107 du\u017cym oporem zajmuj\u0105 si\u0119 nimi instytucje badawcze. P\u0105czkuj\u0105 gdzie\u015b na marginesach, czasami rozkwitaj\u0105c w niezwykle silne fenomeny, by wspomnie\u0107 gry komputerowe z „Wied\u017aminem” na czele czy grupy rekonstrukcji historycznej.<\/p>\n

To tylko jeden aspekt. Zdaniem wielu ekspert\u00f3w trwaj\u0105cy od wielu lat kryzys, cho\u0107 g\u0142\u00f3wnie m\u00f3wi si\u0119 o jego ekonomicznym i spo\u0142ecznym wymiarze, w istocie jest kryzysem kulturowym. Konserwaty\u015bci m\u00f3wi\u0105, \u017ce to kryzys warto\u015bci i rekomenduj\u0105 powr\u00f3t „do korzeni” i tradycyjnych ich zdaniem norm, kt\u00f3re le\u017ca\u0142y u podstaw rozwoju cywilizacji zachodniej. To jedna z odpowiedzi, inne, jak cho\u0107by formu\u0142owana przez papie\u017ca Franciszka, odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do idei radykalnej zmiany, wr\u0119cz rewolucji kulturowej. W ka\u017cdym razie wida\u0107, \u017ce kultura nabra\u0142a kluczowego znaczenia, bo tylko ona mo\u017ce dostarczy\u0107 nowych opis\u00f3w rzeczywisto\u015bci, jest tak\u017ce przestrzeni\u0105 kszta\u0142towania si\u0119 nowych praktyk nie tylko kulturowych, ale tak\u017ce spo\u0142ecznych, gospodarczych.<\/p>\n

Dzi\u015b dodatkowym t\u0142em do tych rozwa\u017ca\u0144 o kulturze jest dynamicznie zmieniaj\u0105ca si\u0119 sytuacja w Europie, na \u015bwiecie i oczywi\u015bcie w Polsce. Nie chodzi nawet o „korekt\u0119 polityki kulturalnej” proponowan\u0105 przez nowy rz\u0105d, lecz o gwa\u0142town\u0105 przemian\u0119 sfery publicznej i p\u0119kanie barier, kt\u00f3re wcze\u015bniej cho\u0107 do pewnego stopnia powstrzymywa\u0142y ksenofobi\u0119, mow\u0119 nienawi\u015bci, rasizm. Nie wystarczy tylko pot\u0119pi\u0107 tych p\u00f3ki co eksces\u00f3w, je\u015bli nie maj\u0105 one zniszczy\u0107 \u017cycia publicznego, trzeba zrozumie\u0107 ich dynamik\u0119 i \u017ar\u00f3d\u0142a. Znowu wa\u017cna cz\u0119\u015b\u0107 odpowiedzi kryje si\u0119 w kulturze.<\/p>\n

Cieszy mnie, \u017ce to przeczucie jest coraz powszechniejsze w\u015br\u00f3d ludzi kultury, czego doskona\u0142ym przyk\u0142adem by\u0142o spotkanie „DE-MO-KRA-CJA”<\/strong><\/a> zorganizowane przez Waldemara Tatarczuka w Galerii „Labirynt” w Lublinie. Spotkanie, bardziej mo\u017ce nawet konferencja towarzysz\u0105ca otwarciu wystawy o tym samym tytule, przyci\u0105gn\u0119\u0142o liczne grono przedstawicieli sztuk wizualnych: artyst\u00f3w, kurator\u00f3w, krytyk\u00f3w, szef\u00f3w galerii i muze\u00f3w. Zar\u00f3wno idea spotkania i wystawy, jak i odpowied\u017a na pomys\u0142 rzucony przez Tatarczuka mia\u0142y charakter spontanicznych reakcji na „zeitgeist”, niepokoj\u0105cego ducha czasu<\/strong><\/a>.<\/p>\n

Nie chodzi\u0142o jedynie o sprzeciw przeciwko antydemokratycznym praktykom rz\u0105du, lecz o szerszy namys\u0142, z perspektywy sztuki i kultury, nad poj\u0119ciem demokracji. Nie tylko w wymiarze politycznym, lecz tak\u017ce dotycz\u0105cym dost\u0119pu do kultury, organizacji instytucji, obiegu krytycznego i kuratorskiego. Niezwykle intensywnym, gor\u0105cym dyskusjom towarzyszy\u0142o podzielane chyba przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 przekonanie, \u017ce nie ma powrotu do „starych dobrych czas\u00f3w” (nigdy zreszt\u0105 nie by\u0142y one takie dobre), \u017ce przysz\u0142o\u015b\u0107 jest do wymy\u015blenia, a nie do odtworzenia.<\/p>\n

Lubelska debata, dotycz\u0105ca jednego przecie\u017c pola kultury i sztuki, to dobry miernik temperatury nastroj\u00f3w, kt\u00f3rych wyrazem jest b\u0142yskawicznie rosn\u0105ca lista sygnatariuszy kongresowego manifestu. Trzeba si\u0119 spotka\u0107 w wi\u0119kszym gronie, by powa\u017cnie porozmawia\u0107 o Polsce, Europie i \u015bwiecie z perspektywy kultury. To ona jest dzi\u015b \u017ar\u00f3d\u0142em problem\u00f3w, ale te\u017c w niej kryj\u0105 si\u0119 rozwi\u0105zania.<\/p>\n

Poni\u017cej wspomniany manifest, oficjalne og\u0142oszenie rozpocz\u0119cia prac nad Kongresem we wtorek, 24 maja, o 12 na Skwerze Wolnego S\u0142owa w Warszawie:<\/p>\n

Kongres Kultury zwo\u0142ywano w najwa\u017cniejszych momentach naszej wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci: w 1981 zosta\u0142 brutalnie przerwany wprowadzeniem stanu wojennego, drugi odby\u0142 si\u0119 u progu nowego milenium, w grudniu 2000 roku, trzeci, b\u0119d\u0105cy pr\u00f3b\u0105 podsumowania dwudziestu lat polskiej wolno\u015bci i pr\u00f3b\u0105 wytyczenia miejsca kultury w \u017cyciu publicznym w dzisiejszej Polsce, mia\u0142 miejsce w 2009 roku. Kongres zawsze by\u0142 diagnoz\u0105 stanu ducha obywateli Rzeczypospolitej, wyzwaniem rzuconym politykom przeciwko rozbiorowi tego, co wsp\u00f3lne. I ka\u017cdy przynosi\u0142 \u00a0zmian\u0119: od reakcji romantycznej \u201ena pogwa\u0142cone prawa socjologiczne, reakcja gospodarki na pogwa\u0142cone prawa ekonomiczne. Ludzie, ziemia i maszyny stan\u0119\u0142y d\u0119ba i \u017caden bat, nawet najwi\u0119kszy, ju\u017c na to nie pomo\u017ce\u201d po pragmatyczn\u0105: \u201e1% bud\u017cetu pa\u0144stwa na kultur\u0119\u201d.<\/em><\/p>\n

W poczuciu dramatyzmu chwili, zatrwo\u017ceni j\u0119zykiem nienawi\u015bci i pogardy, narastaniem ksenofobii i akt\u00f3w przemocy z powod\u00f3w r\u00f3\u017cnic kulturowych, religijnych i rasowych, \u015bwiadomi g\u0142\u0119bokich wstrz\u0105s\u00f3w, jakich do\u015bwiadcza \u017cycie spo\u0142eczne i sfera publiczna nie tylko w Polsce, w obronie wolno\u015bci i praw apelujemy o wsparcie idei zwo\u0142ania Kongresu Kultury, o wzi\u0119cie udzia\u0142u w ca\u0142ej Polsce w przygotowaniach Kongresu i w samym Kongresie, kt\u00f3ry odb\u0119dzie si\u0119 w Warszawie w dniach 7-9 pa\u017adziernika 2016 roku.<\/p>\n

W czasach prze\u0142om\u00f3w i zmian kultura jest \u017ar\u00f3d\u0142em sensu i narz\u0119dziem rozumienia rzeczywisto\u015bci. To kultura umo\u017cliwia tworzenie wsp\u00f3lnot i spo\u0142eczno\u015bci. Jest najpe\u0142niejszym wyrazem mo\u017cliwo\u015bci i godno\u015bci jednostki. Je\u015bli chcesz, by Kongres odpowiedzia\u0142 na pytanie: \u201cJaka Polska?\u201d, a nie: „Czyja Polska?\u201d \u2013 podpisz si\u0119 pod naszym wezwaniem i we\u017a udzia\u0142 w Kongresie Kultury!<\/p>\n

kongres@kongreskultury2016.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Podpisa\u0142em si\u0119 pod manifestem proklamuj\u0105cym organizacj\u0119 Kongresu Kultury. Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce znalaz\u0142em si\u0119 w gronie setek os\u00f3b czuj\u0105cych podobnie, cho\u0107 zapewne ka\u017cdy z sygnatariuszy mia\u0142 inne szczeg\u00f3\u0142owe motywacje.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,46,21,197,274,56,257,49,120,6,103,44,50,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2325"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2325"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2325\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2329,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2325\/revisions\/2329"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2325"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2325"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2325"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}