{"id":2357,"date":"2016-06-05T09:19:33","date_gmt":"2016-06-05T07:19:33","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=2357"},"modified":"2016-06-05T09:44:33","modified_gmt":"2016-06-05T07:44:33","slug":"lublin-dzien-wolnosci-debata-o-demokracji-i-samorzadnej-rzeczpospolitej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2016\/06\/05\/lublin-dzien-wolnosci-debata-o-demokracji-i-samorzadnej-rzeczpospolitej\/","title":{"rendered":"Lublin, Dzie\u0144 Wolno\u015bci. Debata o demokracji i Samorz\u0105dnej Rzeczpospolitej"},"content":{"rendered":"
\"DSC02126\"

Podpisanie deklaracji na rzecz Samorz\u0105dnej Rzeczypospolitej, Lublin – Zamek, fot. Justyna Choro\u015b<\/p><\/div>\n

W Dzie\u0144 Wolno\u015bci dzia\u0142o si\u0119 w ca\u0142ym kraju, ja ruszy\u0142em do Lublina, gdzie wsp\u00f3lnie z prezydentem miasta Krzysztofem \u017bukiem i prof. Jerzym Hausnerem zorganizowali\u015bmy debat\u0119 „Samorz\u0105dna Rzeczpospolita”<\/strong><\/a>.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Spotkali\u015bmy si\u0119 na Zamku Lubelskim, t\u0142o do naszych rozm\u00f3w dawa\u0142o monumentalne p\u0142\u00f3tno Matejki „Unia Lubelska”. To jednak nie ta odleg\u0142a wielka historia, ale obecno\u015b\u0107 \u015bwiadk\u00f3w i uczestnik\u00f3w najnowszej historii, lubelskiego lipca 1980, od kt\u00f3rego wszystko si\u0119 zacz\u0119\u0142o, wzrusza\u0142a najbardziej. Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski pr\u00f3buje w swej chorej wyobra\u017ani wymaza\u0107 prawdziwy bieg dziej\u00f3w, nie wyma\u017ce jednak fakt\u00f3w i ludzi.<\/p>\n

Do tych w\u0142a\u015bnie fakt\u00f3w, do idei Samorz\u0105dnej Rzeczypospolitej, postanowili\u015bmy si\u0119 odnie\u015b\u0107 z Krzysztofem \u017bukiem i Jerzym Hausnerem, nie po to jednak by wspomina\u0107 przesz\u0142o\u015b\u0107, lecz po to, by rozpocz\u0105\u0107 dyskusj\u0119, jak t\u0119 ide\u0119 odnowi\u0107 w dzisiejszych czasach. Krzysztof \u017buk stwierdzi\u0142 z przekonaniem, \u017ce sko\u0144czy\u0142 si\u0119 czas rz\u0105d\u00f3w technokratycznych w samorz\u0105dzie. By\u0107 mo\u017ce sprawdza\u0142y si\u0119 w przesz\u0142o\u015bci, nie nadaj\u0105 si\u0119 do wyzwa\u0144 przysz\u0142o\u015bci, do wsp\u00f3\u0142rz\u0105dzenia musz\u0105 w\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 obywatele.<\/p>\n

\"13335543_10157123192235106_2225502569931084132_n\"<\/p>\n

W\u0142\u0105czenie to nie mo\u017ce ogranicza\u0107 si\u0119 do takich tylko innowacji jak bud\u017cet obywatelski czy inicjatywa lokalna. Endemiczny problem polskiej demokracji w wymiarze krajowym i lokalnym to ma\u0142e zaanga\u017cowanie obywateli, najbardziej potrzebuj\u0105cy interwencji w\u0142adzy publicznej wypowiadaj\u0105 si\u0119 najrzadziej, najs\u0142abiej si\u0119 organizuj\u0105 i w efekcie najcz\u0119\u015bciej znajduj\u0105 si\u0119 marginesie polityki i jej decyzji. Jak urealni\u0107 partycypacj\u0119, by nie sta\u0142a si\u0119 instrumentem kompetentnych grup interesu do osi\u0105gania partykularnych cel\u00f3w?<\/p>\n

Szukaj\u0105c odpowiedzi na to pytanie, stara\u0142em si\u0119 pokaza\u0107, jak bardzo z\u0142o\u017cony jest dzi\u015b kontekst. Po pierwsze, wyczerpa\u0142 si\u0119 neoliberalny model gospodarczy, co potwierdzaj\u0105 nawet prominentni ekonomi\u015bci z Mi\u0119dzynarodowego Funduszu Walutowego. To w\u0142a\u015bnie ten model doprowadzi\u0142 do kryzysu spo\u0142ecznego w wielu miejscach \u015bwiata, a w konsekwencji kryzysu politycznego i eksplozji prawicowych g\u0142\u00f3wnie ruch\u00f3w populistycznych. Niestety, ci\u0105gle nie ma alternatywnego modelu, powr\u00f3t do keynesizmu lat 50.-60. XX wieku ze wzgl\u0119d\u00f3w strukturalnych i politycznych wydaje si\u0119 niemo\u017cliwy i chyba te\u017c nie by\u0142by po\u017c\u0105dany.<\/p>\n

Kryzys modelu gospodarczego zbiega si\u0119 z radykaln\u0105 przemian\u0105 struktury spo\u0142ecznej, „ko\u0144cem spo\u0142ecze\u0144stwa”, jak okre\u015bla ten proces Alain Touraine, czyli rozpadem dotychczasowych struktur koordynuj\u0105cych dzia\u0142ania jednostek. Dzi\u015b to jednostka jest podmiotem korzystaj\u0105cym z pozosta\u0142o\u015bci dawnych struktur i ich instytucji jak z butik\u00f3w w supermarkecie. W efekcie prowadzi to do erozji zaufania do instytucji publicznych i s\u0142abn\u0105cej legitymizacji dla instytucji demokratycznej w\u0142adzy. W Polsce wyrazem tego procesu jest „pr\u00f3\u017cnia socjologiczna” – poj\u0119cie to, wprowadzone do obiegu w latach 70. przez Stefana Nowego, powr\u00f3ci\u0142o w diagnozie naszego spo\u0142ecze\u0144stwa autorstwa Barbary Fatygi z 2014 r. Dla Polak\u00f3w najwa\u017cniejsze s\u0105 rodzina, zdrowie i praca, formy \u017cycia wsp\u00f3lnotowego nie plasuj\u0105 si\u0119 wysoko w hierarchii.<\/p>\n

To w\u0142a\u015bnie rozpad, a nie rzekoma dwuplemienno\u015b\u0107 polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa, jest wyzwaniem. Po pierwsze, stan pr\u00f3\u017cni socjologicznej nie oznacza anomii, tylko raczej proces tworzenia si\u0119 nowych form \u017cycia spo\u0142ecznego, kt\u00f3re jeszcze trudno zidentyfikowa\u0107, bo nawet jeszcze same si\u0119 nie ponazywa\u0142y. Po drugie, w tak pofragmentowanej rzeczywisto\u015bci spo\u0142ecznej na nowo trzeba postawi\u0107 pytanie o zasadnicz\u0105 funkcj\u0119 samorz\u0105du, czyli zaopatrywanie potrzeb mieszka\u0144c\u00f3w lokalnej wsp\u00f3lnoty. Wsp\u00f3\u0142czesne teorie potrzeb odrzucaj\u0105 prosty schemat Maslowa, nie piramida, a matryca potrzeb zbudowana na osiach dw\u00f3ch potrzeb podstawowych: bezpiecze\u0144stwa fizycznego i autonomii tworzy w\u0142a\u015bciwy schemat.<\/p>\n

Zgodnie z piramid\u0105 Maslowa cz\u0142owiek najpierw powinien si\u0119 naje\u015b\u0107, potem dopiero zadba\u0107 o abonament w sieci kom\u00f3rkowej. Je\u015bli jednak potrzeb\u0105 podstawow\u0105 jest autonomia, to \u0142atwo zrozumie\u0107, dlaczego mieszka\u0144cy kraj\u00f3w rozwijaj\u0105cych, mimo \u017ce nie dojadaj\u0105, dbaj\u0105 o to, \u017ceby mie\u0107 dost\u0119p do komunikacji – smartfon sta\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnym narz\u0119dziem koordynacji dzia\u0142a\u0144 i zarz\u0105dzania autonomi\u0105. Jak jednak w tej rzeczywisto\u015bci zarz\u0105dza\u0107 us\u0142ugami publicznymi i zaopatrzeniem potrzeb mieszka\u0144c\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnej metropolii?<\/p>\n

To pytania wa\u017cne ju\u017c dzi\u015b, do tego dochodz\u0105 wyzwania przysz\u0142o\u015bci zwi\u0105zane g\u0142\u00f3wnie z demografi\u0105 i pytaniem o zasoby, jakie b\u0119d\u0105 w przysz\u0142o\u015bci dost\u0119pne, by umo\u017cliwi\u0107 rozw\u00f3j, jakkolwiek rozw\u00f3j b\u0119dzie definiowany. W ko\u0144cu odnios\u0142em si\u0119 te\u017c do kwestii niskiej aktywno\u015bci. Na ile jest ona rzeczywi\u015bcie wyrazem bierno\u015bci, a na ile problem polega na tym, \u017ce ludzie anga\u017cuj\u0105 si\u0119 dzi\u015b w inny spos\u00f3b, cz\u0119sto w mikroskali (co doskonale pokazuj\u0105 badania „Niewidzialne miasto”) lub w przestrzeni hybrydowej, poza konkretnym lokalnym wymiarem? Czy wobec tego nie nale\u017cy skoncentrowa\u0107 si\u0119 na poszukiwaniu nowych narz\u0119dzi w\u0142\u0105czania i uwzgl\u0119dniania g\u0142osu „aktywnych inaczej”?<\/p>\n

Pytania i problemy, jakie pojawi\u0142y si\u0119 podczas seminarium na Zamku Lubelskim pokazuj\u0105, \u017ce to prawda, zarz\u0105dzanie technokratyczne sko\u0144czy\u0142o si\u0119. Czas na odnowienie projektu samorz\u0105dowego, bo stawk\u0105 tego procesu nie jest jedynie poprawienie efektywno\u015bci funkcjonowania miast czy gmin, lecz odnowienie demokracji. Musi ona wr\u00f3ci\u0107 do swych korzeni, do elementarnych wsp\u00f3lnot politycznych i do podstawowych form uprawiania polityki, polegaj\u0105cych na bezpo\u015bredniej rozmowie. Wszak konstytucja m\u00f3wi, \u017ce nar\u00f3d sprawuj\u0119 w\u0142adz\u0119 przez swoich przedstawicieli lub bezpo\u015brednio.<\/p>\n

To by\u0142o dobre, intensywne spotkanie otwieraj\u0105ce mo\u017cliwo\u015bci dalszych poszukiwa\u0144 i pokazuj\u0105ce, \u017ce najlepszym sposobem na\u00a0obron\u0119 demokracji jest pokazanie, \u017ce polega ona jedynie na normach prawnych i procedurach, lecz jest sposobem \u017cycia, kt\u00f3ry wymaga nieustannej uwagi i wysi\u0142ku, ale te\u017c on tylko gwarantuje wolno\u015b\u0107 i dobre \u017cycie.<\/p>\n

\"20160604_213930\"

Orkiestra \u015awi\u0119tego Miko\u0142aja, Zamek Lubelski – Noc Kultury, fot. Edwin Bendyk<\/p><\/div>\n

Zwie\u0144czeniem tego intensywnego dnia by\u0142a Noc Kultury, kt\u00f3ra zamienia ju\u017c magiczny Lublin w miejsce z innej czasoprzestrzeni. \u017baden opis nie odda tej atmosfery, wi\u0119c kto nie by\u0142, niech \u017ca\u0142uje i szykuje si\u0119 na przysz\u0142y rok, bo b\u0119dzie to rok jubileuszowy, miasto obchodzi\u0107 b\u0119dzie 700 lat, wi\u0119c na pewno b\u0119dzie si\u0119 dzia\u0142o.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W Dzie\u0144 Wolno\u015bci dzia\u0142o si\u0119 w ca\u0142ym kraju, ja ruszy\u0142em do Lublina, gdzie wsp\u00f3lnie z prezydentem miasta Krzysztofem \u017bukiem i prof. Jerzym Hausnerem zorganizowali\u015bmy debat\u0119 „Samorz\u0105dna Rzeczpospolita”.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,46,21,55,197,56,177,92,24,257,20,49,120,8,95,6,273,73,50,268,70],"tags":[275],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2357"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2357"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2357\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2365,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2357\/revisions\/2365"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2357"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2357"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2357"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}