{"id":2424,"date":"2016-07-11T18:10:27","date_gmt":"2016-07-11T16:10:27","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=2424"},"modified":"2016-07-11T22:35:38","modified_gmt":"2016-07-11T20:35:38","slug":"wolyn-trudna-pamiec","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2016\/07\/11\/wolyn-trudna-pamiec\/","title":{"rendered":"Wo\u0142y\u0144. Trudna pami\u0119\u0107"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_2425\" style=\"width: 630px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2425\" class=\"wp-image-2425 size-large\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/MG_0401_fot-Barbara-Kosakowska-1024x683.jpg\" alt=\"_MG_0401_fot Barbara Kosakowska\" width=\"620\" height=\"414\" srcset=\"\/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/MG_0401_fot-Barbara-Kosakowska-1024x683.jpg 1024w, \/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/MG_0401_fot-Barbara-Kosakowska-300x200.jpg 300w, \/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/MG_0401_fot-Barbara-Kosakowska-768x512.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 620px) 100vw, 620px\" \/><p id=\"caption-attachment-2425\" class=\"wp-caption-text\">Petro Proszenko kl\u0119ka przed Pomnikiem Rzezi Wo\u0142y\u0144skiej, for. Barbara Kosakowska<\/p><\/div>\n<p>Wo\u0142y\u0144 &#8217;43 to karta historii, kt\u00f3ra d\u0142ugo uczestniczy\u0107 b\u0119dzie we wsp\u00f3\u0142czesnych relacjach mi\u0119dzy Polakami i Ukrai\u0144cami oraz Polsk\u0105 i Ukrain\u0105.<br \/>\n<!--more--><br \/>\nCelowo rozr\u00f3\u017cniam, bo wtedy lepiej mo\u017cna\u00a0uchwyci\u0107\u00a0z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 tych\u017ce relacji, o kt\u00f3rych decyduj\u0105 emocje podsycane indywidualn\u0105 pami\u0119ci\u0105, polityczne strategie wynikaj\u0105ce z analizy racji stanu, w ko\u0144cu zwyk\u0142e, codzienne, s\u0105siedzkie \u017cycie.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Apel ukrai\u0144skiej m\u0142odzie\u017cy do ludu polskiego. \u0417\u0432\u0435\u0440\u043d\u0435\u043d\u043d\u044f \u0443\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u0441\u044c\u043a\u043e\u0457 \u043c\u043e\u043b\u043e\u0434\u0456 \u0434\u043e \u043f\u043e\u043b\u044c\u0441\u044c\u043a\u043e\u0433\u043e \u043d\u0430\u0440\u043e\u0434\u0443.\" width=\"1778\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/x3unWJsdOxE?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>Oczywi\u015bcie, trudno zapomnie\u0107 to, co si\u0119 wydarzy\u0142o. Wo\u0142y\u0144ska historia daleka jest jeszcze od pe\u0142nego wyja\u015bnienia, co nie jest argumentem, by j\u0105 relatywizowa\u0107 i usprawiedliwia\u0107 winnych zbrodni. Winnych bezpo\u015brednich sprawc\u00f3w, ich mocodawc\u00f3w, w ko\u0144cu tw\u00f3rc\u00f3w ideologii, w imi\u0119 kt\u00f3rej zbrodnia si\u0119 dokona\u0142a. Integralny nacjonalizm, niezale\u017cnie od tego, kto go wyznaje, niesie w sobie potencja\u0142 etnicznych czystek i dokonywanych w ich ramach rzezi. XX wiek dostarcza wielu przyk\u0142ad\u00f3w, Wo\u0142y\u0144 niestety znalaz\u0142 si\u0119 w\u015br\u00f3d nich. Ale te\u017c dostarcza ostrze\u017cenia, by ponownie nie wpa\u015b\u0107\u00a0w podobne tragiczne pu\u0142apki.<\/p>\n<p>Wyja\u015bnienia wymaga ci\u0105gle udzia\u0142 stron trzecich, kt\u00f3rym pod\u017ceganie do wzajemnej nienawi\u015bci mi\u0119dzy Ukrai\u0144cami i Polakami, maj\u0105cej swe odleg\u0142e historyczne \u017ar\u00f3d\u0142a, by\u0142o na r\u0119k\u0119. Wszak Wo\u0142y\u0144 w 1943 r. zamieszkiwali ci sami w wi\u0119kszo\u015bci mieszka\u0144cy, kt\u00f3rzy \u017cyli wsp\u00f3lnie\u00a0w II Rzeczpospolitej, w pa\u0144stwie, kt\u00f3re upad\u0142o w 1939 r. Wojna polsko-ukrai\u0144ska, jakiej Wo\u0142y\u0144 by\u0142 najtragiczniejszym etapem, nie by\u0142a wojn\u0105 mi\u0119dzy pa\u0144stwem polskim i pa\u0144stwem ukrai\u0144skim, tylko wojn\u0105 domow\u0105 prowadzon\u0105 w sytuacji braku pa\u0144stwa, na terenach znajduj\u0105cych si\u0119 pod w\u0142adz\u0105 okupacyjn\u0105.<\/p>\n<p>Ta w\u0142a\u015bnie sytuacja prowadzi do asymetrii pami\u0119ci mi\u0119dzy Polakami i Ukrai\u0144cami. Jak r\u00f3wnie\u017c do pyta\u0144 o legaln\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnego pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego za to, co si\u0119 sta\u0142o w roku 1943 czy 1944 na terenach, kt\u00f3re Polskie Pa\u0144stwo Podziemne traktowa\u0142o jako okupowane terytorium Polski. Ta asymetria tak\u017ce komplikuje odpowied\u017a na pytanie o win\u0119, cho\u0107 pomaga my\u015bl Karla Jaspersa, kt\u00f3ry zastanawia\u0142 si\u0119 nad win\u0105 Niemc\u00f3w za zbrodnie hitleryzmu. Szukaj\u0105c tej odpowiedzi, zaproponowa\u0142 wielopoziomow\u0105 klasyfikacj\u0119, m\u00f3wi\u0105c o winie kryminalnej, winie politycznej, winie moralnej i w ko\u0144cu winie metafizycznej.<\/p>\n<p>Rozwa\u017cania Jaspersa jasno jednak pokazuj\u0105, \u017ce nie mo\u017cna ca\u0142ego narodu ukrai\u0144skiego obci\u0105\u017ca\u0107 ani win\u0105 metafizyczn\u0105, ani moraln\u0105, ani polityczn\u0105 za zbrodnie pope\u0142nione przez Ukrai\u0144c\u00f3w na Polakach w Wo\u0142yniu. Podobn\u0105 analiz\u0119 mo\u017cna przeprowadzi\u0107 w odniesieniu do zbrodni pope\u0142nionych przez Polak\u00f3w na Ukrai\u0144cach. Problem w tym, \u017ce najbardziej nawet rzeczowy dyskurs etyczny ani te\u017c najbardziej rzetelne badania historyczne nie s\u0105 w stanie wyt\u0142umi\u0107 emocji przenoszonych wraz z pami\u0119ci\u0105 z pokolenia na pokolenie.<\/p>\n<p>Emocji tych nie mo\u017cna zakaza\u0107, tak jak nie mo\u017cna zakaza\u0107 Wojciechowi Smarzowskiemu realizowania filmu o Wo\u0142yniu. \u017badne te\u017c zakazy nie odnios\u0105 skutku wobec politykier\u00f3w czuj\u0105cych, \u017ce na \u017cywych ci\u0105gle emocjach mog\u0105 zbi\u0107 n\u0119dzny polityczny kapitalik. Musz\u0105 jednak wiedzie\u0107, \u017ce ich gra nie znajdzie wi\u0119kszego poklasku. Dlatego tak wa\u017cne s\u0105 jednoznaczne sygna\u0142y z tych o\u015brodk\u00f3w \u017cycia spo\u0142ecznego i publicznego, kt\u00f3rymi kierowa\u0107 powinien rozum, a nie emocje. Z tego powodu ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce w ci\u0105gu ostatnich dni, mimo wielu niepokoj\u0105cych incydent\u00f3w (Przemy\u015bl, zakaz wjazdu dla zespo\u0142u Ot Vinta), by\u0142o te\u017c wiele wa\u017cnych zdarze\u0144 podj\u0119tych przez hierarchie ko\u015bcielne, intelektualist\u00f3w, w ko\u0144cu wa\u017cny gest prezydenta Ukrainy Petra Poroszenki, kt\u00f3ry kl\u0119kaj\u0105c w Warszawie przed Pomnikiem Rzezi Wo\u0142y\u0144skiej, odda\u0142 nie tylko ho\u0142d poleg\u0142ym, ale i wyrazi\u0142 skruch\u0119.<\/p>\n<p>Warto przy okazji pami\u0119ta\u0107, \u017ce ci ze strony trzeciej, kt\u00f3rzy mieli interes w 1943 r., by Ukrai\u0144cy i Polacy nastawali na siebie, dzi\u015b te\u017c maj\u0105 interes, by nas por\u00f3\u017cni\u0107. Jak ju\u017c pisa\u0142em, najlepszym sposobem, by\u015bmy poradzili sobie z trudn\u0105 wzajemn\u0105 histori\u0105, jest wspom\u00f3c Ukrai\u0144c\u00f3w w realizacji ich europejskich aspiracji, za kt\u00f3re polegli bohaterowie Niebia\u0144skiej Sotni podczas Euromajdanu i codziennie gin\u0105 kolejne ofiary na wschodzie Ukrainy.<\/p>\n<p>Poni\u017cej kr\u00f3tka impresja filmowa sprzed trzech lat, z obchod\u00f3w 70. rocznicy rzezi wo\u0142y\u0144skiej zorganizowanych przez grono polskich i ukrai\u0144skich przyjaci\u00f3\u0142 w Porycku\/Pawliwce i Sahryniu oraz \u0141ucku, gdzie obok sesji historycznej w Uniwersytecie im. \u0141esi Ukrainki w miejskim teatrze charkowski teatr Arabesky i lubelska Scena inVitro wsp\u00f3lnie przedstawi\u0142y spektakl podejmuj\u0105cy wo\u0142y\u0144sk\u0105 tragedi\u0119.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Pawliwka\/Poryck-Sahryn, 1943-2013\" width=\"1778\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/5ZqOXgHuLuQ?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wo\u0142y\u0144 &#8217;43 to karta historii, kt\u00f3ra d\u0142ugo uczestniczy\u0107 b\u0119dzie we wsp\u00f3\u0142czesnych relacjach mi\u0119dzy Polakami i Ukrai\u0144cami oraz Polsk\u0105 i Ukrain\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,65,7,21,71,10,56,189,257,20,49,120,95,6,9,73,44,82,78,50,167,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2424"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2424"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2424\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2430,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2424\/revisions\/2430"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2424"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2424"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2424"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}