{"id":2598,"date":"2016-09-08T08:17:57","date_gmt":"2016-09-08T06:17:57","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=2598"},"modified":"2016-09-19T16:42:02","modified_gmt":"2016-09-19T14:42:02","slug":"czas-na-rewolucje-kultura-i-rozwoj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2016\/09\/08\/czas-na-rewolucje-kultura-i-rozwoj\/","title":{"rendered":"Czas na rewolucj\u0119. Kultura i rozw\u00f3j"},"content":{"rendered":"

\"14249880_545737955632054_2692333819342060441_o\"<\/a>Wszyscy wzywaj\u0105 do kulturowej rewolucji, ewentualnie kontrrewolucji niezb\u0119dnej do tego, by uwolni\u0107 rozwojowe potencja\u0142y.
\n
\nUczyni\u0142 tak rok temu papie\u017c Franciszek w encyklice „Laudato Si”<\/strong><\/a>, postulat taki sformu\u0142owali autorzy raportu „Reforma kulturowa. Polska 2020, 2030, 2040”<\/strong><\/a>. W ko\u0144cu podczas Forum Ekonomicznego w Krynicy wezwali do rewolucji Viktor Orb\u00e1n i Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski<\/strong><\/a>.<\/p>\n

Jak wida\u0107, potrzeba rewolucji jest wielka, cho\u0107 za wymienionymi wezwaniami kryj\u0105 si\u0119 zupe\u0142nie odmienne wizje kultury i rozwoju. O tych r\u00f3\u017cnych wizjach oraz znaczeniu kulturowego impulsu dla rozwoju rozmawia\u0107 b\u0119dziemy podczas Kongresu Kultury<\/a>\u00a0w ramach zespo\u0142u problemowego „Kultura i rozw\u00f3j”<\/strong>, o ile zaproponowany przeze mnie i prof. Jerzego Hausnera temat\u00a0zyska w g\u0142osowaniu aprobat\u0119 uczestnik\u00f3w.<\/p>\n

O projekcie Orb\u00e1na i Kaczy\u0144skiego pisa\u0142em w poprzednim wpisie, zwracaj\u0105c jednak bardziej uwag\u0119 na jego polityczn\u0105 stron\u0119. Niezale\u017cnie jednak od oceny politycznej pozostaj\u0105 kluczowe pytania. Po pierwsze, o rzeczywist\u0105 podmiotowo\u015b\u0107 pa\u0144stw takich jak Polska i W\u0119gry w kszta\u0142towaniu rozwoju; a po drugie, o skuteczne formy zarz\u0105dzania t\u0105 podmiotowo\u015bci\u0105, tak by efektem by\u0142 rozw\u00f3j, a nie budowa narodowego kapitalizmu polegaj\u0105cego na tworzeniu lokalnej oligarchii.<\/p>\n

W tym momencie zaczynaj\u0105 si\u0119 problemy poj\u0119ciowe, k\u0142opot bowiem sprawia ju\u017c samo poj\u0119cie rozwoju. Je\u015bli czyta\u0107 tzw. plan Morawieckiego lub s\u0142ucha\u0107 Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego, rozw\u00f3j jest to\u017csamy ze wzrostem PKB, celem wyrwanie si\u0119\/unikni\u0119cie pu\u0142apki \u015bredniego rozwoju i doganianie oraz przeganianie, najpierw unijnej \u015bredniej, potem starounijnej \u015bredniej, a potem… Tu wzrok Prezesa przemawiaj\u0105cego w Krynicy poszybowa\u0142 do sufitu. Ergo \u015bciga\u0107 si\u0119 mamy w konkurencji, kt\u00f3ra wobec coraz silniejszego przekonania o „sekularnej stagnacji” gospodarek rozwini\u0119tych mo\u017ce przesta\u0107 istnie\u0107. Tego sporu jednak nie rozstrzygniemy szybko, dlatego coraz cz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 propozycje prac nad nowymi paradygmatami gospodarczymi i rozwojowymi, od wizji zielonego kapitalizmu po r\u00f3\u017cne wersje postkapitalizmu.<\/p>\n

Niezale\u017cnie od wizji w zasadzie wszystkie – i te piel\u0119gnuj\u0105ce status quo, i te polegaj\u0105ce na zmianie paradygmatu – diagnozuj\u0105 konieczno\u015b\u0107 mobilizacji rozwojowej energii poprzez p\u0142yn\u0105cy z kultury impuls. Pisze o tym noblista Edmund Phelps, zwracaj\u0105c uwag\u0119, \u017ce powodem innowacyjnej stagnacji Zachodu ju\u017c od lat 70. XX w. jest wyczerpanie kulturowe polegaj\u0105ce na zaniku ducha przedsi\u0119biorczo\u015bci i ryzyka. Inaczej spraw\u0119 widzi papie\u017c Franciszek, wzywaj\u0105cy do rozwoju, kt\u00f3ry nie b\u0119dzie nap\u0119dzany patologiczn\u0105 konsumpcj\u0105. Jeszcze inn\u0105 wizj\u0119 proponuj\u0105 badacze z antropologicznej szko\u0142y refleksji rozwojowej, tacy jak Amartya Sen, Martha Nussbaum, Manuel Castells.<\/p>\n

W ko\u0144cu te\u017c swoj\u0105 wizj\u0119 mobilizacji kulturowej na rzecz rozwoju (rozumianego jako wzrost) maj\u0105 Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski i Viktor Orb\u00e1n. Ich zdaniem tylko powr\u00f3t do „tradycyjnych”, rozumianych esencjonalnie\u00a0to\u017csamo\u015bci narodowych zorganizowanych wok\u00f3\u0142 suwerennego i aktywnego pa\u0144stwa narodowego daje szans\u0119 mobilizacji energii kreatywno\u015bci i innowacyjno\u015bci niezb\u0119dnych, by zaj\u0105\u0107 godn\u0105 pozycj\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie. To ciekawa i oryginalna koncepcja id\u0105ca wbrew wi\u0119kszo\u015bci aktualnej literatury, odpowiadaj\u0105ca bardziej starym koncepcjom odg\u00f3rnych modernizacji epoki przemys\u0142owej.<\/p>\n

Z Jerzym Hausnerem od kilku lat pracujemy nad zwi\u0105zkami mi\u0119dzy kultur\u0105 i rozwojem. Jednym z efekt\u00f3w tych prac jest uruchomienie czasopisma naukowego „Kultura i Rozw\u00f3j”<\/strong><\/a>, numer zerowy ukaza\u0142 si\u0119 w ubieg\u0142ego roku<\/strong><\/a>, niebawem uka\u017ce si\u0119 ju\u017c numer regularny, z recenzowanymi artyku\u0142ami \u015bwietnych polskich autor\u00f3w i badaczy, jak Anna Giza-Poleszczuk, Tomasz Zarycki, Andrzej Zyba\u0142a, Przemys\u0142aw Czapli\u0144ski, Tomasz Rakowski. Pokazuj\u0105 oni, na czym polega z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 sytuacji dzi\u015b, kiedy spotykaj\u0105 si\u0119 czynniki d\u0142ugiego trwania i aktualny kontekst historyczny. Jak stwierdza Czapli\u0144ski, w sensie kulturowym dotarli\u015bmy do kra\u0144c\u00f3w wyobra\u017ani (co niejako potwierdzi\u0142 Krystian Lupa w ostatnim wywiadzie dla „Wyborczej”<\/strong><\/a>).<\/p>\n

Zapraszam do dyskusji, kt\u00f3rej celem b\u0119dzie wyj\u015bcie poza te kra\u0144ce – wystarczy zag\u0142osowa\u0107 na stronie Kongresu Kultury<\/a>\u00a0(g\u0142osowanie ko\u0144czy si\u0119 w pi\u0105tek, 9 wrze\u015bnia)<\/strong>, potem wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w debacie. Sw\u00f3j udzia\u0142 zapowiadaj\u0105 m.in. prezydenci miast – \u015bwiadomi, \u017ce dotychczasowy model zarz\u0105dzania rozwojem si\u0119 wyczerpa\u0142.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wszyscy wzywaj\u0105 do kulturowej rewolucji, ewentualnie kontrrewolucji niezb\u0119dnej do tego, by uwolni\u0107 rozwojowe potencja\u0142y.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,46,21,219,197,274,56,177,92,24,257,20,49,120,8,6,9,124,273,44,86,50,277,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2598"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2598"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2598\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2630,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2598\/revisions\/2630"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2598"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2598"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2598"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}