{"id":2746,"date":"2016-10-22T13:19:47","date_gmt":"2016-10-22T11:19:47","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=2746"},"modified":"2016-10-22T13:49:36","modified_gmt":"2016-10-22T11:49:36","slug":"prawo-do-miasta-nowa-agenda-miejska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2016\/10\/22\/prawo-do-miasta-nowa-agenda-miejska\/","title":{"rendered":"Prawo do miasta. Nowa Agenda Miejska"},"content":{"rendered":"

\"unspecified\"<\/a>Konferencja Habitat III<\/strong><\/a> w Quito w Ekwadorze zako\u0144czy\u0142a si\u0119 przyj\u0119ciem Nowej Agendy Miejskiej (The New Urban Agenda). Dokument, cho\u0107 nie jest rewolucyjny, to jednak okre\u015bla jasno, \u017ce przysz\u0142o\u015b\u0107 \u015bwiata nale\u017cy do miast i zale\u017cy od sposobu, w jaki miasta b\u0119d\u0105 zarz\u0105dzane.
\n
\nCzym jednak i czyje jest miasto? Agenda nie pozostawia w\u0105tpliwo\u015bci, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do kategorii prawa do miasta – miasta nale\u017c\u0105 do wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w aktualnych i przysz\u0142ych pokole\u0144.<\/p>\n

Habitat III – pe\u0142na nazwa: Konferencja Organizacji Narod\u00f3w Zjednoczonych do spraw mieszkalnictwa i zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju obszar\u00f3w miejskich – by\u0142a najwi\u0119kszym w historii ONZ zgromadzeniem, na kt\u00f3re \u015bci\u0105gn\u0119\u0142y dziesi\u0105tki tysi\u0119cy ludzi (ok. 35 tys. uczestnik\u00f3w). Przyj\u0119ta Nowa Agenda Miejska nie ma mocy prawnej, jest deklaracj\u0105 wyra\u017caj\u0105c\u0105 wsp\u00f3lne stanowisko uczestnicz\u0105cych stron. Nawet wi\u0119c je\u015bli nie okre\u015bla twardych norm, to jednak tworzy j\u0119zyk debaty o mie\u015bcie i kwestii miejskiej na nadchodz\u0105ce dekady.<\/p>\n

Wa\u017cnym elementem tej wizji jest definicja miasta (punkt 11. agendy):<\/p>\n

We share a vision of cities for all, referring to the equal use and enjoyment of cities and human settlements, seeking to promote inclusivity and ensure that all inhabitants, of present and future generations, without discrimination of any kind, are able to inhabit and produce just, safe, healthy, accessible, affordable, resilient, and sustainable cities and human settlements, to foster prosperity and quality of life for all. We note the efforts of some national and local governments to enshrine this vision, referred to as right to the city, in their legislations, political declarations and charters.<\/p><\/blockquote>\n

Deklaracja te\u017c podkre\u015bla, ju\u017c w cz\u0119\u015bci wst\u0119pnej (punkt 10.), znaczenie kultury dla zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju miast:<\/p>\n

The New Urban Agenda acknowledges that culture and cultural diversity are sources of enrichment for humankind and provides an important contribution to the sustainable development of cities, human settlements, and citizens, empowering them to play an active and unique role in development initiatives; and further recognizes that culture should be taken into account in the promotion and implementation of new sustainable consumption and production patterns that contribute to the responsible use of resources and address the adverse impact of climate change.<\/p><\/blockquote>\n

Deklaracja napisana jest j\u0119zykiem praw cz\u0142owieka i podkre\u015bla bardzo mocno, w formie zobowi\u0105za\u0144, sprawy r\u00f3wno\u015bci w r\u00f3\u017cnych wymiarach: ekonomicznym, spo\u0142ecznym, kulturowym, genderowym:<\/p>\n

We commit to urban and rural development that is people-centered, protects the planet, and is age- and gender-responsive, and to the realization of all human rights and fundamental freedoms, facilitating living together, ending all forms of discrimination and violence, and empowering all individuals and communities, while enabling their full and meaningful participation. We further commit to promote culture and respect for diversity, and equality as key elements in the humanization of our cities and human settlements.<\/p><\/blockquote>\n

Czy jednak taki dokument ma szans\u0119 cokolwiek zmieni\u0107? Znamienne, \u017ce tak wielka konferencja prawie nie zosta\u0142a zauwa\u017cona przez media. Bardzo ciekawy komentarz napisa\u0142a w „Guardianie”<\/strong><\/a> burmistrzyni Barcelony Ada Colau. Zwraca uwag\u0119, \u017ce kategoria prawa do miasta, cho\u0107 wydaje si\u0119 oczywista, by\u0142a negowana zgodnie przez Chiny i Stany Zjednoczone. Uda\u0142o si\u0119 j\u0105 wpisa\u0107 do Agendy dzi\u0119ki mobilizacji uczestnik\u00f3w z kraj\u00f3w Ameryki Po\u0142udniowej i Europy. I cho\u0107 do „triumfu miast” jeszcze daleko, konferencja doskonale pokaza\u0142a coraz intensywniejszy proces sieciowania si\u0119 miast w wymiarze globalnym.<\/p>\n

Na zjawisko to zwraca tak\u017ce uwag\u0119 tygodnik naukowy „Nature” w specjalnej sekcji po\u015bwi\u0119conej miastom i Habitat III<\/strong><\/a>. Miasta staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej z\u0142o\u017conymi organizmami, w nich koncentruje si\u0119 ju\u017c ponad po\u0142owa mieszka\u0144c\u00f3w Ziemi i udzia\u0142 ten b\u0119dzie r\u00f3s\u0142. O ile legitymacja pa\u0144stw narodowych ulega erozji na skutek proces\u00f3w wielowymiarowej globalizacji (i nie zmienia tego trendu\u00a0fala nacjonalistycznej nostalgii rozlewaj\u0105ca si\u0119 po ca\u0142ym \u015bwiecie, przeciwnie – jest rozpaczliw\u0105 pr\u00f3b\u0105 przeciwstawienia si\u0119 procesom, na kt\u00f3re politycy szczebla narodowego maj\u0105 coraz mniejszy wp\u0142yw), o tyle miastom o wiele \u0142atwiej znale\u017a\u0107 w\u0142asne, oryginalne modele rozwoju.<\/p>\n

Nowa Agenda Miejska zosta\u0142a przyj\u0119ta w ciekawym czasie paradoksalnego rozje\u017cd\u017cania si\u0119 dw\u00f3ch trajektorii rozwojowych. O ile na poziomie pa\u0144stw narodowych narastaj\u0105 tendencje populistyczne i autorytarne, o tyle miasta na ca\u0142ym \u015bwiecie coraz odwa\u017cniej eksperymentuj\u0105 z nowymi formami miejskiej demokracji polegaj\u0105cymi na wsp\u00f3\u0142rz\u0105dzeniu i partycypacji. Po prostu ich mieszka\u0144cy dostrzegaj\u0105, \u017ce inaczej si\u0119 nie da.<\/p>\n

Jaka tendencja zwyci\u0119\u017cy? Czy kolejne autorytarne rz\u0105dy b\u0119d\u0105 podporz\u0105dkowywa\u0107 miasta pa\u0144stwu czy te\u017c bakcyla demokracji hodowanego w miastach nie da si\u0119 ju\u017c zniszczy\u0107? To pytanie brzmi szczeg\u00f3lnie aktualnie w Polsce. I mo\u017cna by\u0107 pewnym, \u017ce obecna w\u0142adza pa\u0144stwowa zrobi wiele, by podporz\u0105dkowa\u0107 sobie zw\u0142aszcza du\u017ce metropolie, kt\u00f3rych mieszka\u0144cy w swej masie nie nale\u017c\u0105 do elektoratu PiS.<\/p>\n

Jako uzupe\u0142nienie – w ostatnim numerze kwartalnika „Kultura i Rozw\u00f3j”<\/strong><\/a> ukaza\u0142 si\u0119 artyku\u0142 Jerzego Hausnera zatytu\u0142owany „Miasto – Idea i rola kultury w jego rozwoju”<\/strong><\/a>. Kolejna rozwini\u0119ta wersja tego tekstu we wsp\u00f3\u0142autorstwie ze mn\u0105 i Micha\u0142em Kud\u0142aczem zostanie og\u0142oszona w ksi\u0105\u017cce kongresowej podczas Open Eyes Economy Summit<\/strong><\/a> w Krakowie, w po\u0142owie listopada. Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce spos\u00f3b my\u015blenia o mie\u015bcie, jaki prezentujemy w koncepcji Miasta – Idei, wsp\u00f3\u0142brzmi z Now\u0105 Agend\u0105 Miejsk\u0105. Pewne konstatacje s\u0105 dzi\u015b oczywiste, mniej oczywisty jest ich odpowiedni przekaz. My\u015bl\u0105c dzi\u015b „miasta”, my\u015blimy „przysz\u0142o\u015b\u0107” – nie tylko miast, ale coraz bardziej z\u0142o\u017conego, globalnego ekosystemu, jaki one i ich mieszka\u0144cy tworz\u0105. Pytanie Benjamina Barbera „co by by\u0142o, gdyby burmistrzowie rz\u0105dzili \u015bwiatem?” nabiera coraz wi\u0119kszego sensu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Konferencja Habitat III w Quito w Ekwadorze zako\u0144czy\u0142a si\u0119 przyj\u0119ciem Nowej Agendy Miejskiej (The New Urban Agenda). Dokument, cho\u0107 nie jest rewolucyjny, to jednak okre\u015bla jasno, \u017ce przysz\u0142o\u015b\u0107 \u015bwiata nale\u017cy do miast i zale\u017cy od sposobu, w jaki miasta b\u0119d\u0105 zarz\u0105dzane.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,197,114,56,177,92,24,257,49,120,8,6,273,277,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2746"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2746"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2746\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2750,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2746\/revisions\/2750"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2746"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2746"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2746"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}