{"id":2751,"date":"2016-10-24T09:00:22","date_gmt":"2016-10-24T07:00:22","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=2751"},"modified":"2016-10-24T10:03:15","modified_gmt":"2016-10-24T08:03:15","slug":"bunt-kobiet-rewolucja-i-kontrspoleczenstwo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2016\/10\/24\/bunt-kobiet-rewolucja-i-kontrspoleczenstwo\/","title":{"rendered":"Bunt kobiet. Rewolucja i kontrspo\u0142ecze\u0144stwo"},"content":{"rendered":"
\"marta-frej-ziemniaki-2015-01-12-1050x666\"

Autorka: Marta Frej<\/p><\/div>\n

W niedziel\u0119, 23 pa\u017adziernika, pod Sejmem odby\u0142a si\u0119 rozgrzewka<\/strong><\/a> przed poniedzia\u0142kowymi manifestacjami kobiet. Bezpo\u015bredni pow\u00f3d tego zrywu znamy, o wiele ciekawsza jest jego wi\u0119ksza polityczna stawka. Wyra\u017ca j\u0105 pytanie: czy jeste\u015bmy \u015bwiadkami dojrzewania nowego podmiotu, gotowego nie tylko do protestu, ale i budowania projekt\u00f3w politycznych?
\n
\nNie my\u015bl\u0119 o jakiej\u015b nowej partii kobiet czy ugrupowaniu feministycznym skoncentrowanym na walce o prawa kobiece. My\u015bl\u0119 o projekcie zdolnym zuniwersalizowa\u0107 obudzon\u0105 podmiotowo\u015b\u0107 kobiet, proponuj\u0105cym w oparciu o ni\u0105 program alternatywy politycznej dla obecnego systemu w\u0142adzy (pisz\u0105c system, my\u015bl\u0119 nie tylko o rz\u0105dach PiS, tylko szerzej – o patriarchalnym modelu reprodukcji w\u0142adzy, w jakim uczestnicz\u0105 niemal wszystkie si\u0142y polityczne w Polsce). Istniej\u0105 do tego przes\u0142anki strukturalne – kobiety pe\u0142ni\u0105 dzi\u015b kluczowe funkcje w systemie spo\u0142eczno-gospodarczym, cho\u0107 jeszcze nie przek\u0142ada si\u0119 to na kluczowe pozycje w strukturze spo\u0142ecznej. Obserwujemy wyra\u017ane p\u0119kni\u0119cie mi\u0119dzy struktur\u0105 dominowan\u0105 ci\u0105gle przez m\u0119\u017cczyzn a rzeczywist\u0105 kompozycj\u0105 spo\u0142eczn\u0105 zdominowan\u0105 przez kobiety. Pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej musi nast\u0105pi\u0107 dostosowanie struktury do tej kompozycji lub eskalacja strukturalnej przemocy, by utrzyma\u0107 emancypuj\u0105cy si\u0119 podmiot w uleg\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Wida\u0107 wyra\u017anie, \u017ce wkraczamy moment przesilenia i konsolidacj\u0119 struktury. Panika po prawej stronie wyra\u017caj\u0105ca si\u0119 w pe\u0142nych mizoginii komentarzach publicyst\u00f3w, polityk\u00f3w, hierarch\u00f3w ko\u015bcielnych pokazuje doskonale, jak wielki jest strach. Pr\u00f3ba ukrycia pod zas\u0142on\u0105 pogardy tylko mocniej go uwidacznia. Na Ukrainie zanim dosz\u0142o do Majdanu, na scenie pojawi\u0142y si\u0119 jask\u00f3\u0142ki rewolucji, zbagatelizowane i wy\u015bmiane. Pierwsza to rewolucyjna awangarda Femenu, ruchu kobiet, kt\u00f3re przyj\u0119\u0142y taktyk\u0119 sekstremizmu, czyli radykalnego non violence<\/em>. Ich broni\u0105 sta\u0142y si\u0119 nagie, bezbronne pozornie cia\u0142a. Pisa\u0142em wi\u0119cej o walce Femenu<\/strong><\/a> kilka lat temu. Inicjatorka ruchu, Inna Szewczenko, go\u015bci\u0142a u mnie na konferencji „Czas Utopii. W poszukiwaniu utraconej przysz\u0142o\u015bci”<\/a> <\/strong>(nagranie wyst\u0105pienia Inny zaczyna si\u0119 po 42:45) i wyja\u015bnia\u0142a istot\u0119 projektu Femenu. Inna i jej kole\u017canki musia\u0142y ucieka\u0107 przez zbirami Wiktora Janukowycza latem 2013 r., kilka miesi\u0119cy przed wybuchem rewolucji.<\/p>\n

Inn\u0105 zapowiedzi\u0105 polityzacji cia\u0142a jako przestrzeni autonomii i kontroli sta\u0142a si\u0119 wystawa „Ukrai\u0144skie cia\u0142o” zaprezentowana w Akademii Kijowsko-Mohyla\u0144skiej w 2012 r. i zamkni\u0119ta przez jej w\u0142adze. \u015awietn\u0105 analiz\u0119 tego wydarzenia przedstawi\u0142a Oksana Forostyna w „Dwutygodniku”<\/strong> <\/a>pokazuj\u0105c w skandalu wywo\u0142anym przez wystaw\u0119 symptom przemiany sfery politycznej:<\/p>\n

To w\u0142a\u015bnie kilka ostatnio zg\u0142oszonych w\u00a0Radzie Najwy\u017cszej projekt\u00f3w ustawodawczych stanowi bezpo\u015brednie wcielenie banalnej formu\u0142y: polityka przychodzi ju\u017c do tych, kt\u00f3rzy si\u0119 ni\u0105 nie interesuj\u0105. Chodzi w\u00a0szczeg\u00f3lno\u015bci o\u00a0projekt ograniczenia praw reprodukcyjnych kobiet po 49. roku \u017cycia, zaw\u0119\u017cenia kr\u0119gu os\u00f3b, kt\u00f3re mog\u0105 korzysta\u0107 z\u00a0technologii reprodukcyjnych, do oficjalnie zarejestrowanych par heteroseksualnych oraz obywateli Ukrainy, \u015bcigania \u201ehomoseksualnej propagandy\u201d (czyli wprowadzenie cenzury), projekt ustawy o\u00a0zakazie aborcji, komiczny projekt ustawy przywracaj\u0105cej sowiecki podatek od bezdzietno\u015bci. Dyskusja nad tym ostatnim by\u0142a bardzo pouczaj\u0105ca: oto, wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, idealny pretekst do podj\u0119cia tematu dramatycznego \u0142amania na Ukrainie praw cz\u0142owieka, og\u00f3lnej przytomno\u015bci umys\u0142u deputowanych Rady Najwy\u017cszej i\u00a0stopnia zachowania przez nich kontaktu z\u00a0rzeczywisto\u015bci\u0105, ale nie \u2013 zar\u00f3wno u\u017cytkownicy Facebooka, jak i\u00a0dziennikarze medi\u00f3w tradycyjnych zastanawiaj\u0105 si\u0119, na ile efektywne s\u0105 takie dzia\u0142ania dla poprawy sytuacji demograficznej, a\u00a0ca\u0142kiem powa\u017cni eksperci te\u017c komentuj\u0105 to pod tym w\u0142a\u015bnie k\u0105tem.<\/p><\/blockquote>\n

Brzmi znajomo? Tak, tylko na Ukrainie to obudzenie nowej podmiotowo\u015bci polegaj\u0105ce na przekszta\u0142ceniu cia\u0142 biologicznych w polityczne zako\u0144czy\u0142o si\u0119 Rewolucj\u0105 Godno\u015bci. Ukrai\u0144cy zbudowali \u0142a\u0144cuch ekwiwalencji \u0142\u0105cz\u0105cy poczucie zagro\u017cenia podstaw indywidualnej autonomii z polityczn\u0105 stawk\u0105 pozwalaj\u0105c\u0105 skonstruowa\u0107 podmiot zbiorowy zdolny do skutecznej walki.<\/p>\n

Rozw\u00f3j sytuacji w Polsce jest nieprzewidywalny. Alain Touraine, kt\u00f3ry jako jeden z pierwszych wykazywa\u0142 w ksi\u0105\u017cce „Le monde des femmes”, \u017ce nadchodzi czas kobiet jako nowego, uniwersalnego podmiotu, rozczarowany wycofa\u0142 si\u0119 ze swych prognoz. Co go rozczarowa\u0142o? Niezdolno\u015b\u0107 przekroczenia feministycznego horyzontu mobilizacji kobiecej podmiotowo\u015bci. Touraine pisa\u0142 jednak kilka lat temu, czas biegnie i nieustannie trwa proces tworzenia kontrspo\u0142ecze\u0144stwa, przekonuje inny francuski socjolog Roger Sue w wydanej niedawno ksi\u0105\u017cce „La Contresoci\u00e9t\u00e9”<\/strong><\/a>.<\/p>\n

Kontrspo\u0142ecze\u0144stwo powstaje r\u00f3wnolegle do istniej\u0105cej struktury i \u0142adu instytucjonalnego, tworzy si\u0119 w oparciu o „\u0142ad stowarzyszeniowy” i wi\u0119\u017a opart\u0105 na wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015bci, a nie hierarchicznej dominacji. Propozycja Sue nie jest kolejn\u0105 utopi\u0105 czasu internetu, socjolog pokazuje, \u017ce po prostu doszli\u015bmy do momentu opisywanego i prognozowanego przez filozof\u00f3w i socjolog\u00f3w ju\u017c w XIX wieku, poczynaj\u0105c od Saint-Simona. Dopiero jednak dzi\u015b dojrzewa proces ewolucji spo\u0142ecznej i przemiana podmiotowo\u015bci, by w po\u0142\u0105czeniu z dost\u0119pn\u0105 infrastruktur\u0105 techniczn\u0105 umo\u017cliwi\u0107 konstrukcj\u0119 nowego spo\u0142ecze\u0144stwa. Czy nie taki proces obserwujemy w Polsce? Nasze kontrspo\u0142ecze\u0144stwo \u015bwietnie zamanifestowa\u0142o swoje istnienie cho\u0107by podczas Kongresu Kultury, pokazuj\u0105c, jak silna jest aktywno\u015b\u0107 kulturotw\u00f3rcza poza instytucjonalnym „sektorem kultury”.<\/p>\n

Jest wi\u0119c potencja\u0142 zmiany i jest te\u017c potencjalny podmiot, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by zmianie nada\u0107 kierunek. Czego potrzeba, by nitki zacz\u0119\u0142y si\u0119 \u0142\u0105czy\u0107? Jak zwykle: nowych liderek i lider\u00f3w. I, jak m\u00f3wi\u0142 podczas Kongresu Kultury Przemys\u0142aw Czapli\u0144ski, nowej-nowych narracji rekonstruuj\u0105cych kontrspo\u0142ecze\u0144stwo w spo\u0142eczn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107. „My” zdolnego do troski o to, co wsp\u00f3lne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W niedziel\u0119, 23 pa\u017adziernika, pod Sejmem odby\u0142a si\u0119 rozgrzewka przed poniedzia\u0142kowymi manifestacjami kobiet. Bezpo\u015bredni pow\u00f3d tego zrywu znamy, o wiele ciekawsza jest jego wi\u0119ksza polityczna stawka. Wyra\u017ca j\u0105 pytanie: czy jeste\u015bmy \u015bwiadkami dojrzewania nowego podmiotu, gotowego nie tylko do protestu, ale i budowania projekt\u00f3w politycznych?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,279,46,55,197,274,10,56,24,257,49,120,8,258,95,6,9,124,73,86,78,277,70],"tags":[280],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2751"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2751"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2751\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2758,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2751\/revisions\/2758"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2751"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2751"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2751"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}