{"id":2809,"date":"2016-11-09T20:41:23","date_gmt":"2016-11-09T19:41:23","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=2809"},"modified":"2016-11-10T08:37:53","modified_gmt":"2016-11-10T07:37:53","slug":"trump-i-usa-pyrrusowe-zwyciestwo-demokracji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2016\/11\/09\/trump-i-usa-pyrrusowe-zwyciestwo-demokracji\/","title":{"rendered":"Trump i USA, pyrrusowe zwyci\u0119stwo demokracji"},"content":{"rendered":"
\"Donald_Trump_(27150701414)\"<\/a>

Fot. Gage Skidmore, Wikipedia, CC BY-SA 2.0<\/p><\/div>\n

Je\u015bli wraz z Donaldem Trumpem nadejdzie koniec \u015bwiata, nie zwalajmy winy na bia\u0142ych, niewykszta\u0142conych Amerykan\u00f3w z prowincji. Fakt, to oni w du\u017cym stopniu zdecydowali o wyborczym zwyci\u0119stwie 45. prezydenta USA. Ale nie dokonali zamachu stanu ani puczu, tylko pos\u0142u\u017cyli si\u0119 najsilniejsz\u0105 broni\u0105 demokracji – kartk\u0105 wyborcz\u0105. W USA wygra\u0142a wi\u0119c demokracja. To dobra wiadomo\u015b\u0107. Z\u0142a jest taka, \u017ce mo\u017ce to by\u0107 ostatnie jej zwyci\u0119stwo.
\n
\nWyborcy Donalda Trumpa pokazali, \u017ce z demokracj\u0105 i jej podmiotem – ludem – nie mo\u017cna \u017cartowa\u0107. I cho\u0107 ju\u017c wszystko, co mo\u017cna z\u0142ego o populi\u015bcie Trumpie i jego „og\u0142upia\u0142ych zwolennikach” powiedzie\u0107, napisano, ani populizm politycznego lidera, ani g\u0142upota elektoratu nie wyja\u015bniaj\u0105 tego, co si\u0119 sta\u0142o.<\/p>\n

Populizm nabiera na sile w\u00f3wczas, gdy wa\u017cne dla rosn\u0105cej grupy spo\u0142ecze\u0144stwa roszczenia nie znajduj\u0105 wyrazu w istniej\u0105cym systemie reprezentacji politycznej. \u017bycie spo\u0142eczne i polityka nie znosz\u0105 pr\u00f3\u017cni, pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej pojawi si\u0119 kto\u015b, kto t\u0119 luk\u0119 reprezentacji wype\u0142ni. Im p\u00f3\u017aniej to si\u0119 stanie, tym wi\u0119kszy b\u0119dzie huk. Gdy nieskuteczne jest wo\u0142anie „We Are 99%”, kt\u00f3re sformu\u0142owali aktywi\u015bci Occupy Wall Street, w\u00f3wczas pojawi si\u0119 kto\u015b, kto w imieniu nies\u0142uchanych powie: „We Are 100%” – ca\u0142a reszta to z\u0142odzieje.<\/p>\n

Mechanizm polityczny jest dobrze opisany, warto si\u0119gn\u0105\u0107 po ksi\u0105\u017ck\u0119 Jana-Wernera M\u00fcllera „What Is Populism?”, <\/strong><\/a>by go zrozumie\u0107. Sk\u0105d si\u0119 jednak wzi\u0119\u0142o owo zapoznane przez system roszczenie? Jak pisa\u0142em w poprzednim wpisie, jest skutkiem g\u0142\u0119bokiej zmiany strukturalnej, jakiej do\u015bwiadcza \u015bwiat kapitalizmu. Jak wyja\u015bnia Alain Touraine w najnowszej, wydanej kilka dni temu ksi\u0105\u017cce „Le nouveau si\u00e8cle politique”<\/strong><\/a>, prze\u017cywamy r\u00f3wnie g\u0142\u0119bok\u0105 zmian\u0119 cywilizacyjn\u0105 co wtedy, gdy kapitalizm przemys\u0142owy si\u0119 rodzi\u0142. Ba, sytuacja jest nawet gorsza – wtedy wraz rozwojem spo\u0142ecze\u0144stwa przemys\u0142owego tworzy\u0142y si\u0119 wielkie agregaty spo\u0142eczne, daj\u0105ce podstawy dla budowy wi\u0119zi opartej na solidarno\u015bci, kt\u00f3ra z kolei przekszta\u0142ca\u0142a si\u0119 w si\u0142\u0119 polityczn\u0105. To polscy socjali\u015bci fundowali Niepodleg\u0142a Rzeczpospolit\u0105, by wykorzysta\u0107 odzyskan\u0105 suwerenno\u015b\u0107 dla realizacji programu emancypacyjnego i socjalnego.<\/p>\n

Tego spo\u0142ecze\u0144stwa nie ma, s\u0105 jednostki, jednocze\u015bnie coraz bardziej upodmiotowione i samotne zarazem. To w\u0142a\u015bnie dla tej nowej, zindywidualizowanej formy podmiotowo\u015bci brakuje odpowiedniego politycznego wyrazu. Przez d\u0142ugi czas korzysta\u0142y z tego kapitalistyczne oligarchie, uznaj\u0105c, \u017ce zrywy w rodzaju Occupy Wall Street czy Indignados to spektakularne, ale bezsilne w istocie krzyki protestu przeciwko \u015bwiatu, wobec kt\u00f3rego nie ma alternatywy. Jak jednak m\u00f3wi Franco Berardo „Bifo”, zas\u0142anianie mo\u017cliwo\u015bci alternatywy to forma sprawowania w\u0142adzy. A ka\u017cda w\u0142adza wywo\u0142uje reakcj\u0119 kontrw\u0142adzy – w ko\u0144cu pojawia si\u0119 alternatywa. Im w\u0142adza dyktatu bezalternatywno\u015bci mocniejsza, tym reakcja silniejsza. Wystarczy przypomnie\u0107 sobie si\u0142\u0119 reakcji bolszewickiej na skleroz\u0119 systemu w\u0142adzy w Rosji w 1917 r.<\/p>\n

Osiem lat pi\u0119knego kryzysu zosta\u0142o zmarnowanych, nie wywo\u0142a\u0142y w\u0142a\u015bciwej reakcji naprawczej systemu, przeciwnie – kryzys sta\u0142 si\u0119 okazj\u0105 do dalszej konsolidacji kapita\u0142u i zwi\u0105zanych z nim oligarchii, kt\u00f3re ca\u0142kowicie oderwa\u0142y si\u0119 od swojego spo\u0142ecznego zaplecza. Trudno o lepsze ilustracje ni\u017c listy os\u00f3b kryj\u0105cych swe maj\u0105tki w rajach podatkowych. Wyprowadzi\u0142y spod kontroli lokalnych fiskus\u00f3w tyle kasy, \u017ce wielokrotnie mo\u017cna by na \u015bwiecie zwalczy\u0107 bied\u0119 i sp\u0142aci\u0107 d\u0142ugi kraj\u00f3w rozwijaj\u0105cych si\u0119. Mimo wiedzy o tym procederze nie uda\u0142o si\u0119 go powstrzyma\u0107. To jednak tylko symptom g\u0142\u0119bszej choroby kapitalizmu, jak\u0105 dobrze opisa\u0142 m.in. Thomas Piketty. Ksi\u0105\u017cka sta\u0142a si\u0119 bestsellerem w Stanach Zjednoczonych. Mimo setek tysi\u0119cy sprzedanych egzemplarzy nie powsta\u0142 \u017caden powa\u017cniejszy sygna\u0142 naprawczy wewn\u0105trz systemu. Ruch Occupy Wall Street wydawa\u0142 si\u0119 zbyt s\u0142aby, a Trump niemo\u017cliwy.<\/p>\n

Nie wiadomo, jak Donald Trump wykorzysta swe wyborcze zwyci\u0119stwo. Nie \u0142udzi\u0142bym si\u0119, \u017ce nagle stanie si\u0119 umiarkowanym anio\u0142em – jest nieustannie zak\u0142adnikiem swojego elektoratu, kt\u00f3ry zmobilizowa\u0142, budz\u0105c najgorsze demony rasizmu, ksenofobii, mizogini, obskurantyzmu. Wiadomo jednak, \u017ce to ostatni, mimo wszystko pokojowy i demokratyczny sygna\u0142 pokazuj\u0105cy konieczno\u015b\u0107 przebudowy systemu spo\u0142eczno-polityczno-gospodarczego. Czy tak wykorzystana demokracja przetrwa przebudow\u0119? Czy te\u017c w pytaniu tym kryje si\u0119 zbytni sentymentalizm, bo stawk\u0105 nie jest ju\u017c demokracja, tylko pok\u00f3j zagro\u017cony wojn\u0105 o nieznanym dzi\u015b charakterze? Zaledwie przed dob\u0105 wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce podobne pytania uda si\u0119 odsun\u0105\u0107 przynajmniej na kolejne kilka lat.<\/p>\n

Dzi\u015b pytaniem jest, czy dotychczasowy g\u0142\u00f3wny nurt polityki i dyskursu publicznego jest jeszcze w stanie w og\u00f3le wyartyku\u0142owa\u0107 produktywn\u0105 alternatyw\u0119 nie tylko dla fali prawicowego populizmu, ale i dla samego siebie? Czy te\u017c nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119, zgodnie z regu\u0142\u0105 niemo\u017cliwo\u015bci, d\u0142u\u017cszego trwania bezalternatywno\u015bci wybuchu populizm\u00f3w lewicowych? To by\u0142by jednak powr\u00f3t do tej samej rzeki, co rewolucyjnym nurtem burzy\u0142a \u015bwiat sto lat temu.<\/p>\n

Potrzeba nowej, \u015bwie\u017cej alternatywy adekwatnej do kszta\u0142tuj\u0105cej si\u0119 struktury spo\u0142ecze\u0144stwa poprzemys\u0142owego. Nie wiem, czy b\u0119dzie ona si\u0119 jeszcze nazywa\u0107 alternatyw\u0105 lewicow\u0105, ale musi na pewno proponowa\u0107 realne rozwi\u0105zania dla wspomnianych narastaj\u0105cych roszcze\u0144 i nowej podmiotowo\u015bci. I musi by\u0107 polityk\u0105. Donald Trump wygrywaj\u0105c, pokaza\u0142, \u017ce na nic si\u0119 zdaj\u0105 najbardziej nawet zaawansowane technologie walki politycznej (pos\u0142ugiwa\u0142a si\u0119 nimi Hillary Clinton), je\u015bli nie stoi za nimi skoncentrowana polityczna wola i energia. Tylko podobna koncentracja politycznej woli energii (co nie znaczy, \u017ce w podobnie pod\u0142ym jak u Trumpa stylu) mo\u017ce\u00a0utorowa\u0107 drog\u0119 dla alternatywy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Je\u015bli wraz z Donaldem Trumpem nadejdzie koniec \u015bwiata, nie zwalajmy winy na bia\u0142ych, niewykszta\u0142conych Amerykan\u00f3w z prowincji. Fakt, to oni w du\u017cym stopniu zdecydowali o wyborczym zwyci\u0119stwie 45. prezydenta USA. Ale nie dokonali zamachu stanu ani puczu, tylko pos\u0142u\u017cyli si\u0119 najsilniejsz\u0105 broni\u0105 demokracji – kartk\u0105 wyborcz\u0105. W USA wygra\u0142a wi\u0119c demokracja. To dobra wiadomo\u015b\u0107. Z\u0142a […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,49,120,258,124,165,167,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2809"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2809"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2809\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2817,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2809\/revisions\/2817"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2809"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2809"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2809"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}