{"id":2840,"date":"2016-11-22T08:44:41","date_gmt":"2016-11-22T07:44:41","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=2840"},"modified":"2016-11-22T10:32:41","modified_gmt":"2016-11-22T09:32:41","slug":"panstwo-i-spoleczenstwo-obywatelskie-proba-sily","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2016\/11\/22\/panstwo-i-spoleczenstwo-obywatelskie-proba-sily\/","title":{"rendered":"Pa\u0144stwo i spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie. Pr\u00f3ba si\u0142y"},"content":{"rendered":"

\"Organise\"Premier Beata Szyd\u0142o w wywiadzie dla „Tygodnika Solidarno\u015b\u0107” zapowiedzia\u0142a wielkie porz\u0105dkowanie<\/strong><\/a> spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego zorganizowanego w organizacjach spo\u0142ecznych. Po artyleryjskim przygotowaniu \u0142\u017cepropagandy w mediach publicznych czas na konkrety, czyli rozwi\u0105zania prawne.
\n
\nNadchodzi czas pr\u00f3by – jestem pewien, \u017ce przyniesie skutki przeciwne do zamierzonych przez w\u0142adz\u0119.<\/p>\n

O trzecim sektorze w Polsce pisano ju\u017c wiele, najbardziej krytycznie o jego problemach wypowiadali si\u0119 sami jego animatorzy. Problemy najwi\u0119ksze to grantoza, projektoza i b\u0119d\u0105cy jej skutkiem projektariat, szczeg\u00f3lna forma prekariatu. Te patologie nie s\u0105 jednak cech\u0105 szczeg\u00f3ln\u0105 trzeciego sektora, tylko powielaj\u0105 model upowszechniaj\u0105cy si\u0119 wraz neoliberalizacj\u0105 pa\u0144stwa i sektora publicznego, kt\u00f3ry \u015bwiadczenie us\u0142ug publicznych powierza rynkowi i w\u0142a\u015bnie trzeciemu sektorowi – w poszukiwaniu wi\u0119kszej efektywno\u015bci (czytaj – by zani\u017cy\u0107 koszty). Nie chodzi jednak tylko o ci\u0119cie koszt\u00f3w i wys\u0142ugiwanie si\u0119 sprekaryzowan\u0105 prac\u0105 organizacji spo\u0142ecznych, wnosz\u0105 one nie tylko prac\u0119, ale i kompetencje, jakich cz\u0119sto nie maj\u0105 pracownicy sektora publicznego.<\/p>\n

Ten aspekt funkcjonowania trzeciego sektora nie jest istot\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego. Jego istot\u0105 jest ch\u0119\u0107 zrzeszania si\u0119 obywateli, by realizowa\u0107 wa\u017cne dla siebie zadania. W \u015bwiecie idealnym wolni obywatele czyni\u0105 to w czasie wolnym, anga\u017cuj\u0105c do dzia\u0142ania prywatne zasoby. Co sugeruje, \u017ce musz\u0105 mie\u0107 zar\u00f3wno czas wolny, jak i zasoby materialne. W Polsce po 1989 r. brakowa\u0142o jednego i drugiego, wi\u0119c szybko rozwijaj\u0105cy si\u0119 trzeci sektor r\u00f3wnie szybko si\u0119 profesjonalizowa\u0142. W odpowiedzi na t\u0119 ewolucj\u0119 powsta\u0142y tak\u017ce odpowiednie, wypracowywane przez wiele lat w dialogu mi\u0119dzy w\u0142adz\u0105 i przedstawicielami organizacji spo\u0142ecznych regulacje prawne. Wraz z nimi uporz\u0105dkowa\u0107 si\u0119 uda\u0142o tak\u017ce praktyki wsp\u00f3\u0142pracy jak np. konkursowy tryb przyznawania dotacji i zlece\u0144.<\/p>\n

Obecna w\u0142adza uzna\u0142a, \u017ce wprowadzi do tego \u015bwiata nowe porz\u0105dki. Prowadzona w mediach publicznych ohydna \u0142\u017cepropaganda polegaj\u0105ca na insynuacjach, p\u00f3\u0142prawdach i wyszukiwaniu wydumanych korupcyjnych powi\u0105za\u0144 jednoznacznie pokazuje intencje planowanych zmian. Porz\u0105dkowanie ma by\u0107 podporz\u0105dkowaniem spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego pa\u0144stwu. To oczywi\u015bcie absurdalny pomys\u0142: mo\u017cna pr\u00f3bowa\u0107 podporz\u0105dkowa\u0107 wspomniany trzeci sektor, odpowiednio zmieniaj\u0105c zasady finansowania ze \u015brodk\u00f3w publicznych. Spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie, je\u015bli istnieje, podporz\u0105dkowa\u0107 si\u0119 nie da, bo jego istot\u0105 jest w\u0142a\u015bnie autonomia wobec pa\u0144stwa i rynku.<\/p>\n

Nadchodzi wi\u0119c czas pr\u00f3by i odpowiedzi na pytanie, jaki jest poziom autonomii Polak\u00f3w i ich zdolno\u015b\u0107 do zrzeszania si\u0119 w niezale\u017cne, zdolne do autonomicznego dzia\u0142ania struktury. Historia podpowiada, \u017ce ka\u017cda pr\u00f3ba kontroli i ograniczania tej autonomii wywo\u0142ywa\u0142a przeciwny do za\u0142o\u017conego celu skutek. Zawsze ko\u0144czy\u0142o si\u0119 „zmow\u0105 powszechn\u0105 przeciw rz\u0105dowi”, jak pisa\u0142 Edward Abramowski. Warto wi\u0119c przypomnie\u0107 jego s\u0142owa sprzed ponad stu lat wywa\u017cone w „Ideach spo\u0142ecznych kooperatyzmu”:<\/p>\n

Najdalej id\u0105ce konstytucje pa\u0144stwa demokratycznych, najszerzej poj\u0119te przedstawicielstwa ludowe nie osi\u0105gaj\u0105 nigdy i nigdy osi\u0105gn\u0105\u0107 nie mog\u0105 takiego zabezpieczenia wolno\u015bci cz\u0142owieka, takiego poszanowania woli jednostki wobec zbiorowo\u015bci, jaka charakteryzuje stowarzyszenie. W \u017cadnej te\u017c formie organizacji pa\u0144stwowej nie znajdujemy takiej \u0142atwo\u015bci przystosowywania si\u0119 do warunk\u00f3w i potrzeb, do nowo powstaj\u0105cej idei i ruch\u00f3w, jak w stowarzyszeniach. Dlatego \u015bmia\u0142o mo\u017cemy twierdzi\u0107, \u017ce wobec mno\u017c\u0105cych si\u0119 ci\u0105gle zagadnie\u0144 \u017cycia ludzkiego, wobec jego rosn\u0105cej zmienno\u015bci, bogactwa typ\u00f3w i kierunk\u00f3w, wobec rozwoju indywidualizmu grup i jednostek, poddaj\u0105cych si\u0119 coraz trudniej pod og\u00f3lne normy, ten typ organizacji spo\u0142ecznej, kt\u00f3ry przedstawiaj\u0105 stowarzyszenia, jest typem przysz\u0142o\u015bci, dziedzicem nowo\u017cytnego Pa\u0144stwa. Owe skromne „ustawy” rozmaitych kooperatyw spo\u017cywc\u00f3w rolnych, kredytowych, na kt\u00f3re przyzwyczaili\u015bmy si\u0119 patrzy\u0107 lekcewa\u017c\u0105co, traktowa\u0107 jako polityk\u0119 za\u015bciankow\u0105 ma\u0142ych czyn\u00f3w i ma\u0142ych ludzi, kryj\u0105 w sobie jednak zarodek nowej my\u015bli politycznej, mog\u0105cej wyrugowa\u0107 w przysz\u0142o\u015bci wszelkie „konstytucje” i „przedstawicielstwa” pa\u0144stwowe jako zbyteczny prze\u017cytek niewoli.<\/p><\/blockquote>\n

Ten tekst nic nie straci\u0142 na aktualno\u015bci, przeciwnie. Stowarzyszenia, o kt\u00f3rych pisze Abramowski, nie s\u0105 dzie\u0142em ustaw, lecz woli chc\u0105cych wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0107 jednostek. W\u0142adza mo\u017ce zmienia\u0107 ustawy, na wol\u0119 ludzi wp\u0142ywu nie ma. Przeciwnie, im bardziej b\u0119dzie pr\u00f3bowa\u0107 naciska\u0107, tym wi\u0119ksza b\u0119dzie reakcja w postaci samoorganizacji kontrspo\u0142ecze\u0144stwa. Dysponuje ono dzi\u015b niepor\u00f3wnanie wi\u0119kszymi mo\u017cliwo\u015bciami koordynacji dzia\u0142a\u0144 i zasobami ni\u017c kiedykolwiek. I dzia\u0142a coraz cz\u0119\u015bciej poza jakimkolwiek \u0142adem instytucjonalnym. Wyra\u017anie pokaza\u0142 to Kongres Kultury.<\/p>\n

W poprzednim wpisie pisa\u0142em,\u00a0\u017ce pomys\u0142y obecnej w\u0142adzy maj\u0105 znamiona zaprogramowanego samob\u00f3jstwa. Majstrowanie przy spo\u0142ecze\u0144stwie obywatelskim i pr\u00f3ba jego podporz\u0105dkowania pa\u0144stwu prowadzi\u0107 mo\u017ce tylko do alienacji pa\u0144stwa i, paradoksalnie, do zwi\u0119kszenia autonomii spo\u0142ecze\u0144stwa. Trudno zrozumie\u0107 w\u0142adz\u0119, kt\u00f3ra sama przygotowuje „zmow\u0119 powszechn\u0105 przeciwko rz\u0105dowi”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Premier Beata Szyd\u0142o w wywiadzie dla „Tygodnika Solidarno\u015b\u0107” zapowiedzia\u0142a wielkie porz\u0105dkowanie spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego zorganizowanego w organizacjach spo\u0142ecznych. Po artyleryjskim przygotowaniu \u0142\u017cepropagandy w mediach publicznych czas na konkrety, czyli rozwi\u0105zania prawne.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,21,274,257,49,120,6,273,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2840"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2840"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2840\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2848,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2840\/revisions\/2848"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2840"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2840"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2840"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}