{"id":2883,"date":"2016-12-20T12:34:21","date_gmt":"2016-12-20T11:34:21","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=2883"},"modified":"2016-12-20T12:58:41","modified_gmt":"2016-12-20T11:58:41","slug":"nostalgia-populizm-reakcjonizm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2016\/12\/20\/nostalgia-populizm-reakcjonizm\/","title":{"rendered":"Nostalgia, populizm, reakcjonizm"},"content":{"rendered":"

Populizm to cz\u0119sto u\u017cywana etykieta dla rozlewaj\u0105cej si\u0119 po \u015bwiecie fali politycznego wzmo\u017cenia karmionego resentymentem, ksenofobi\u0105, nacjonalizmem. Wzmo\u017cenie to ma zdecydowanie prawicowe zabarwienie, populizmy lewicowe s\u0105 dzi\u015b w odwrocie, podobnie jak zreszt\u0105 lewicowa polityka.
\n
\nDlaczego? Dobr\u0105 podpowied\u017a daje Mark Lilla<\/strong><\/a>. Nie u\u017cywa on poj\u0119cia populizmu, lecz stawia tez\u0119 o tym, \u017ce dzi\u015b w polityce dominuje reakcjonizm, wsp\u00f3lny religijnym fundamentalistom, prawicowym populistom i lewicy t\u0119skni\u0105cej do Z\u0142otego Wieku pa\u0144stwa dobrobytu sprzed epoki neoliberalnej.<\/p>\n

Podstaw\u0105 dla reakcjonizmu w polityce jest nostalgia za owym Z\u0142otym Wiekiem, kiedy by\u0142o ju\u017c dobrze, tylko potem kto\u015b przyszed\u0142 i zniszczy\u0142 to, co by\u0142o tak dobre. T\u0119sknota za t\u0105 strat\u0105 wywo\u0142uje w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107, rozpacz, resentyment. Reakcjonista jest odwrotno\u015bci\u0105\u00a0rewolucjonisty, kt\u00f3ry kierowany zasad\u0105 nadziei wierzy w przysz\u0142o\u015b\u0107 i to, \u017ce mo\u017ce by\u0107 lepiej nie przez powr\u00f3t do przesz\u0142o\u015bci, ale w przysz\u0142o\u015b\u0107 oznaczaj\u0105c\u0105 zerwanie z przesz\u0142o\u015bci\u0105 i budow\u0119 nowego \u015bwiata.<\/p>\n

We live in a reactionary age. Revolutionaries traffic in hope. They believe, and wish others to believe, that a radical break with the past is possible and that it will inaugurate a new era of human experience. Reactionaries believe that such a break has already occurred and has been disastrous. While to the untrained eye the river of time seems to flow as it always has, the reactionary sees the debris of paradise drifting past his eyes. The revolutionary sees the radiant future, and it electrifies him. The reactionary thinks of the past in all its splendor, and he, too, is electrified.<\/p><\/blockquote>\n

Lilla rozr\u00f3\u017cnia wyra\u017anie reakcjonist\u00f3w od prawdziwych konserwatyst\u00f3w. Konserwaty\u015bci odrzucaj\u0105 rewolucj\u0119 jako spos\u00f3b wprowadzania zmiany, ale s\u0105 realistami rozumiej\u0105cymi, \u017ce rzeczywisto\u015b\u0107\u00a0nie tkwi w miejscu i trzeba za ni\u0105 nad\u0105\u017ca\u0107, nie trac\u0105c \u0142\u0105czno\u015bci z przesz\u0142o\u015bci\u0105 i jej dziedzictwem.<\/p>\n

Reactionaries are not conservatives. This is the first thing to be understood about them. Conservatives have always seen society as a kind of inheritance we receive and are responsible for. The healthiest way to bring about change, the conservative believes, is through consultation and slow transformations in custom and tradition, not by announcing bold reform programs or inventing supposedly inalienable individual rights. But the conservative is also reconciled to the fact that history never stands still and that we are only passing through.<\/p><\/blockquote>\n

Dlaczego jednak dominuje reakcjonizm o zabarwieniu prawicowym lub religijnym? Dlaczego wygrywaj\u0105 Orb\u00e1n, Trump, Kaczy\u0144ski? Dlaczego na reakcyjnym resentymencie nie mo\u017cna odbudowa\u0107 projektu lewicowego? Lilla nie podejmuje tej kwestii, cho\u0107 w swej ksi\u0105\u017cce \u201eThe Shipwrecked Mind: On Political Reaction<\/strong><\/a>\u201d rozje\u017cd\u017ca Alaina Badiou jako w\u0142a\u015bnie przedstawiciela reakcjonizmu lewicowego. Do\u015b\u0107 jednak \u0142atwo odpowiedzie\u0107 – reakcjonizm lewicowy nie mo\u017ce da\u0107 przekonuj\u0105cych odpowiedzi dla nostalgii swojego potencjalnego podmiotu, przedstawicieli klasy pracowniczej i dawnej klasy robotniczej. <\/a>Pa\u0144stwo dobrobytu, jakie istnia\u0142o w dawnych dobrych czasach, by\u0142o pa\u0144stwem narodowym, w miar\u0119 homogenicznym lub posegregowanym kulturowo, zdecydowanie bardziej narodowo-socjalistycznym ni\u017c socjalistycznym. Tyle tylko, \u017ce ten pierwszy, narodowy komponent nie doskwiera\u0142 w czasach pokoju i gospodarczego wzrostu. W czasach kryzysu nostalgia lewicowa zamiast prowadzi\u0107 do reaktywacji projektu lewicowego, legitymizuje mimo woli reakcjonizm prawicowy, obiecuj\u0105cy, \u017ce znowu uczyni Polsk\u0119 lub Ameryk\u0119 wielk\u0105 jako warunek realizacji innych cel\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c spo\u0142ecznych.<\/p>\n

Lewicowa nostalgia zamiast rewitalizowa\u0107 socjalizm legitymizuje reaktywacj\u0119 narodowego socjalizmu. A taki zawsze b\u0119dzie polega\u0142 na opresji, ksenofobii i wykluczeniu tych wszystkich, kt\u00f3rzy mog\u0105 domaga\u0107 si\u0119 nieuzasadnionego udzia\u0142u w podziale zasob\u00f3w lub zagra\u017caj\u0105 kulturowej to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n

Sposobem na odbudow\u0119 lewicy nie jest powtarzanie starych odpowiedzi na krytyk\u0119 kapitalizmu i struktur spo\u0142ecznych, lecz aktualna krytyka prowadz\u0105ca do nowych odpowiedzi. Odpowiedzi dotycz\u0105ce konkretnych rozwi\u0105za\u0144 i politycznej podmiotowo\u015bci zdolnej te rozwi\u0105zania wprowadzi\u0107 w \u017cycie w \u015bwiecie realnym, a nie idealnym. <\/p>\n

Tak, wiem, banalna konkluzja. Gorzej z tymi nowymi odpowiedziami. Nawet jeszcze do niedawna optymistycznie nastawiony Franco Berardi \u201aBifo\u2019 w ponurym nastroju wita nadchodz\u0105cy 2017 r:<\/strong><\/a><\/p>\n

The hundredth anniversary of the Soviet Revolution will likely coincide with a global collapse. The oft-announced recovery is not coming, and a rightist wave with racist undertones is mounting.<\/p>\n

The collapse of capitalism will be interminable and enormously destructive, as long as a new subjectivity does not emerge and a different social model does not develop. The subjectivity that in the nineteenth century was expressed by the workers\u2019 movement appears today so disintegrated that we cannot imagine any possible recomposition in the near future.<\/p>\n

The anti-financial uprisings of 2011 have not succeeded in reversing the route of financial plunder, and the European leftist parties have accepted austerity politics, even if this betrayal is likely to provoke their final defeat.<\/p><\/blockquote>\n

Nie zgadzam si\u0119 z pesymizmem Bifo, cho\u0107 w tej chwili nie mam dla niego dobrej odpowiedzi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Populizm to cz\u0119sto u\u017cywana etykieta dla rozlewaj\u0105cej si\u0119 po \u015bwiecie fali politycznego wzmo\u017cenia karmionego resentymentem, ksenofobi\u0105, nacjonalizmem. Wzmo\u017cenie to ma zdecydowanie prawicowe zabarwienie, populizmy lewicowe s\u0105 dzi\u015b w odwrocie, podobnie jak zreszt\u0105 lewicowa polityka.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[141,98,21,197,223,24,49,8,258,6,9,124,277],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2883"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2883"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2883\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2886,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2883\/revisions\/2886"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2883"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2883"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2883"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}