{"id":2911,"date":"2017-01-01T18:38:35","date_gmt":"2017-01-01T17:38:35","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=2911"},"modified":"2017-01-01T19:13:14","modified_gmt":"2017-01-01T18:13:14","slug":"nowy-rok-na-dobry-poczatek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2017\/01\/01\/nowy-rok-na-dobry-poczatek\/","title":{"rendered":"Nowy Rok. Na dobry pocz\u0105tek"},"content":{"rendered":"
\"frej_sytuacja\"

Rys. Marta Frej<\/p><\/div>\n

Na pocz\u0105tku roku zazwyczaj pr\u00f3bujemy prognozowa\u0107, co si\u0119 wydarzy, oraz podejmujemy mniej i bardziej ambitne zobowi\u0105zania. Prognozy na og\u00f3\u0142 si\u0119 nie sprawdzaj\u0105, a zobowi\u0105za\u0144 nie spos\u00f3b dotrzyma\u0107. Co robi\u0107? Popatrzmy mo\u017ce na g\u0142\u00f3wne wyzwania.
\n
\nJu\u017c nied\u0142ugo, 20 stycznia, w\u0142adz\u0119 w Stanach Zjednoczonych obejmie Donald Trump, nazwany przez komentatora brytyjskiego „Guardiana” idiot\u0105 z Twitterem. Ja wol\u0119, zainspirowany przez Oksan\u0119 Zabu\u017cko, okre\u015blenie trolla (tak w wywiadzie dla POLITYKI<\/strong><\/a> nazwa\u0142a ona kiedy\u015b W\u0142adymira Putina, dzi\u015b szeregi trolli u w\u0142adzy szybko rosn\u0105).<\/p>\n

Nie spos\u00f3b przewidzie\u0107 nowej polityki USA, tego, czy i jak si\u0119 zmieni. Wiadomo jednak, \u017ce po 20 stycznia zacznie si\u0119 remanent \u0142adu geopolitycznego i do\u015b\u0107 szybko zaczniemy si\u0119 przekonywa\u0107, czy w jego wyniku dojdzie do istotnych zmian na globalnej szachownicy, czy nie. Rok 2017, podobnie jak r\u00f3wno 100 lat temu rewolucyjny rok 1917, b\u0119dzie rokiem definiuj\u0105cym przysz\u0142o\u015b\u0107 w wymiarze geostrategicznym.<\/p>\n

Tyle wst\u0119pu, wi\u0119cej pisa\u0142em dla OKO.press<\/strong><\/a>, tu proponuj\u0119 oderwa\u0107 si\u0119 od spekulacji o mo\u017cliwej przysz\u0142o\u015bci z jednym wszak zastrze\u017ceniem – takie geopolityczne remanenty oznaczaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c ryzyko rozwi\u0105za\u0144 opartych na przemocy, wojennych. <\/p>\n

Niezwykle pouczaj\u0105ca jest lektura artyku\u0142u „The Next World War: World – System Cycles and Trends”<\/strong><\/a> z 1995 r. Autorzy odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do koncepcji \u015bwiata-systemu i cykl\u00f3w rozwojowych Kondratieffa, wskazuj\u0105, \u017ce \u015bwiat wkracza w okres utraty hegemonii przez USA, co oznacza\u0107 b\u0119dzie wzrost strukturalnych napi\u0119\u0107 w wymiarze globalnym w perspektywie ko\u0144ca drugiej dekady XXI wieku. <\/p>\n

Jego aspektem b\u0119dzie narastanie tendencji nacjonalistycznych, podsycanych m.in. wzrostem wewn\u0105trzkrajowych i mi\u0119dzynarodowych nier\u00f3wno\u015bci spo\u0142eczno-ekonomicznych. W tym kontek\u015bcie kluczowy b\u0119dzie rozw\u00f3j sytuacji w USA:<\/p>\n

If it is the case that the global gap between the rich and the poor continues to expand in the next decades this will increase tensions between the core and the periphery and also within and among core states. It is entirely possible that the United States will continue along the path toward greater internal inequality that began in the Reagan years. If this happens we would expect increases in racial and class conflict within the U.S. Such a situation would be likely to destabilize the alliances among core states. If either a very reactionary or a very left-radical regime were to be elected in the U.S. during a time of international instability the outbreak of warfare among core powers might result.<\/p><\/blockquote>\n

Przypomn\u0119 – cytuj\u0119 tekst sprzed 20 lat, analizuj\u0105cy mo\u017cliw\u0105 sytuacj\u0119 u schy\u0142ku drugiej dekady XXI w. Kolejne fakty wype\u0142niaj\u0105 przedstawiony scenariusz, a wyb\u00f3r Donalda Trumpa go dope\u0142nia. Licz\u0105c, \u017ce najczarniejszy wariant scenariusza „The Next World War” si\u0119 nie zrealizuje, warto potraktowa\u0107 dzisiejsze napi\u0119cia w \u015bwiecie polityki jako symptom b\u00f3l\u00f3w porodowych nowego \u015bwiata.<\/p>\n

Co oznacza, \u017ce stawk\u0105 i tematem publicznej debaty, polityki i zwi\u0105zanych z nimi spor\u00f3w powinna by\u0107 cywilizacja, kt\u00f3ra nadchodzi, a nie ta, kt\u00f3ra w\u0142a\u015bnie dogorywa. Pisze o tym pi\u0119knie w „Dzerkale Ty\u017cnia” Walentyn Tkacz<\/strong><\/a> – w swym tek\u015bcie odrywa si\u0119 od beznadziei bie\u017c\u0105cej polityki, naznaczonej wojn\u0105 i moraln\u0105 degradacj\u0105, pokazuj\u0105c, \u017ce tylko realistyczna, ale i \u015bmia\u0142a wizja przysz\u0142o\u015bci odnosz\u0105ca si\u0119 do widocznych ju\u017c trend\u00f3w, jakie ukszta\u0142tuj\u0105 przysz\u0142y \u015bwiat z jego modelem energetycznym, gospodarczym, spo\u0142ecznym, daje szans\u0119 na wyrwanie si\u0119 z parali\u017cuj\u0105cego prezentyzmu.<\/p>\n

To dobra s\u0105siedzka wskaz\u00f3wka dla polskiej debaty publicznej, kt\u00f3ra ugrz\u0119z\u0142a w beznadziejnym sporze, kt\u00f3rego stawk\u0105 sta\u0142a si\u0119 czysta w\u0142adza, lecz zagubi\u0142 si\u0119 w tym wszystkim sens owej stawki. Ani Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski przy w\u0142adzy, ani te\u017c niestety zmagaj\u0105ce si\u0119 z nim si\u0142y opozycji, nawet gdyby przej\u0119\u0142y w\u0142adz\u0119, nie s\u0105 odpowiedzi\u0105 na wyzwania przysz\u0142o\u015bci. Bo ta w og\u00f3le nie jest tematem, tematem sta\u0142 si\u0119 sp\u00f3r i narastaj\u0105ca polaryzacja polityczna, kt\u00f3ra przes\u0142ania mo\u017cliwo\u015b\u0107 analizy rzeczywisto\u015bci inaczej ni\u017c przez pryzmat binarnych podzia\u0142\u00f3w i antagonizm\u00f3w.<\/p>\n

Gorzej, z czasem zacznie strukturyzowa\u0107 inne, pozapolityczne sfery \u017cycia – zgodnie z logik\u0105 antagonizmu i polaryzacji. To oznacza katastrof\u0119, podobn\u0105 petryfikacj\u0119 podzia\u0142u spo\u0142ecze\u0144stwa, jaka istnia\u0142a w II Rzeczypospolitej. Tyle \u017ce dzi\u015b tej petryfikacji \u0142atwiej by\u0142oby unikn\u0105\u0107, bo ze wzgl\u0119du na przemian\u0119 struktury spo\u0142ecznej spo\u0142ecze\u0144stwo jest z definicji o wiele bardziej zr\u00f3\u017cnicowane i pofragmentowane, a wi\u0119c i potencjalnie bardziej pluralistyczne.<\/p>\n

To w\u0142a\u015bnie ten potencja\u0142 pluralizmu zaszyty w wielo\u015bci form \u017cycia spo\u0142ecznego i kulturalnego jest najwi\u0119kszym zasobem, a jego ochrona w 2017 r. najwa\u017cniejszym zadaniem. Potrzebne s\u0105 projekty, kt\u00f3re ten zas\u00f3b b\u0119d\u0105 aktywizowa\u0107 i ujawnia\u0107 – dobr\u0105 przymiark\u0105 by\u0142 Kongres Kultury, kt\u00f3ry pokaza\u0142 w spektakularny, cho\u0107 niedoskona\u0142y przecie\u017c spos\u00f3b, bogactwo tej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci. Nie zmarnujmy jej, bo w oparciu o ten w\u0142a\u015bnie zas\u00f3b, a nie ograniczone i prowincjonalne wizje ludzi takich jak Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski (i niestety spora cz\u0119\u015b\u0107 opozycji), mamy szans\u0119 zaprojektowa\u0107 Polsk\u0119 mieszcz\u0105c\u0105 si\u0119 w \u015bwiecie, jaki nadchodzi. <\/p>\n

Ba, w kszta\u0142towaniu tego \u015bwiata mogliby\u015bmy nawet wzi\u0105\u0107 udzia\u0142. Zamiast tego zajmujemy si\u0119 ja\u0142owym karmieniem politycznych trolli, kieruj\u0105c si\u0119 s\u0142usznym sk\u0105din\u0105d przekonaniem, \u017ce odpowiedzi\u0105 na niegodn\u0105 polityk\u0119 jest wobec tej polityki bezpo\u015bredni op\u00f3r.<\/p>\n

Gdy w\u0142adza dopuszcza si\u0119 kolejnych zamach\u00f3w na instytucje, praworz\u0105dno\u015b\u0107, prawd\u0119 – nie mo\u017cna zaniedbywa\u0107 sprzeciwu i oporu. Niemniej potrzebna jest spo\u0142eczna praca nad przysz\u0142o\u015bci\u0105, kt\u00f3rej kluczowym aspektem jest wspomniana ochrona spo\u0142ecznego i kulturowego pluralizmu, a dalej budowanie w oparciu o ten pluralizm nowych form bycia razem i gospodarowania, troski o to, co wsp\u00f3lne, w ko\u0144cu nowych form podmiotowo\u015bci politycznej. Ta praca, jak pisa\u0142em w poprzednim wpisie, ju\u017c trwa w mikroskali, cz\u0119sto z dala od metropolitalnych centr\u00f3w. M\u00f3wili\u015bmy na Kongresie Kultury, \u017ce prawdziw\u0105 stawk\u0105 jest \u0142\u0105czenie tych cz\u0119sto samotnych wysp w archipelag nowego spo\u0142ecze\u0144stwa, pluralistycznej i r\u00f3\u017cnorodnej wsp\u00f3lnoty, kt\u00f3ra odrzuci zasad\u0119 stygmatyzacji, wykluczania i odr\u0119bno\u015bci wobec Innego jako mechanizm tworzenia wi\u0119zi, zast\u0119puj\u0105c go zasad\u0105 otwartej solidarno\u015bci, niewykluczaj\u0105cej nikogo. Wsp\u00f3lnoty, w kt\u00f3rej b\u0119dzie miejsce dla wszystkich uczestnik\u00f3w dzisiejszego politycznego sporu.<\/p>\n

Nie, nie my\u015bl\u0119 o jakiej\u015b utopii postpolitycznej jedno\u015bci narodowej w warunkach spo\u0142ecze\u0144stwa postnarodowego. Jestem natomiast przekonany, \u017ce odpowiedzi\u0105 na \u017cywione resentymentem projekty rekonstrukcji homogenicznego, nacjonalistycznego My jest konstrukcja nowego rozumienia My, w kt\u00f3rym r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 i wielo\u015b\u0107 jest mo\u017cliwa, bo energia sporu naturalnego dla ludzkich zbiorowisk zamiast niszczy\u0107, zasila z\u0142o\u017con\u0105 struktur\u0119 spo\u0142eczn\u0105 spojon\u0105 wi\u0119zami wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015bci.<\/p>\n

Tylko tak mo\u017cna w wymiarze globalnym unikn\u0105\u0107 scenariusza „The Next World War”, a w wymiarze lokalnym jakiego\u015b rodzaju wojny domowej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na pocz\u0105tku roku zazwyczaj pr\u00f3bujemy prognozowa\u0107, co si\u0119 wydarzy, oraz podejmujemy mniej i bardziej ambitne zobowi\u0105zania. Prognozy na og\u00f3\u0142 si\u0119 nie sprawdzaj\u0105, a zobowi\u0105za\u0144 nie spos\u00f3b dotrzyma\u0107. Co robi\u0107? Popatrzmy mo\u017ce na g\u0142\u00f3wne wyzwania.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,7,279,46,219,274,56,24,257,49,120,8,95,6,124,86,78,50,165,277,94,167,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2911"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2911"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2911\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2915,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2911\/revisions\/2915"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2911"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2911"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2911"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}