{"id":2951,"date":"2017-01-11T17:21:40","date_gmt":"2017-01-11T16:21:40","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=2951"},"modified":"2017-01-11T21:50:56","modified_gmt":"2017-01-11T20:50:56","slug":"2951","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2017\/01\/11\/2951\/","title":{"rendered":"Kultura cyfrowa z Paszportem"},"content":{"rendered":"
\"_l0a40351\"

\u00a9Tadeusz P\u00f3\u017aniak i Leszek Zych<\/p><\/div>\n

\"h04d23962\"

\u00a9Tadeusz P\u00f3\u017aniak i Leszek Zych<\/p><\/div>\n

Paszporty POLITYKI rozdane<\/strong><\/a>, w tym roku po raz pierwszy z now\u0105 kategori\u0105 – Kultur\u0105 cyfrow\u0105.
\n
\nA pierwszym laureatem zosta\u0142 Micha\u0142 Staniszewski, tw\u00f3rca gry „Bound”. W niezwykle mocnej konkurencji z Piotrem Iwanickim (za „Superhot”) i 11 bit studio (za „This War of Mine: The Little Ones”). Ciesz\u0119 si\u0119 z decyzji redakcji o rozszerzeniu formu\u0142y Paszport\u00f3w i jeszcze bardziej ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce mnie przypad\u0142 w udziale zaszczyt opieki nad now\u0105 kategori\u0105. Mi\u0119dzyresortowy sojusz dzia\u0142\u00f3w kultury i nauki sta\u0142 si\u0119\u00a0faktem, posthumanizm opu\u015bci\u0142 nisz\u0119 – wa\u017cny jego przycz\u00f3\u0142ek wszed\u0142 do g\u0142\u00f3wnego nurtu.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie, mo\u017cna spiera\u0107 si\u0119 o definicj\u0119 kultury cyfrowej i w og\u00f3le sensowno\u015b\u0107 jej wyodr\u0119bniania. W redakcji, po d\u0142ugich dyskusjach i dojrzewaniu, przyj\u0119li\u015bmy definicj\u0119, \u017ce kultura cyfrowa to dzie\u0142a i zjawiska o\u017cywiane kodem programistycznym. Wi\u0119c np. gry, ale te\u017c inne formy interaktywne, interfejsy, aplikacje. W pierwszej edycji Paszport\u00f3w z now\u0105 kategori\u0105 nominacje zdoby\u0142y trzy gry, ka\u017cda \u015bwietna w swojej kategorii. Czy w przysz\u0142ych latach b\u0119dzie r\u00f3wnie \u0142atwo o wskazania wybitnych dzie\u0142? To pytanie nie tylko o kondycj\u0119 m\u0142odego jeszcze pola kultury cyfrowej, to tak\u017ce pytanie o znaczenie i skuteczno\u015b\u0107 takich nagr\u00f3d jak Paszporty.<\/p>\n

Nagrody s\u0105 wa\u017cn\u0105 instytucj\u0105 metakultury i ekonomii presti\u017cu. To pierwsze poj\u0119cie rozwin\u0105\u0142 ameryka\u0144ski antropolog Greg Urban, zastanawiaj\u0105c si\u0119 nad problemem, w jaki spos\u00f3b rozwin\u0119\u0142a si\u0119 kultura nowoczesno\u015bci z g\u0142\u00f3wn\u0105 jej cech\u0105 – nastawieniem na wytwarzanie nowo\u015bci, a nie jak w kulturach tradycyjnych – na powtarzanie istniej\u0105cych przekaz\u00f3w. Istotna cz\u0119\u015b\u0107 odpowiedzi kryje si\u0119 w metakulturze, czyli sposobie, w jaki kultura m\u00f3wi sama o sobie – np. za pomoc\u0105 recenzji i krytyki artystycznej. S\u0142u\u017c\u0105 one nie tylko ocenie powstaj\u0105cych dzie\u0142, ale tak\u017ce kreuj\u0105 na nie popyt. Dodatkowym aspektem metakultury jest wewn\u0119trzna logika r\u00f3\u017cnych form medialnych s\u0142u\u017c\u0105cych dystrybucji tre\u015bci. Upowszechnienie prasy codziennej w XIX wieku wywo\u0142a\u0142o popyt na codzienn\u0105 produkcj\u0119\u00a0tre\u015bci, co prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na wynalazek powie\u015bci w odcinkach i zam\u00f3wienia dla pisarzy. Sienkiewicz i Prus tworzyli swoje najwa\u017cniejsze dzie\u0142a poganiani deadline’ami na kolejne odcinki. Format 24-godzinnych telewizji informacyjnych zainicjowany przez CNN wykreowa\u0142 popyt na news i przyspieszon\u0105 mediatyzacj\u0119 \u017cycia spo\u0142ecznego.<\/p>\n

Rosn\u0105ca produkcja kulturowa wymaga rozwoju mechanizm\u00f3w selekcji i waloryzacji, co prowadzi do powstania ekonomii presti\u017cu (zgodnie z propozycj\u0105 Johna Englisha). Wa\u017cnym jej elementem s\u0105 nagrody – nagroda Goncourt\u00f3w we Francji, najwa\u017cniejsze trofeum w literaturze, jest bezpieni\u0119\u017cna, laureaci nie dostaj\u0105 got\u00f3wki. Jednak jej presti\u017c przek\u0142ada si\u0119 na radykalne zwi\u0119kszenie sprzeda\u017cy ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n

Wracaj\u0105c wi\u0119c do pytania o przysz\u0142o\u015b\u0107 kultury cyfrowej – odpowiedzi szuka\u0107 trzeba, zastanawiaj\u0105c si\u0119, czy w\u0142\u0105czenie tej kategorii do Paszport\u00f3w uruchomi czy raczej nada now\u0105 dynamik\u0119 procesowi rozwoju metakultury kultury cyfrowej i zwi\u0105zanej z ni\u0105 ekonomii presti\u017cu. Czy krytyka cyfrowej tw\u00f3rczo\u015bci wyjdzie poza bran\u017cowe nisze i wejdzie szerzej – do g\u0142\u00f3wnego nurtu medialnego? Czy nominacje i sam Paszport przynosi\u0107 b\u0119d\u0105 wyr\u00f3\u017cnionym co\u015b wi\u0119cej ni\u017c kr\u00f3tka chwa\u0142a podczas wieczornej gali?<\/p>\n

Pyta\u0144 jest, jak wida\u0107, wiele – innymi s\u0142owy, warto uwa\u017cnie obserwowa\u0107, co si\u0119 b\u0119dzie dzia\u0142o we wszystkich naszkicowanych powy\u017cej wymiarach. Historia kultury pokazuje, \u017ce kszta\u0142towanie si\u0119\u00a0i dojrzewanie nowych form kultury to d\u0142ugotrwa\u0142y proces. Od wynalazku druku do powstania dojrza\u0142ego modelu wydawniczego wypracowanego przez Marcina Lutra musia\u0142o up\u0142yn\u0105\u0107 ponad p\u00f3\u0142 wieku. Do powstania innowacji kulturowej w pe\u0142ni wykorzystuj\u0105cej mo\u017cliwo\u015bci nowego medium – powie\u015bci – kolejnych kilkadziesi\u0105t lat.<\/p>\n

Decyduj\u0105c si\u0119 na now\u0105 kategori\u0119 Paszport\u00f3w, uznali\u015bmy, \u017ce jest to dziedzina ju\u017c dojrza\u0142a w tym sensie, \u017ce umo\u017cliwia kompetentnym artystom oryginaln\u0105 i warto\u015bciow\u0105 ekspresj\u0119 estetyczn\u0105, kt\u00f3rej efekty nie s\u0105 powt\u00f3rzeniem efekt\u00f3w, jakie mo\u017cna uzyska\u0107 na innych polach. Dzi\u0119ki temu mo\u017ce ona sta\u0107 si\u0119 wa\u017cnym sposobem opowiadania o \u015bwiecie, kt\u00f3ry zosta\u0142 przeorany przez cyfrow\u0105 rewolucj\u0119, lecz ci\u0105gle nie nauczyli\u015bmy si\u0119 adekwatnie o tym opowiada\u0107. Przeskok do przestrzeni hybrydowej, jak j\u0105 nazywa Manuel Castells, sprawia podobne problemy poj\u0119ciowe dla analizy spo\u0142ecznej do tych, jakie sto lat temu wywo\u0142a\u0142a rewolucja kwantowa i teoria wzgl\u0119dno\u015bci dla opisu rzeczywisto\u015bci fizycznej.<\/p>\n

Przy okazji dzi\u0119kuj\u0119 Alkowi Tarkowskiemu za wpis na blogu Kultura 2.0<\/strong><\/a>, wspominaj\u0105cy pionierskie czasy wprowadzania na salony Wied\u017amina i formu\u0142uj\u0105cy propozycje dla naszej nowej kategorii. Odnios\u0119 si\u0119 szczeg\u00f3\u0142owo w oddzielnym wpisie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Paszporty POLITYKI rozdane, w tym roku po raz pierwszy z now\u0105 kategori\u0105 – Kultur\u0105 cyfrow\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[219,56,15,6,124,44],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2951"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2951"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2951\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2959,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2951\/revisions\/2959"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2951"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2951"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2951"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}