{"id":2970,"date":"2017-01-20T12:24:31","date_gmt":"2017-01-20T11:24:31","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=2970"},"modified":"2017-01-20T12:39:00","modified_gmt":"2017-01-20T11:39:00","slug":"komuna-paryska-niedokonczony-projekt-republiki-powszechnej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2017\/01\/20\/komuna-paryska-niedokonczony-projekt-republiki-powszechnej\/","title":{"rendered":"Komuna Paryska. Niedoko\u0144czony projekt Republiki Powszechnej"},"content":{"rendered":"
\"komuna-paryska-2-52685154b32ee4610a91eaaf00851e811164\"

Fot. Monika Stolarska<\/p><\/div>\n

Gdy \u015bwiat zmierza w nieznane, dobrze robi spojrzenie wstecz, na podobne momenty w dziejach. Fascynuj\u0105ca jest druga po\u0142owa XIX w. – kiedy projekt Cesarstwa Francuskiego Napoleona III leg\u0142 w gruzach, strzaskany przez nabieraj\u0105ce imperialnej mocy Prusy.
\n
\nNieoczekiwanym skutkiem tego procesu sta\u0142a si\u0119 Komuna Paryska roku 1871. Trwa\u0142a nieco ponad dwa miesi\u0105ce, zapisa\u0142a si\u0119 jako jedno z najciekawszych zjawisk nowoczesnej historii. Weronika Szczawi\u0144ska postanowi\u0142a przypomnie\u0107 ducha Komuny na scenie Teatru Polskiego w Bydgoszczy<\/strong><\/a>.<\/a>Inspiracji do podj\u0119cia tematu dostarczy\u0142a ksi\u0105\u017cka Kristin Ross „Communal Luxury: The Political Imaginary of the Paris Commune”<\/strong><\/a>. Nie jest to klasyczne opracowanie historyczne, Ross rozkodowa\u0107 fenomen ludowego powstania w imi\u0119 Republiki Powszechnej. Komunardzi: paryscy rzemie\u015blnicy, proletariusze, lumpenproletariat, a tak\u017ce cz\u0119\u015b\u0107 inteligencji i arty\u015bci pod wodz\u0105 Gustave’a Courbeta powstali, by broni\u0107 miasta porzuconego przez rz\u0105d, ale odrzucili klasyczne kategorie identyfikacji narodowej i nowoczesnej to\u017csamo\u015bci odwo\u0142uj\u0105cej si\u0119 do konstruktu pa\u0144stwa narodowego. Przej\u0119li kontrol\u0119 nad miastem, rezygnuj\u0105c z jego sto\u0142ecznej funkcji i ustanawiaj\u0105c w zamian ow\u0105 Republik\u0119 Powszechn\u0105, a wyrazem powszechno\u015bci by\u0142o w\u0142\u0105czenie w szeregi komunard\u00f3w imigrant\u00f3w. W szeregach rewolucji walczy\u0142o ok. 500 Polak\u00f3w, naczelnym dow\u00f3dc\u0105 wojsk Komuny by\u0142 Jaros\u0142aw D\u0105browski.<\/p>\n

Gdy przygl\u0105da si\u0119 dzia\u0142aniom Komuny i komunard\u00f3w, zdumiewa pe\u0142nia projektu spo\u0142eczno-politycznego: rozdzia\u0142 pa\u0144stwa i Ko\u015bcio\u0142a, \u015bwiecka szko\u0142a powszechna oparta na programie edukacji integralnej, „\u0142\u0105cz\u0105cej umys\u0142 i r\u0119k\u0119”, kultura i sztuka jako powszechne dobro publiczne, \u00f3w „wsp\u00f3lny luksus”, proklamowany w Manife\u015bcie Zwi\u0105zku Artyst\u00f3w… Weronika Szczawi\u0144ska przypomnia\u0142a s\u0142owa tego manifestu podczas otwarcia Kongresu Kultury w pa\u017adzierniku:<\/p>\n

B\u0119dziemy dzia\u0142a\u0107 wsp\u00f3lnie na rzecz naszej odnowy, narodzin wsp\u00f3lnego luksusu, przysz\u0142ych splendor\u00f3w i Powszechnej Republiki.<\/p><\/blockquote>\n

Ross przypomina, \u017ce powstanie Komuny poprzedza\u0142y miesi\u0105ce gor\u0105czkowej aktywno\u015bci – nieko\u0144cz\u0105cych si\u0119 spotka\u0144 i dyskusji trwaj\u0105cych nocami, w kt\u00f3rych uczestniczyli zar\u00f3wno inteligenci, jak i zwykli robotnicy. Niezwykle istotne by\u0142o te\u017c zaanga\u017cowanie w rewolucj\u0119 kobiet, kt\u00f3re wsp\u00f3lnie z m\u0119\u017cczyznami tworzy\u0142y Republik\u0119 Powszechn\u0105, wielkie \u0107wiczenie z demokracji powszechnej i radykalnej r\u00f3wno\u015bci krwawo st\u0142umione przez si\u0142y rz\u0105dowe, przywracaj\u0105ce bur\u017cuazyjny porz\u0105dek, na kt\u00f3rym opar\u0142a si\u0119 III Republika.<\/p>\n

Weronika Szczawi\u0144ska przywo\u0142uje ten odleg\u0142y ju\u017c fenomen w formie koncertu – na scenie wyst\u0119puje zesp\u00f3\u0142 „Komuna Paryska” graj\u0105cy ju\u017c od 146 lat. Musi gra\u0107, bo tak jak w 1871 r. postulaty Republiki Powszechnej ci\u0105gle s\u0105 aktualne i ci\u0105gle nie maj\u0105 szansy realizacji w starciu z si\u0142ami re\u017cimu akumulacji kapita\u0142u, podporz\u0105dkowuj\u0105cymi sobie w\u0142adz\u0119, gospodark\u0119 i kultur\u0119.<\/p>\n

Forma muzycznego spektaklu doskonale oddaje ducha, jaki panowa\u0142 w Pary\u017cu w 1871 r. i niezwykle silnej politycznej wyobra\u017ani, jak\u0105 mieli komunardzi. Warto przyjrze\u0107 si\u0119 tamtym czasom, dzi\u015b mo\u017cna spojrze\u0107 wstecz, odrzucaj\u0105c fa\u0142szywe perspektywy. Z jednej bowiem strony Komuna Paryska sta\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 komunistycznej hagiografii, cho\u0107 nie mia\u0142a nic wsp\u00f3lnego z pa\u0144stwowym leninowskim komunizmem. Z drugiej strony sta\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 francuskiej hagiografii republika\u0144skiej, cho\u0107 idea Republiki Powszechnej nie mia\u0142a nic wsp\u00f3lnego z uniwersalizmem republika\u0144skim.<\/p>\n

Bydgoski spektakl i lektura ksi\u0105\u017cki Ross to dobra odtrutka na wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 atrofi\u0119 politycznej wyobra\u017ani trapi\u0105cej lewic\u0119 nie tylko w Polsce. Tylko wyobra\u017ani\u0105 mo\u017cna pokona\u0107 rozlewaj\u0105ce si\u0119 po \u015bwiecie si\u0142y reakcji.<\/p>\n

Poni\u017cej wideo z seminarium, jakie poprzedzi\u0142o premier\u0119 „Komuny Paryskiej”:<\/p>\n