
{"id":3012,"date":"2017-04-08T11:19:26","date_gmt":"2017-04-08T09:19:26","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=3012"},"modified":"2017-04-08T13:02:54","modified_gmt":"2017-04-08T11:02:54","slug":"kim-byl-ludwik-zamenhof","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2017\/04\/08\/kim-byl-ludwik-zamenhof\/","title":{"rendered":"Kim by\u0142 Ludwik Zamenhof?"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_3013\" style=\"width: 630px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:1908-kl-t-zamenhof.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3013\" class=\"wp-image-3013 size-large\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/1908-kl-t-zamenhof-730x1024.jpg\" alt=\"1908-kl-t-zamenhof\" width=\"620\" height=\"870\" srcset=\"\/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/1908-kl-t-zamenhof-730x1024.jpg 730w, \/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/1908-kl-t-zamenhof-214x300.jpg 214w, \/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/1908-kl-t-zamenhof-768x1078.jpg 768w, \/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/1908-kl-t-zamenhof.jpg 1364w\" sizes=\"(max-width: 620px) 100vw, 620px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3013\" class=\"wp-caption-text\">Ludwik Zamenhof, \u017ar\u00f3d\u0142o: La kongreslibro de la 4-a Universala Kongreso de Esperanto en Dresdeno (el la arkivo de UEA). Domena publiczna<\/p><\/div>\n<p>Zaczn\u0119 od dobrych wiadomo\u015bci. <a href=\"http:\/\/www.sejm.gov.pl\/Sejm8.nsf\/komunikat.xsp?documentId=C46335BE3AC0AB56C12580FB0033454D\" target=\"_blank\"><strong>Sejm 7 kwietnia przez aklamacj\u0119 przyj\u0105\u0142 uchwa\u0142\u0119<\/strong><\/a> wyra\u017caj\u0105c\u0105 cze\u015b\u0107 Ludwikowi Zamenhofowi w 100-lecie jego \u015bmierci (przypadaj\u0105ce 14 kwietnia).<br \/>\n<!--more--><br \/>\nCieszy taka jednomy\u015blno\u015b\u0107, bo pami\u0119\u0107 po Zamenhofie ci\u0105gle budzi niezrozumia\u0142e kontrowersje, najwi\u0119ksze chyba w Bia\u0142ymstoku, rodzinnym mie\u015bcie tw\u00f3rcy esperanto.<\/p>\n<p>Szczeg\u00f3lnie gor\u0105ca dyskusja wybuch\u0142a rok temu, gdy samodzielne Centrum Kultury im. Ludwika Zamenhofa w\u0142\u0105czano do Bia\u0142ostockiego O\u015brodka Kultury. Przeciwnicy tej decyzji traktowali j\u0105 jako likwidacj\u0119 i zamach na pami\u0119\u0107 po najbardziej znanym bia\u0142ostocczaninie, zwolennicy cieszyli si\u0119, a istot\u0119 ich argument\u00f3w wy\u0142o\u017cy\u0142 Dariusz Wasilewski, radny miejski z komitetu obecnego prezydenta miasta.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/wasilewski.blog\/posts\/511649262374953\" target=\"_blank\"><strong>Pisa\u0142 na fejsbuku<\/strong><\/a>:<\/p>\n<blockquote><p>Sam pomys\u0142 budowania to\u017csamo\u015bci Bia\u0142egostoku, promowania go na \u015bwiecie w oparciu o idee Zamenhofa jest nad wyraz kuriozalnym. Jednak czego si\u0119 nie robi by p\u0142yn\u0105\u0107 w g\u0142\u00f3wnym nurcie modnego multikulturalizmu. Dlatego te\u017c Eliezer Lewi Samenhof by\u0142 idealnym kandydatem zapewniaj\u0105cym \u201epatronat\u201d medi\u00f3w g\u0142\u00f3wnego nurtu.<\/p><\/blockquote>\n<p>I dalej, geneza projektu Zamenhofa:<\/p>\n<blockquote><p>Idea uniwersalnego j\u0119zyka mi\u0119dzynarodowego, to pomys\u0142, kt\u00f3ry Zamenhof stara\u0142 si\u0119 zrealizowa\u0107. Jednak jak ka\u017cda utopia dotyczy\u0142a ona r\u00f3wnie\u017c szerszego spektrum. Dlatego Zamenhof id\u0105c \u015bladami Hillela, staro \u017cydowskiego my\u015bliciela pragn\u0105\u0142 rozwi\u0105za\u0107 przede wszystkim problem \u017cydowski. Propagowa\u0142 zjednoczenie narod\u00f3w, zmian\u0119 dotychczasowej religii i obyczaj\u00f3w. G\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 w tym procesie mia\u0142 odegra\u0107 nar\u00f3d \u017cydowski, kt\u00f3ry \u201cchc\u0105c nie chc\u0105c\u201d mia\u0142 stworzy\u0107 nar\u00f3d idealny, neutralny (emanacja og\u00f3lnie ludzko\u015bci), z neutralnym, narodowym j\u0119zykiem. Dodajmy do tego naiwne pogl\u0105dy sprzeczne z Chrze\u015bcija\u0144stwem, i\u017c wi\u0119ksze znaczenie ma mi\u0142o\u015b\u0107 do cz\u0142owieka ni\u017c mi\u0142o\u015b\u0107 do Boga.<\/p><\/blockquote>\n<p>&#8230; oraz jej nieuniknione konsekwencje:<\/p>\n<blockquote><p>Utopie maj\u0105 to do siebie, \u017ce \u0142adnie brzmi\u0105, a s\u0105 gro\u017ane w realizacji czego przyk\u0142ad da\u0142y inne utopijne programy, kt\u00f3re na nieszcz\u0119\u015bcie ludzko\u015bci by\u0142y wdro\u017cone (komunizm z CCCP, Trzecia Rzesza promuj\u0105ca Mittel Europ\u0119 czy unionizm eurokrat\u00f3w).<br \/>\nTragiczna sytuacja zwi\u0105zana w\u0142a\u015bnie z praktycznym ubogacaniem si\u0119 kultur, jak\u0105 obserwujemy na co dzie\u0144 pokazuje i\u017c idea multi-kulti leg\u0142a w gruzach. Sama Angela Merkel potwierdzi\u0142a upadek otwierania si\u0119 na bezgraniczn\u0105 tolerancj\u0119 a setki tysi\u0119cy Niemc\u00f3w, Skandynaw\u00f3w na ulicach wykrzykuj\u0105 obecnie swe niezadowolenie.<\/p><\/blockquote>\n<p>Sejm nie wdawa\u0142 si\u0119 w dywagacje nad zgubnymi skutkami multikulturalizmu i roli Zamenhofa w rozwoju w tej niebezpiecznej idei, tylko stwierdzi\u0142 w uchwale:<\/p>\n<blockquote><p>Ludwik Zamenhof urodzi\u0142 sie\u0328, dorasta\u0142 i wychowywa\u0142 w s\u0301rodowisku wielonarodowos\u0301ciowej spo\u0142ecznos\u0301ci Bia\u0142egostoku, kto\u0301re sta\u0142o sie\u0328 dla niego inspiracja\u0328 do stworzenia je\u0328zyka ponadnarodowego. Uwaz\u0307a\u0142, z\u0307e ludzi dzieli przede wszystkim bariera je\u0328zykowa, kto\u0301ra wywo\u0142uje konflikty i nieporozumienia. Wierzy\u0142, z\u0307e idea esperanta zjednoczy nie tylko esperantysto\u0301w, ale stanie sie\u0328 si\u0142a\u0328 jednocza\u0328ca\u0328 wszystkich ludzi. Ostateczna wersja esperanta, znana w dzisiejszej formie, zosta\u0142a przez niego ukon\u0301czona w 1885 r. Wraz ze wzrostem popularnos\u0301ci je\u0328zyka esperanto Ludwik Zamenhof jako jego two\u0301rca zrzek\u0142 sie\u0328 wszelkich nalez\u0307nych mu praw, oddaja\u0328c esperanto na uz\u0307ytek ca\u0142ej ludzkos\u0301ci. W dowo\u0301d uznania za wk\u0142ad w powstanie ponadnarodowego je\u0328zyka i jego popularyzacji na s\u0301wiecie Ludwik Zamenhof w 1905 r. w Paryz\u0307u zosta\u0142 odznaczony Orderem Legii Honorowej, a w 1913 r. wysunie\u0328to jego kandydature\u0328 do Nagrody Nobla. Zmar\u0142 14 kwietnia 1917 r.<\/p><\/blockquote>\n<p>Informacja o decyzji Sejmu og\u0142oszona w witrynie sejmowej idzie\u00a0dalej, bo uznaje, \u017ce cho\u0107 Zamenhof by\u0142 esperantyst\u0105, to jednak wybitnym Polakiem:<\/p>\n<blockquote><p>14 kwietnia przypada 100. rocznica \u015bmierci Ludwika Zamenhofa, tw\u00f3rcy mi\u0119dzynarodowego j\u0119zyka esperanto. Pos\u0142owie przez aklamacj\u0119 przyj\u0119li dzi\u015b uchwa\u0142\u0119 upami\u0119tniaj\u0105ca osob\u0119 tego wybitnego Polaka i wyrazili uznanie dla jego zas\u0142ug i osi\u0105gni\u0119\u0107.<\/p><\/blockquote>\n<p>Nie koniec sprawy &#8211; znajomy przedstawiciel spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej skomentowa\u0142 na fejsbuku:<\/p>\n<blockquote><p>Bardzo \u0142adnie. To jednak kolejny oficjalny komunikat na r\u00f3\u017cne tematy, w kt\u00f3rym na pr\u00f3\u017cno szuka\u0107 s\u0142owa \u017byd lub \u017cydowski, chocia\u017c jako \u017cywo powinny si\u0119 tam znale\u017a\u0107. Widzia\u0142em ostatnio Informacje kulturalne TVP Kultura, kt\u00f3re zdo\u0142a\u0142y na przyk\u0142ad opowiada\u0107 przez kilka minut o willi \u017babi\u0144skich i &#8222;osobach&#8221;, kt\u00f3re si\u0119 tam ukrywa\u0142y, konsekwentnie nie informuj\u0105c kim by\u0142y i dlaczego to robi\u0142y!<\/p><\/blockquote>\n<p>I zap\u0119tli\u0142o si\u0119. Rok 2017 jest decyzj\u0105 UNESCO Rokiem Zamenhofa, Sejm postanowi\u0142 uzna\u0107 ten fakt poprzez maksymalnie neutraln\u0105 uchwa\u0142\u0119, kt\u00f3ra pozbawiona jest jakichkolwiek odniesie\u0144 to\u017csamo\u015bciowych. Mo\u017cna by stwierdzi\u0107, \u017ce uchwa\u0142a jest zgodna z postnarodowym duchem Zamenhofa i esperanto, ujawnionym przez Dariusza Wasilewskiego. Tyle \u017ce od \u015bmierci Zamenhofa wiele si\u0119 wydarzy\u0142o, z Holocaustem w\u0142\u0105cznie, i kwestia pami\u0119ci po tych, kt\u00f3rzy mieli na zawsze znikn\u0105\u0107 z historii w ramach ostatecznego rozwi\u0105zania oraz ich kulturze, nabiera szczeg\u00f3lnego znaczenia, zw\u0142aszcza w kraju tak bardzo historycznie z kultur\u0105 i spo\u0142eczno\u015bci\u0105 \u017cydowsk\u0105 zwi\u0105zanym.<\/p>\n<p>Gdy o \u017cydowski rdze\u0144 to\u017csamo\u015bci Zamenhofa upomnia\u0142em si\u0119 na Twitterze, dosta\u0142em i z lewa, i z prawa, z r\u00f3\u017cnych oczywi\u015bcie powod\u00f3w, ale za to samo. Problem elegancko rozwi\u0105zuje rosyjska Wikipedia, kt\u00f3ra wyja\u015bnia, \u017ce Zamenhof by\u0142 polskim lekarzem okulist\u0105 i lingwist\u0105 \u017cydowskiego pochodzenia, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 w Bia\u0142ymstoku, w\u00a0guberni grodzie\u0144skiej Imperium Rosyjskiego, zmar\u0142 w Warszawie w Kr\u00f3lestwie Polskim. W tej prezentacji w spos\u00f3b skondensowany przedstawiona jest ca\u0142a z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 momentu historycznego i \u015brodowiska spo\u0142eczno-kulturowego, kt\u00f3r\u0105 uchwa\u0142a Sejmu bardzo niestety sp\u0142aszcza.<\/p>\n<p>Dobrze, \u017ce jest uchwa\u0142a oddaj\u0105ca cze\u015b\u0107 Zamenhofowi. Szkoda, \u017ce w poszukiwaniu dobrego rozwi\u0105zania jej tre\u015b\u0107 zosta\u0142a tak bardzo sp\u0142aszczona. Na szcz\u0119\u015bcie nie wszystko zale\u017cy od Sejmu, a pami\u0119\u0107 to g\u0142\u00f3wnie kwestia kultury. Poni\u017cej \u017cydowski Bia\u0142ystok \u015bpiewany przez Karolin\u0119 Cich\u0105.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Karolina Cicha &#039;Bialystok majn hejm&#039;\" width=\"1333\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/kcdNC90tng8?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zaczn\u0119 od dobrych wiadomo\u015bci. Sejm 7 kwietnia przez aklamacj\u0119 przyj\u0105\u0142 uchwa\u0142\u0119 wyra\u017caj\u0105c\u0105 cze\u015b\u0107 Ludwikowi Zamenhofowi w 100-lecie jego \u015bmierci (przypadaj\u0105ce 14 kwietnia).<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21,56,24,20,120,103,277],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3012"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3012"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3012\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3017,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3012\/revisions\/3017"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3012"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3012"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3012"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}