{"id":3095,"date":"2017-05-23T08:34:50","date_gmt":"2017-05-23T06:34:50","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=3095"},"modified":"2017-05-23T11:34:22","modified_gmt":"2017-05-23T09:34:22","slug":"wolnosc-i-samowola-wiele-twarzy-miejskiej-autonomii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2017\/05\/23\/wolnosc-i-samowola-wiele-twarzy-miejskiej-autonomii\/","title":{"rendered":"Wolno\u015b\u0107 i samowola. Wiele twarzy miejskiej autonomii"},"content":{"rendered":"

Prezydent Opola, wypowiadaj\u0105c umow\u0119 TVP<\/strong><\/a>, przerwa\u0142 gorsz\u0105cy spektakl wok\u00f3\u0142 festiwalu. Nie pierwszy to ju\u017c raz, gdy miasta si\u0142\u0105 swojej autonomii przeciwstawiaj\u0105 si\u0119 chorym inicjatywom p\u0142yn\u0105cym z decyzyjnego centrum pa\u0144stwa. To cieszy. Ale rewersem miejskiej wolno\u015bci jest samowola, kt\u00f3rej przyk\u0142ad da\u0142 z kolei prezydent Olsztyna, zwalniaj\u0105c dyrektork\u0119 Miejskiego O\u015brodka Kultury.
\n
\nO Opolu m\u00f3wi si\u0119 ostatnio du\u017co, wi\u0119c nie b\u0119d\u0119 powtarza\u0142 znanych argument\u00f3w. Mo\u017cna tylko stwierdzi\u0107, \u017ce ustr\u00f3j Polski zapewniaj\u0105cy du\u017c\u0105 autonomi\u0119 samorz\u0105dowi lokalnemu sprawdza si\u0119, zw\u0142aszcza w sytuacji gdy czynnikiem destabilizuj\u0105cym podstawy ustrojowe i \u0142ad konstytucyjny jest samo pa\u0144stwo i jego polityczne centrum.<\/p>\n

Prezydent Poznania broni\u0105cy powagi Czerwca’56 przed ceremonia\u0142em wojskowym narzuconym przez Antoniego Macierewicza, prezydentka Warszawy broni\u0105ca wolno\u015bci artystycznej przez cenzorskimi zap\u0119dami ministra kultury (mowa rzecz jasna o „Kl\u0105twie” w Teatrze Powszechnym), inicjatywy wielu samorz\u0105d\u00f3w w sprawach imigrant\u00f3w wbrew ksenofobii podsycanej przez ministra spraw wewn\u0119trznych…<\/p>\n

Jak to jednak stwierdzi\u0142 kiedy\u015b Donald Rumsfeld, komentuj\u0105c ba\u0142agan, jaki powsta\u0142 po „wyzwoleniu” Iraku przez si\u0142y koalicji z USA na czele: Freedom’s untidy. Dlatego te\u017c niestety w cieniu samorz\u0105dowej autonomii dziej\u0105 si\u0119 rzeczy z\u0142e, b\u0119d\u0105ce wyrazem nie tyle wolno\u015bci, ile samowoli.<\/p>\n

Doskona\u0142ym przyk\u0142adem jest sprawa z Olsztyna, o kt\u00f3rej ju\u017c pisa\u0142em. W pi\u0105tek, 19 maja, nast\u0105pi\u0142 prze\u0142om, prezydent Piotr Grzymowicz odwo\u0142a\u0142 ze stanowiska dyrektorki Miejskiego O\u015brodka Kultury Agnieszk\u0119 Ko\u0142ody\u0144sk\u0105. Nie czeka\u0142 na s\u0105dowe potwierdzenie zarzut\u00f3w (a tylko s\u0105d mo\u017ce to uczyni\u0107, jak stwierdzi\u0142a powo\u0142ana przez prezydenta komisja), jakimi pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 w uzasadnieniu, nie wzi\u0105\u0142 pod uwag\u0119 bardzo dobrych opinii o realizowanym w MOK programie, nie zatrzyma\u0142y go w ko\u0144cu liczne w\u0105tpliwo\u015bci formalne.<\/p>\n

Zwolni\u0142, bo chcia\u0142 – nie patrz\u0105c na gwarantowan\u0105 ustawowo autonomi\u0119 instytucji kultury i jej dyrektora. Sprawa wi\u0119c na pewno jeszcze si\u0119 nie zako\u0144czy, czas teraz na s\u0105dy. Warto si\u0119 jej przygl\u0105da\u0107, mimo \u017ce nie jest tak spektakularna jak skandal wok\u00f3\u0142 festiwalu opolskiego. Dlaczego? Doskonale wyja\u015bnia to Marcin Jasi\u0144ski, dyrektor Bemowskiego Centrum Kultury:<\/p>\n

Decyzja Prezydenta Olsztyna o odwo\u0142aniu Agnieszki Ko\u0142ody\u0144skiej ze stanowiska Dyrektor MOK i okoliczno\u015bci jej podj\u0119cia s\u0105 niezwykle bulwersuj\u0105ce. Sprawa ta, z pozoru lokalna, wykracza poza sw\u00f3j terytorialny kontekst i wpisuje si\u0119 w szereg podobnych zdarze\u0144, w kt\u00f3rych organizatorzy instytucji kultury niew\u0142a\u015bciwie interpretuj\u0105 i rozumiej\u0105 swoj\u0105 rol\u0119. Jednak tym razem mamy do czynienia nie tylko z b\u0142\u0119dn\u0105 wyk\u0142adni\u0105 obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w. Podpieraj\u0105c swoj\u0105 decyzj\u0119 wynikami kontroli komisji powo\u0142anej z naruszeniem prawa, Prezydent Olsztyna pokaza\u0142, \u017ce jest cz\u0142owiekiem oczytanym, a literatura pi\u0119kna stanowi dla niego inspiracj\u0119 do sprawowania urz\u0119du. Szkoda tylko, \u017ce natchnienie czerpie z \u201eProcesu\u201d Franza Kafki, a dzia\u0142ania wobec Agnieszki Ko\u0142ody\u0144skiej, jakie w ostatnich tygodniach podejmowa\u0142 aparat administracyjny, kt\u00f3rym kieruje, przywo\u0142uj\u0105 kolejne przyk\u0142ady ze starej i nowej listy lektur.<\/p>\n

Sprawy lokalne nie przebijaj\u0105 si\u0119 do opiniotw\u00f3rczych medi\u00f3w, nie powoduj\u0105 takiego zainteresowania \u015brodowisk kultury. Solidaryzuj\u0105c si\u0119 z publiczno\u015bci\u0105 du\u017cego, pa\u0144stwowego teatru, odwo\u0142anym dyrektorem muzeum czy piosenkark\u0105 odmawiaj\u0105c\u0105 wyst\u0119pu, pami\u0119tajmy o tych, kt\u00f3rych codzienna praca jest r\u00f3wnie wa\u017cna, cho\u0107 zakorzeniona lokalnie. Im trudniej si\u0119 obroni\u0107 przed w\u0142adz\u0105, kt\u00f3ra kontroluje wszystkie narz\u0119dzia i nie waha si\u0119 ich u\u017cy\u0107.<\/p><\/blockquote>\n

Nic doda\u0107, nic uj\u0105\u0107. Ale doda\u0107 trzeba, przypominaj\u0105c drugi w\u0105tek, jaki pojawi\u0142 si\u0119 podczas dyskusji o kulturze i mie\u015bcie, jak\u0105 relacjonowa\u0142em niedawno w „Antymatriksie”<\/strong><\/a>. Sprawa MOK pokazuje, jak miasto o bardzo ciekawym i du\u017cym potencjale kulturalnym marnuje rozwojowe szanse przez nieadekwatn\u0105 do tego potencja\u0142u miejsk\u0105 polityk\u0119. Ale oczywi\u015bcie to wyborcy decyduj\u0105 swoimi wyborami o kszta\u0142cie lokalnej polityki (a w Olsztynie polityczno-wyborczy kontekst, je\u015bli kto\u015b pami\u0119ta ostatnie wybory, jest\u00a0ponury i\u00a0z\u0142o\u017cony).<\/p>\n

Miejska demokracja by\u0142a jednym z g\u0142\u00f3wnych temat\u00f3w zako\u0144czonego w niedziel\u0119 V Kongresu Ruch\u00f3w Miejskich<\/strong><\/a>. Autonomii miast i samorz\u0105du lokalnego trzeba broni\u0107 z zasady, ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105 jednak, \u017ce mo\u017ce ona prowadzi\u0107 do nadu\u017cy\u0107 i samowoli. Chroni\u0107 przed nimi powinna autonomia instytucji gwarantowana, jak w przypadku instytucji kultury i sztuki, odpowiednimi ustawami. Odwo\u0142anie Agnieszki Ko\u0142ody\u0144skiej nie zamyka olszty\u0144skiej sprawy, zbyt wiele kwestii pozosta\u0142o do wyja\u015bnienia, r\u00f3wnie\u017c dotycz\u0105cych naruszenia autonomii instytucji.<\/p>\n

O te wyja\u015bnienia b\u0119dziemy si\u0119 upomina\u0107, bo cho\u0107 dotycz\u0105 konkretnej kwestii, maj\u0105 szersze, og\u00f3lnopolskie znaczenie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prezydent Opola, wypowiadaj\u0105c umow\u0119 TVP, przerwa\u0142 gorsz\u0105cy spektakl wok\u00f3\u0142 festiwalu. Nie pierwszy to ju\u017c raz, gdy miasta si\u0142\u0105 swojej autonomii przeciwstawiaj\u0105 si\u0119 chorym inicjatywom p\u0142yn\u0105cym z decyzyjnego centrum pa\u0144stwa. To cieszy. Ale rewersem miejskiej wolno\u015bci jest samowola, kt\u00f3rej przyk\u0142ad da\u0142 z kolei prezydent Olsztyna, zwalniaj\u0105c dyrektork\u0119 Miejskiego O\u015brodka Kultury.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,56,92,49,120,273,44,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3095"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3095"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3095\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3099,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3095\/revisions\/3099"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3095"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3095"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3095"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}