![\"\"](\"\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/18491833_425035284529402_4296301547959976536_o-1024x576.jpg\")
<\/a>Zdj\u0119cie z zapowiedzi wydarzenia „Obronimy Teatr Powszechny przed narodowcami” na Facebooku<\/p><\/div>Wojna o teatr jest kontynuacj\u0105 polityki innymi \u015brodkami – stwierdzi\u0142by Carl von Clausewitz, przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnej Polsce. W nadchodz\u0105cy weekend mo\u017ce doj\u015b\u0107 do kolejnej bitwy – na praskim brzegu Wis\u0142y broni si\u0119\u00a0Teatr Twierdza Powszechny.
\n
\nAtak na warszawski Teatr Powszechny wywo\u0142a\u0142a „Kl\u0105twa” w re\u017c. Olivera Frljicia. \u017baden spektakl, nawet chyba „Gologota Picnic”, nie spowodowa\u0142 takiej dyskusji w mediach i przestrzeni politycznej, wi\u0119c nie b\u0119d\u0119 przypomina\u0142 istoty sporu. „Golgota” zosta\u0142a prewencyjnie odwo\u0142ana podczas Festiwalu Malta w 2014 r., co wywo\u0142a\u0142o niezwyk\u0142\u0105 reakcj\u0119: zosta\u0142a pokazana w formie wideo lub przeczytana w wielu miastach Polski. W wi\u0119kszo\u015bci tych miejsc organizowane by\u0142y protesty i manifestacje poparcia.<\/p>\n
„Kl\u0105twa” grana jest tylko w Powszechnym i tu podczas kolejnych spektakli kumuluje si\u0119 energia sprzeciwu. Dzi\u015b (pi\u0105tek, 26 maja) kolejna ods\u0142ona repertuarowa „Kl\u0105twy”. I zapowied\u017a kolejnych zamieszek organizowanych przez skrajnie prawicowe boj\u00f3wki. Oraz apele o obron\u0119 praskiej teatralnej twierdzy. Bo Powszechny zaczyna urasta\u0107 do rangi symbolu walki o artystyczn\u0105 wolno\u015b\u0107, dla kt\u00f3rej coraz mniej w Polsce zrozumienia.<\/p>\n
Problem nie tylko w tym, \u017ce wolno\u015b\u0107 ta nale\u017c\u0105ca do pakietu konstytucyjnych wolno\u015bci i praw tak jak ca\u0142y ten konstytucyjny pakiet w niewielkim jest powa\u017caniu rz\u0105dz\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci. Gorzej, \u017ce wolno\u015b\u0107 ta mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 zak\u0142adnikiem politycznej walki z ow\u0105 rz\u0105dz\u0105c\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105. Bo stawk\u0105 tej walki jest przeci\u0105gni\u0119cie na stron\u0119 jedynej w tej chwili si\u0142y politycznej zdolnej zagrozi\u0107 PiS, czyli PO. A dla wi\u0119kszo\u015bci tego elektoratu „Kl\u0105twa” jest barier\u0105 nie do przej\u015bcia.<\/p>\n
Kolejna bitwa o Powszechny nie b\u0119dzie wi\u0119c starciem przyjaci\u00f3\u0142 tego teatru z bigotami wzywaj\u0105cymi do walki o „\u015bwi\u0119t\u0105 wiar\u0119 katolick\u0105” i zapowiadaj\u0105cymi gotowo\u015b\u0107 u\u017cycia przemocy. Chodzi o wynik ca\u0142ej wojny, kt\u00f3rej terenem sta\u0142 w Polsce teatr i, szerzej, kultura. W tej wojnie nie ma prostego podzia\u0142u na my (niech\u0119tni obecnej w\u0142adzy) i oni (w\u0142adz\u0119 popieraj\u0105cy). Teatru Polskiego we Wroc\u0142awiu nie zniszczy\u0142 PiS, tylko samorz\u0105d wojew\u00f3dztwa, czyli koalicja PO i PSL. Pawe\u0142 Wodzi\u0144ski nie b\u0119dzie kierowa\u0142 Teatrem Polskim w Bydgoszczy nie na mocy decyzji ministra kultury, tylko w\u0142adz miasta.<\/p>\n
Na konto ministra kultury zapisa\u0107 nale\u017cy to, \u017ce Jan Klata nie b\u0119dzie d\u0142u\u017cej kierowa\u0142 Starym Teatrem w Krakowie. Odebranie sceny Klacie to p\u00f3\u0142 biedy, ca\u0142a bieda polega na tym, Starym Teatrem b\u0119dzie kierowa\u0142. Do osi\u0105gni\u0119\u0107 ministra dorzuci\u0107 nale\u017cy wszystkie po\u015brednie i bezpo\u015brednie formy cenzury, od pr\u00f3by zdj\u0119cia z afisza „\u015amierci i dziewczyny” we Wroc\u0142awiu, przez atakowanie „Kl\u0105twy”, po szykany wobec tegorocznej Malty za to, \u017ce jej kuratorem jest Oliver „Skandalista” Frlji\u0107.<\/p>\n
Wyra\u017anie jednak wida\u0107, \u017ce dzi\u015b linia g\u0142\u00f3wnego politycznego podzia\u0142u nie jest zgodna z podzia\u0142em, jaki wida\u0107 w kulturze. To oczywi\u015bcie zmniejsza czytelno\u015b\u0107 politycznej polaryzacji i jednocze\u015bnie utrudnia \u017cycie ludziom kultury. Bo nie mog\u0105 by\u0107 nigdy pewni, jak zachowaj\u0105 si\u0119 politycy: czy pryncypialnie, jak dotychczas Hanna Gronkiewicz-Waltz broni\u0105ca wolno\u015bci sztuki w granicach prawa jako jednej z form obrony warto\u015bci konstytucyjnych, czy koniunkturalnie, pod\u0142ug sonda\u017cy i emocji elektoratu oraz w\u0142asnych estetycznych gust\u00f3w.<\/p>\n
Paradoksalnie ten rozjazd mi\u0119dzy map\u0105 podzia\u0142\u00f3w w polityce i kulturze jest b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem, bo pokazuje, \u017ce jeszcze nie ca\u0142e \u017cycie w Polsce uleg\u0142o rozszczepieniu zgodnie z logik\u0105 polaryzacji politycznej, nad kt\u00f3r\u0105 dzi\u015b najwyra\u017aniej fruwa duch Carla Schmitta. Partie opozycyjne, zw\u0142aszcza PO, musz\u0105 rozstrzygn\u0105\u0107, do jakiego stopnia proponowana przez nie polityka jest sfer\u0105 warto\u015bci, a do jakiego skuteczno\u015bci. Lub wprost: musz\u0105 zdecydowa\u0107, jakie warto\u015bci maj\u0105 ich polityk\u0119 organizowa\u0107, warto\u015bci demokracji liberalnej czy nieliberalnej. Faustowski zak\u0142ad, \u017ce dla potrzeb walki z antyliberalnym rz\u0105dem warto zawiesi\u0107 liberalne warto\u015bci, by do nich wr\u00f3ci\u0107 po odbiciu w\u0142adzy, jest kusz\u0105cy, ale niebezpieczny, bo mo\u017ce prowadzi\u0107 do trwa\u0142ego zwyci\u0119stwa projektu PiS, czyli faktycznej \u015bmierci liberalnej demokracji w Polsce.<\/p>\n
Problem maj\u0105 ludzie kultury, bo te\u017c zaczynaj\u0105 dostrzega\u0107 z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 sytuacji. Z jednej strony widz\u0105, \u017ce z obecn\u0105 zideologizowan\u0105 w\u0142adz\u0105 si\u0119 nie dogadaj\u0105 na innych ni\u017c tej w\u0142adzy warunkach. Ale te\u017c zaczynaj\u0105 zdawa\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce z punktu widzenia kultury i jej przysz\u0142o\u015bci nie jest wa\u017cna jedynie zmiana w\u0142adzy, tylko warto\u015bci, jakie tej zmianie b\u0119d\u0105 towarzyszy\u0107.<\/p>\n
Polska jest dzi\u015b krajem wojen kulturowych. Polityczna instrumentalizacja kultury mo\u017ce jednak doprowadzi\u0107 do prawdziwej wojny o kultur\u0119. A wszystkie wojny rz\u0105dz\u0105 si\u0119 wsp\u00f3ln\u0105 logik\u0105, o czym przypomnia\u0142 Ren\u00e9 Girard, odczytuj\u0105c w XXI w. na nowo Clausewitza: uruchamiaj\u0105 mimetyczn\u0105 pasj\u0119 przemocy, nie tylko symbolicznej, z tendencj\u0105 do eskalacji, a\u017c do wyczerpania lub wyniszczenia adwersarzy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wojna o teatr jest kontynuacj\u0105 polityki innymi \u015brodkami – stwierdzi\u0142by Carl von Clausewitz, przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnej Polsce. W nadchodz\u0105cy weekend mo\u017ce doj\u015b\u0107 do kolejnej bitwy – na praskim brzegu Wis\u0142y broni si\u0119\u00a0Teatr Twierdza Powszechny.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,56,257,49,120,95,6,9,273,73,44,82,94,167,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3118"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3118"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3118\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3127,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3118\/revisions\/3127"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3118"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}