{"id":3137,"date":"2017-05-28T10:15:29","date_gmt":"2017-05-28T08:15:29","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=3137"},"modified":"2017-06-01T11:15:26","modified_gmt":"2017-06-01T09:15:26","slug":"kod-reanimacja-reaktywacja-odnowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2017\/05\/28\/kod-reanimacja-reaktywacja-odnowa\/","title":{"rendered":"KOD. Reanimacja? Reaktywacja? ODnowa?"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>

Demonstracja zorganizowana przez KOD i partie opozycyjne na placu Pi\u0142sudskiego w Warszawie, 7 maja 2016 r., fot. Anonymous photographer – Official Flickr of Platforma Obywatelska CC BY-SA 2.0<\/p><\/div>\n

Ruchy spo\u0142eczne nie trwaj\u0105 wiecznie, jeszcze trudniej przez d\u0142u\u017cszy czas utrzymuj\u0105 sp\u00f3jno\u015b\u0107. Taka ich uroda, zw\u0142aszcza gdy \u015bwiadomie nie chc\u0105 przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w partie polityczne. Dlatego to, co dzieje si\u0119 w KOD, nie powinno dziwi\u0107. Raczej cieszy pr\u00f3ba rekonstrukcji w oparciu o nowe w\u0142adze.
\n
\nNajwa\u017cniejsze, historyczne zadanie KOD wykona\u0142 w 2015 r., kiedy zacz\u0105\u0142 konsolidowa\u0107 energi\u0119 spo\u0142ecznego sprzeciwu wobec zamachu na konstytucj\u0119 i inne bezprawne dzia\u0142ania w\u0142adzy PiS. Pami\u0119tam pierwsz\u0105, w\u0105t\u0142\u0105 jeszcze manifestacj\u0119 pod Sejmem. Nikt si\u0119 chyba nie spodziewa\u0142, \u017ce kolejna przyci\u0105gnie ju\u017c t\u0142umy. W tym czasie nie mo\u017cna by\u0142o liczy\u0107 na zdolno\u015b\u0107 spo\u0142ecznej mobilizacji przez partie polityczne. Jak widzieli\u015bmy, Platforma potrzebowa\u0142a ponad roku, \u017ceby si\u0119 pozbiera\u0107 i pokaza\u0107, \u017ce liczy si\u0119 na politycznej scenie, podczas Marszu Wolno\u015bci. Ten czas poszukiwa\u0144 w przestrzeni partyjnej wype\u0142ni\u0142 KOD. I jak to bywa, zbyt szybki wzrost ujawni\u0142 kryzys przyw\u00f3dztwa.<\/p>\n

Od pocz\u0105tku nie mia\u0142em w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce KOD nie jest „now\u0105 Solidarno\u015bci\u0105”, emanacj\u0105 ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa. W mojej hipotezie, w uproszczeniu, KOD jest emanacj\u0105 nowego mieszcza\u0144stwa, jakie okrzep\u0142o w polskich miastach i miasteczkach. Tworzy je inteligencja, tradycyjny w Polsce no\u015bnik warto\u015bci demokratycznych, i nowa klasa \u015brednia, kt\u00f3ra sw\u00f3j status buduje w mniejszym stopniu ni\u017c inteligencja, w odniesieniu do statusu kulturowego, a bardziej do materialnego. Jedni i drudzy wra\u017cliwi s\u0105 na kwestie podmiotowo\u015bci i autonomii, co razem daje mieszcza\u0144ski, w pozytywnym tego s\u0142owa znaczeniu, agregat. Stadtluft macht frei<\/em>.<\/p>\n

Je\u015bli ta hipoteza cho\u0107 po cz\u0119\u015bci jest prawdziwa, to sobotnie wybory w\u0142adz KOD, wyb\u00f3r Krzysztofa \u0141ozi\u0144skiego i odej\u015bcie Mateusza Kijowskiego doskonale by w schemat mieszcza\u0144skiej konsolidacji si\u0119 wpisywa\u0142y. Dla ruchu mieszcza\u0144skiego najbardziej zab\u00f3jcze s\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci natury moralnej, zw\u0142aszcza odnosz\u0105ce si\u0119 do g\u0142\u00f3wnego lidera. Taki ruch mo\u017ce by\u0107 nudny, ale musi by\u0107 solidny. Do takiego wizerunku o wiele lepiej pasuje \u0141ozi\u0144ski. Ale w takiej sytuacji te\u017c nie jest wielkim problemem odej\u015bcie Kijowskiego ze zwolennikami, by budowa\u0107 nowy ruch, ODnow\u0119.<\/p>\n

Mieszcza\u0144stwo, jako podstawa „bur\u017cuazyjnej sfery publicznej”, jak j\u0105 nazywa J\u00fcrgen Habermas, nie potrzebuje tak naprawd\u0119 organizacji, \u017ceby deliberowa\u0107 o sprawach publicznych i w sprawy te si\u0119 anga\u017cowa\u0107. Musi mie\u0107 tak\u0105 potrzeb\u0119, musi wypracowa\u0107 nawyki i praktyki takiej deliberacji, z zajmowaniem przestrzeni publicznej w\u0142\u0105cznie. KOD by\u0142 wielk\u0105 szko\u0142\u0105 kszta\u0142tuj\u0105c\u0105 nowoczesn\u0105 sfer\u0119 publiczn\u0105 i aktywn\u0105 opini\u0119 w Polsce. Jestem przekonany, \u017ce to dzi\u0119ki niemu, w synergii lub w oporze, rozwin\u0119\u0142y si\u0119 liczne inne inicjatywy, jak cho\u0107by Kongres Kultury, mobilizacja \u015brodowisk artystycznych, akademickich, rodzic\u00f3w i nauczycieli. Dzi\u0119ki punktowi odniesienia, jakim jest KOD, nie s\u0105 one jedynie ruchami bran\u017cowymi, lecz wpisuj\u0105 si\u0119 w rozleglejsz\u0105 siatk\u0119 podmiotowo\u015bci obywatelskiej.<\/p>\n

Odkrytej mieszcza\u0144skiej podmiotowo\u015bci nie da si\u0119 \u0142atwo st\u0142amsi\u0107, nawet je\u015bli KOD ju\u017c nie odzyska dawnej energii. Lepszy by\u0142by scenariusz, w kt\u00f3rym obywatelska podmiotowo\u015b\u0107 wyra\u017ca si\u0119 w wielo\u015bci r\u00f3\u017cnorodnych inicjatyw, a konsoliduje si\u0119 dopiero wok\u00f3\u0142 projekt\u00f3w politycznych. Czyli wok\u00f3\u0142 partii. A tu nie jest dobrze, bo w najlepszym wypadku wracamy do reanimacji uk\u0142adu konfrontacji PO-PiS, kt\u00f3ry ju\u017c nie odpowiada temu, co dzieje si\u0119 w spo\u0142ecze\u0144stwie. Pr\u00f3by utworzenia nowego ruchu politycznego, kt\u00f3ry prze\u0142ama\u0142by scen\u0119, jak En marche! Macrona we Francji (i jak przed laty Platforma), nie wydaj\u0105 si\u0119 realne. Na szcz\u0119\u015bcie w polityce w ci\u0105gu roku mo\u017ce wydarzy\u0107 si\u0119 wiele.<\/p>\n

Jednym ze sposob\u00f3w, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by dotychczasowy schemat prze\u0142ama\u0107, jest dotarcie do elektoratu spoza klasy \u015bredniej, ca\u0142kowicie niemal w Polsce u\u015bpionego. Polityka w naszym kraju jest polityk\u0105 zdominowan\u0105 przez klas\u0119 \u015bredni\u0105, z symboliczno-kulturow\u0105 hegemoni\u0105 inteligencji. Tymczasem najwa\u017cniejszy ruch prodemokratyczny w Polsce oparty by\u0142 na dw\u00f3ch filarach: wykwalifikowanych robotnikach i inteligencji. To w\u0142a\u015bnie wykwalifikowani robotnicy w 1979 r. byli obok inteligencji najbardziej przywi\u0105zani do warto\u015bci demokratycznych, r\u00f3\u017cnili si\u0119 od inteligencji swoim egalitaryzmem (inteligencji bli\u017cszy by\u0142 merytokratyzm).<\/p>\n

Potrzebny jest dzi\u015b ruch podobny do tego, kt\u00f3ry 200 lat temu doprowadzi\u0142 do Konstytucji 3 Maja, czyli ruch polegaj\u0105cy na samoograniczeniu klasy dominuj\u0105cej i jej otwarciu na dotychczas wykluczonych ze sfery publicznej (wtedy to szlachta otworzy\u0142a si\u0119 na mieszcza\u0144stwo). Tylko w\u00f3wczas mo\u017cliwa jest zmiana spo\u0142eczna i polityczna. Kt\u00f3re frakcje polskiej klasy \u015bredniej gotowe by\u0142yby dzi\u015b zainicjowa\u0107 podobny ruch? Pisa\u0142em niedawno, \u017ce taki awangardowy potencja\u0142 widz\u0119 w ruchach miejskich. Stawk\u0105 jest zwi\u0119kszenie aktywno\u015bci politycznej wyra\u017caj\u0105cej si\u0119 we frekwencji wyborczej z dzisiejszych circa 50 do 70-80 proc. Czy jest to mo\u017cliwe bez radykalnego populizmu? Dobre pytanie w roku 200. rocznicy \u015bmierci Tadeusza Ko\u015bciuszki, pierwszego przyw\u00f3dcy pr\u00f3buj\u0105cego znale\u017a\u0107 dobr\u0105 odpowied\u017a.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ruchy spo\u0142eczne nie trwaj\u0105 wiecznie, jeszcze trudniej przez d\u0142u\u017cszy czas utrzymuj\u0105 sp\u00f3jno\u015b\u0107. Taka ich uroda, zw\u0142aszcza gdy \u015bwiadomie nie chc\u0105 przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w partie polityczne. Dlatego to, co dzieje si\u0119 w KOD, nie powinno dziwi\u0107. Raczej cieszy pr\u00f3ba rekonstrukcji w oparciu o nowe w\u0142adze.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,21,24,257,20,49,120,8,6,124,273,73,277,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3137"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3137"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3137\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3155,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3137\/revisions\/3155"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3137"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3137"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3137"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}