{"id":3304,"date":"2017-08-17T08:10:02","date_gmt":"2017-08-17T06:10:02","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=3304"},"modified":"2017-08-21T23:45:17","modified_gmt":"2017-08-21T21:45:17","slug":"a-jednak-nie-przepijaja-alchemia-500","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2017\/08\/17\/a-jednak-nie-przepijaja-alchemia-500\/","title":{"rendered":"A jednak nie przepijaj\u0105. Alchemia 500+"},"content":{"rendered":"

A jednak nie przepijaj\u0105 – wynika z kolejnej edycji bada\u0144 nad programem 500+. Program ci\u0105gle budzi emocje i wynikaj\u0105ce z nich skrajnie odmienne oceny. Czy jest przejawem szkodliwego rozdawnictwa czy te\u017c koniecznym transferem socjalnym? Mechanizm spo\u0142eczny, gospodarczy i polityczny programu jest bardziej z\u0142o\u017cony, co \u0142atwiej zrozumie ka\u017cdy, kto cho\u0107 troch\u0119 zna \u017cycie poza polskimi metropoliami.
\n
\nDobrym pretekstem do przyjrzenia si\u0119 programowi 500+ s\u0105 najnowsze badania Konfederacji Przedsi\u0119biorstw Finansowych i Instytutu Rozwoju Gospodarczego SGH „Sytuacja na rynku consumer finance”<\/strong><\/a>, zawieraj\u0105ce pytania dotycz\u0105ce 500+. Wyniki potwierdzaj\u0105, \u017ce \u015brodki z tego programu przeznaczane s\u0105 g\u0142\u00f3wnie na bie\u017c\u0105ce wydatki rodzin z dzie\u0107mi: \u017cywno\u015b\u0107, odzie\u017c, edukacj\u0119, zaj\u0119cia dodatkowe, ro\u015bnie te\u017c udzia\u0142 rozrywki (zw\u0142aszcza w planach na przysz\u0142o\u015b\u0107). Szczeg\u00f3\u0142y w poni\u017cszej tabeli:\"\"<\/a>W istocie jednak nie o indywidualnym i rodzinnym aspekcie programu chc\u0119 pisa\u0107, bo ten by\u0142 ju\u017c wa\u0142kowany wielokrotnie z r\u00f3\u017cnych pozycji. Dla wielu libera\u0142\u00f3w ci\u0105gle 500+ jest wyrazem rozdawnictwa, inni dodaj\u0105 do tego element populistycznego przekupstwa elektoratu z najni\u017cszych warstw dochodowych. Proponuj\u0119 jednak, zw\u0142aszcza powtarzaj\u0105cym\u00a0tez\u0119 o rozdawnictwie, lektur\u0119 wynik\u00f3w bada\u0144 nie z perspektywy indywidualnej, lecz strukturalnej. Wtedy ujawni si\u0119 rzeczywista chytro\u015b\u0107 tego projektu.<\/p>\n

Co bowiem oznacza, \u017ce rodziny korzystaj\u0105ce z 500+ (w\u015br\u00f3d beneficjent\u00f3w dominuj\u0105 rodziny z dochodem na osob\u0119 do 750 z\u0142) wydaj\u0105 otrzymane \u015brodki na bie\u017c\u0105ce potrzeby? \u017be takich rodzin jest najwi\u0119cej poza metropoliami i \u017ce pieni\u0105dze zasilaj\u0105 lokalny obieg gospodarczy: sklepy i piekarnie przestaj\u0105 sprzedawa\u0107 na zeszyt, p\u0142ynno\u015b\u0107 got\u00f3wkowa si\u0119 zwi\u0119ksza, maleje rynek chwil\u00f3wek, a ro\u015bnie popyt na us\u0142ugi edukacyjno-kulturalne (zaj\u0119cia dodatkowe dla dzieci). W sensie indywidualnym g\u0142\u00f3wnym beneficjentem programu s\u0105 rodziny najs\u0142abiej usytuowane, w sensie strukturalnym – klasa \u015brednia (lokalni przedsi\u0119biorcy) i inteligencja pozametropolitalna.<\/p>\n

W perspektywie indywidualnej\/rodzinnej 500+ ma charakter transferu socjalnego, w perspektywie strukturalnej jest programem dyfuzji w warunkach rozwoju spolaryzowanego, skoncentrowanego na metropoliach. Badanie KPF+IRG pokazuje jeszcze jeden interesuj\u0105cy szczeg\u00f3\u0142 – najbiedniejsi, a wi\u0119c ci, kt\u00f3rzy proporcjonalnie w najwi\u0119kszym stopniu s\u0105 bezpo\u015brednimi beneficjentami 500+, s\u0105 te\u017c w najwi\u0119kszym stopniu z niego niezadowoleni (kasy jest za ma\u0142o). Ale te\u017c nie oni s\u0105 w politycznej grze najwa\u017cniejsi, tylko wspomniana pozametropolitalna klasa \u015brednia i inteligencja. To ci ludzie chodz\u0105 na wybory, a dzi\u0119ki 500+ zyskali strukturalne wzmocnienie swojego statusu.<\/p>\n

Problem rozwoju polaryzacyjno-dyfuzyjnego by\u0142 dobrze opisany w programie Polska 2030 Micha\u0142a Boniego. O ile polaryzacja polegaj\u0105ca na koncentracji rozwoju w metropoliach jest procesem „naturalnym” w obecnej strukturze gospodarki, o tyle dyfuzja wymaga aktywnej polityki publicznej. Zgodnie z wcze\u015bniejszymi koncepcjami dyfuzj\u0119 mia\u0142y zapewni\u0107 inwestycje infrastrukturalne finansowane przy udziale \u015brodk\u00f3w unijnych. Inwestycje te rzeczywi\u015bcie zmieni\u0142y krajobraz Polski, jednak jak przy wszystkich inwestycjach makro pozosta\u0142 problem „ostatniej mili”, czyli ko\u0144cowych beneficjent\u00f3w. PiS programem 500+ odwr\u00f3ci\u0142 regu\u0142y, kosztem inwestycji (bo te\u00a0kulej\u0105, co w d\u0142u\u017cszej perspektywie grozi zapa\u015bci\u0105 makroekonomiczn\u0105) sfinansowa\u0142 „ostatni\u0105 mil\u0119”, stymuluj\u0105c impuls popytowy.<\/p>\n

O tym, jak dzia\u0142a 500+ w wymiarze strukturalnym z perspektywy obiegu gospodarczego ma\u0142ych o\u015brodk\u00f3w, \u0142atwo mo\u017cna si\u0119 dowiedzie\u0107, jad\u0105c w Polsk\u0119. Kto robi to regularnie, dostrze\u017ce, jak bardzo zmniejszy\u0142a si\u0119 cho\u0107by liczba nachalnych ofert chwil\u00f3wek, bo spad\u0142 na nie popyt. I to w\u0142a\u015bnie w tym strukturalnym efekcie kryje si\u0119 w g\u0142\u00f3wnej mierze \u017ar\u00f3d\u0142o politycznej si\u0142y PiS, wyra\u017caj\u0105ce si\u0119 w wysokich wynikach sonda\u017cy. Powtarzanie bzdur o tym, \u017ce PiS przekupi\u0142 elektorat przez rozdawnictwo, si\u0142\u0119 t\u0119 tylko b\u0119dzie wzmacnia\u0107, wzmacniaj\u0105c jednocze\u015bnie podzia\u0142 mi\u0119dzy Polsk\u0105 metropolitaln\u0105 a pozametropolitaln\u0105. A w sensie strukturalnym w\u0142a\u015bnie, nie tylko w Polsce, lecz r\u00f3wnie\u017c we Francji, Wielkiej Brytanii czy USA, ten w\u0142a\u015bnie podzia\u0142 jest podstaw\u0105 polaryzacji politycznej i \u017ar\u00f3d\u0142em energii dla prawicowych populizm\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

A jednak nie przepijaj\u0105 – wynika z kolejnej edycji bada\u0144 nad programem 500+. Program ci\u0105gle budzi emocje i wynikaj\u0105ce z nich skrajnie odmienne oceny. Czy jest przejawem szkodliwego rozdawnictwa czy te\u017c koniecznym transferem socjalnym? Mechanizm spo\u0142eczny, gospodarczy i polityczny programu jest bardziej z\u0142o\u017cony, co \u0142atwiej zrozumie ka\u017cdy, kto cho\u0107 troch\u0119 zna \u017cycie poza polskimi metropoliami.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3308,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[279,46,257,49,120],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3304"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3304"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3304\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3342,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3304\/revisions\/3342"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3308"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3304"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3304"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3304"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}