Mieszka\u0144cy obszar\u00f3w dotkni\u0119tych ubieg\u0142otygodniow\u0105 nawa\u0142nic\u0105 pytaj\u0105, dlaczego pa\u0144stwo potrzebowa\u0142o tak du\u017co czasu na reakcj\u0119. Na szcz\u0119\u015bcie mieszka\u0144cy ci, nie czekaj\u0105c ani na t\u0119 reakcj\u0119, ani na odpowied\u017a, organizuj\u0105 si\u0119 i walcz\u0105 ze skutkami katastrofy. A gdy trzeba, bo zawiedzie wojskowa technika, pomog\u0105 Antoniemu Macierewiczowi wydoby\u0107 si\u0119 z b\u0142ota. Tak wygl\u0105daj\u0105 w dzia\u0142aniu realne spo\u0142ecze\u0144stwo i wirtualne pa\u0144stwo.
\n
\nPa\u0144stwo wirtualne, w odr\u00f3\u017cnieniu od teoretycznego, istnieje, ale jakoby go nie by\u0142o. To znaczy istnieje jako potencjalno\u015b\u0107 wyra\u017caj\u0105ca si\u0119 realnie w dialektyce przemocy i niemocy, kt\u00f3ra jednak nie prowadzi do syntezy, kt\u00f3rej wyrazem powinna by\u0107 moc pa\u0144stwa. Moc, czyli zdolno\u015b\u0107 do adekwatnego stosowania instrument\u00f3w i zasob\u00f3w, by skutecznie realizowa\u0107 podstawowe zadania polegaj\u0105ce na zaopatrywaniu potrzeb obywateli i mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rych nie s\u0105 w stanie zaopatrzy\u0107 sami. Zasobem szczeg\u00f3lnym pa\u0144stwa jest jego monopol na legalne u\u017cywanie przemocy. To nadzwyczajne uprawnienie powoduje, \u017ce od pa\u0144stwa oczekujemy nadzwyczajnych dzia\u0142a\u0144 w nadzwyczajnych sytuacjach.<\/p>\n
Niestety, bardzo cz\u0119sto doznajemy zawodu. Gdy 20 lat temu, podczas Wielkiej Powodzi, pa\u0144stwo w osobie W\u0142odzimierza Cimoszewicza dotar\u0142o ju\u017c do zalewanej Kotliny K\u0142odzkiej, mieszka\u0144cy us\u0142yszeli, \u017ce powinni byli si\u0119 ubezpieczy\u0107. Prawda, ale czy w tamtej sytuacji (jeszcze przed zalaniem Wroc\u0142awia) czekali\u015bmy na prawd\u0119 czy na moc wyra\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119 w realnej pomocy? Mocy brakowa\u0142o, o czym przekonali si\u0119 chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej mieszka\u0144cy Wroc\u0142awia, odkrywaj\u0105c, \u017ce przez wiele dni musieli radzi\u0107 sobie sami. Dwadzie\u015bcia lat p\u00f3\u017aniej niewiele si\u0119 zmieni\u0142o, gdy pa\u0144stwo w osobie Antoniego Macierewicza dotar\u0142o po kilku dniach od nawa\u0142nicy na miejsce i zakopa\u0142o si\u0119 w b\u0142ocie. I z tego b\u0142ota wypchn\u0119\u0142a je moc mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy pospieszyli ratowa\u0107 ministra.<\/p>\n
Trudno o lepsz\u0105 metafor\u0119, pokazuj\u0105c\u0105, \u017ce \u017ar\u00f3d\u0142em mocy s\u0105 zdolni do samoorganizacji obywatele. Mieszka\u0144cy Rytla, Czerska i innych miejscowo\u015bci dotkni\u0119tych katastrof\u0105, wspierani bezpo\u015brednio i na odleg\u0142o\u015b\u0107 przez mieszka\u0144c\u00f3w ca\u0142ej Polski, poradzili sobie, bo musieli – i dlatego, \u017ce potrafili. A potrafili, bo tworz\u0105 realne spo\u0142ecze\u0144stwo – z\u0142o\u017con\u0105 struktur\u0119 ludzi zdolnych do wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania. Niezwykle wa\u017cnym elementem tej struktury jest samorz\u0105d organizuj\u0105cy ludzi i zasoby materialne lokalnej wsp\u00f3lnoty. Niemniej wa\u017cnym s\u0105 inne struktury organizuj\u0105ce \u017cycie spo\u0142eczne, od ochotniczej stra\u017cy po\u017carnej przez ko\u0142a gospody\u0144 wiejskich po parafie.<\/p>\n
Niby to wszystko oczywiste, a jednak katastrofy naturalne i ich bilanse najlepiej pokazuj\u0105, \u017ce zdolno\u015b\u0107 do samoorganizacji i wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania nie jest jednakowa wsz\u0119dzie na \u015bwiecie. My w tej kategorii wypadamy nie najgorzej – mimo narzeka\u0144 na niski kapita\u0142 spo\u0142eczny i brak wzajemnego zaufania. Pokazuj\u0105c r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy realnym spo\u0142ecze\u0144stwem i wirtualnym pa\u0144stwem, nie chc\u0119 ich sobie przeciwstawia\u0107, przeciwnie: realne spo\u0142ecze\u0144stwo potrzebuje realnego pa\u0144stwa. Jak wyrwa\u0107 pa\u0144stwo z wirtualno\u015bci, urealni\u0107, czyli wyposa\u017cy\u0107 w moc? Na pewno nie poprzez poszerzanie jego prerogatyw, centralizacj\u0119, ograniczanie autonomii spo\u0142ecznej i zwi\u0119kszanie nominalnie funkcji w\u0142adczych. Raczej przeciwnie: przez maksymalne uspo\u0142ecznienie i demokratyzacj\u0119 struktur pa\u0144stwa, by zamiast t\u0142umi\u0107 moc realnego spo\u0142ecze\u0144stwa, jak najpe\u0142niej z niej korzysta\u0142y.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mieszka\u0144cy obszar\u00f3w dotkni\u0119tych ubieg\u0142otygodniow\u0105 nawa\u0142nic\u0105 pytaj\u0105, dlaczego pa\u0144stwo potrzebowa\u0142o tak du\u017co czasu na reakcj\u0119. Na szcz\u0119\u015bcie mieszka\u0144cy ci, nie czekaj\u0105c ani na t\u0119 reakcj\u0119, ani na odpowied\u017a, organizuj\u0105 si\u0119 i walcz\u0105 ze skutkami katastrofy. A gdy trzeba, bo zawiedzie wojskowa technika, pomog\u0105 Antoniemu Macierewiczowi wydoby\u0107 si\u0119 z b\u0142ota. Tak wygl\u0105daj\u0105 w dzia\u0142aniu realne spo\u0142ecze\u0144stwo i […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,257,49,120,95,273,70],"tags":[291],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3309"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3309"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3309\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3337,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3309\/revisions\/3337"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3309"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3309"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3309"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}