{"id":3357,"date":"2017-08-23T10:20:38","date_gmt":"2017-08-23T08:20:38","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=3357"},"modified":"2017-08-23T12:53:20","modified_gmt":"2017-08-23T10:53:20","slug":"fenomen-polskiej-polskosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2017\/08\/23\/fenomen-polskiej-polskosci\/","title":{"rendered":"Fenomen polskiej polsko\u015bci"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Lubi\u0119 ogl\u0105da\u0107 Polsk\u0119 przez okulary tekst\u00f3w Doroty Mas\u0142owskiej, bo jak nikt czuje ten fenomen naszego kraju, odkryty w „Mi\u0119dzy nami dobrze jest”:\u00a0we Francji jest Francja, w Niemczech s\u0105 Niemcy, nawet w Czechach s\u0105 Czechy, a tylko w Polsce jest Polska.
\n
\nPoniewa\u017c \u017caden tekst nie wyczerpie fenomenu polskiej polsko\u015bci, Mas\u0142owska bierze si\u0119 za\u0144 – ze znakomitym rezultatem – w kolejnej ksi\u0105\u017cce: „Jak przej\u0105\u0107 kontrol\u0119 nad \u015bwiatem nie wychodz\u0105c z domu”<\/strong><\/a>.<\/p>\n

Jak dotrze\u0107 do j\u0105dra polskiej polsko\u015bci w czasach, kiedy te same fakty ka\u017cdy rozumie po swojemu, a polski nar\u00f3d mo\u017cna zdefiniowa\u0107 jako wsp\u00f3lnot\u0119, kt\u00f3r\u0105 dzieli wsp\u00f3lny j\u0119zyk? Dorota Mas\u0142owska znalaz\u0142a doskona\u0142y klucz, swe osobiste do\u015bwiadczenie podr\u00f3\u017cowania \u015brodkami transportu publicznego z obrazami Polski, jakich dostarczaj\u0105 seryjne produkcje telewizyjne: telenowele, paradokumenty i inne produkcje wype\u0142niaj\u0105ce czas emisyjny mi\u0119dzy reklamami.<\/p>\n

Spojrzenie ma Mas\u0142owska przenikliwe, co najbardziej wida\u0107 w rozdziale „S\u0142owiki”, analizuj\u0105cym fenomen paradokumentu, kt\u00f3ry opanowa\u0142 polsk\u0105 telewizj\u0119 i zalewa anteny opowie\u015bciami o codziennym \u017cyciu z perspektywy „zwyk\u0142ych ludzi”. Ju\u017c wydaje si\u0119, \u017ce pisarka na ten chwyt daje si\u0119 nabra\u0107, gdy pisze:<\/p>\n

Paradokumenty to neoseriale lustra, zaludnione przez niepi\u0119knych, niezoperowanych, grubych, be\u0142kocz\u0105cych, \u015bmiesznych, takich jak ty i ja. Lustra, w kt\u00f3rych rzeczywisto\u015b\u0107 jest (niemal) tak brzydka jak w rzeczywisto\u015bci, a meblo\u015bcianki ci\u0105gle zalepione s\u0105 kalkomani\u0105.<\/p><\/blockquote>\n

Po chwili analizy pokazuj\u0105cej, \u017ce paradokumenty z ich estetyk\u0105 s\u0105 wyrazem ludowego buntu przeciwko celebryckiemu standardowi „politycznej poprawno\u015bci”, czy raczej normie estetycznej, czujnie zadaje pytanie:<\/p>\n

Czy ta s\u0142ynna prawdziwo\u015b\u0107 paradokument\u00f3w jest a\u017c tak prawdziwa? Czy rzeczywi\u015bcie s\u0105 one bli\u017cej polskiej rzeczywisto\u015bci ni\u017c prawilne produkcje TVP? Moim zdaniem nie; s\u0105 po prostu w inny spos\u00f3b daleko.<\/p><\/blockquote>\n

Na czym wi\u0119c polega ich fenomen? Paradokumenty to:<\/p>\n

…neogaw\u0119dy ludowe, odwo\u0142uj\u0105ce si\u0119 do bardzo pierwotnych funkcji narracji. Do opowie\u015bci jako formy spo\u0142ecznego wsp\u00f3\u0142bycia; sp\u0119dzania razem czasu; wsp\u00f3lnego zabijania go. Zimowania, przeczekiwania, mentalnego koczowania. Ich targetem s\u0105 „niem\u0142odzi, niewykszta\u0142ceni, z niewielkich o\u015brodk\u00f3w”, „nie\u0142api\u0105cy si\u0119 na \u00bbGr\u0119 o tron\u00ab i \u00bbStranger Things\u00ab”. Ci, kt\u00f3rzy chc\u0105, \u017ceby po prostu co\u015b znajomo wrzeszcza\u0142o i szarpa\u0142o si\u0119 w tle, kiedy jedz\u0105 wodzionk\u0119. Ci, dla kt\u00f3rych telewizor jest cz\u0119sto jedynym rozm\u00f3wc\u0105 i krewnym, oknem na \u015bwiat. I to przed nim, jak zim\u0119, przeczekuj\u0105 z\u0142y czas.<\/p><\/blockquote>\n

Dorota Mas\u0142owska heroicznie po\u015bwi\u0119ci\u0142a siebie i setki godzin swego czasu, \u017ceby obejrze\u0107 za nas to, czego by\u015bmy pewno nigdy nie obejrzeli: „S\u0142oiki”, „Azja Express”, „Kuchenne rewolucje”, wraca te\u017c do starych produkcji, przypominaj\u0105c „Dynasti\u0119”, kt\u00f3ra towarzyszy\u0142a polskiemu powrotowi do kapitalistycznej nowoczesno\u015bci. Nie po to jednak, \u017ceby opowiedzie\u0107, co zobaczy\u0142a na ekranie, tylko w\u0142a\u015bnie tak jak powy\u017cej, \u017ceby ods\u0142oni\u0107 kolejne fragmenty polskiej polsko\u015bci, kondycji \u017cycia Polak\u00f3w zamieszkuj\u0105cych XXI wiek, kt\u00f3ra wymyka si\u0119 jakiejkolwiek bezpo\u015bredniej reprezentacji, czy to symbolicznej, czy to metodami naukowymi.<\/p>\n

Mas\u0142owskiej udaje si\u0119 przekroczy\u0107 t\u0119 barier\u0119, znajduje sw\u00f3j klucz do „polskiej duszy” (kt\u00f3rej na imi\u0119 wielo\u015b\u0107) nie tylko dzi\u0119ki przenikliwo\u015bci, ale i absolutnemu s\u0142uchowi j\u0119zykowemu. Dzi\u0119ki niemu chwyta nieistotne z pozoru szczeg\u00f3\u0142y ukryte w rozmowach i tekstach, jakimi raczymy si\u0119 w kontaktach bezpo\u015brednich lub konsumuj\u0105c strumienie medialnej popkultury, by wzmocni\u0107 je i wyartyku\u0142owa\u0107 po nadaniu literackiego szlifu. Na koniec jeszcze jeden fragment, wie\u0144cz\u0105cy analiz\u0119 „Azja Express”:<\/p>\n

Emocje, kt\u00f3re budzi program, komentarze, ca\u0142a ta buduj\u0105ca si\u0119 wok\u00f3\u0142 niego wielog\u0142osowa opowie\u015b\u0107 stanowi\u0105 niew\u0105tpliwie niezwyk\u0142y materia\u0142 socjologiczny. Jego analiza wykracza ju\u017c daleko poza rozmiary tego artyku\u0142u i moje nerwy, ale niew\u0105tpliwie jest to posiew z duszy Polaka A.D. 2016. A ta, jak zwykle, w zaawansowanym procesie gnilnym: tak samo barwna, jak niezbyt apetyczna.<\/p><\/blockquote>\n

Smacznego!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lubi\u0119 ogl\u0105da\u0107 Polsk\u0119 przez okulary tekst\u00f3w Doroty Mas\u0142owskiej, bo jak nikt czuje ten fenomen naszego kraju, odkryty w „Mi\u0119dzy nami dobrze jest”:\u00a0we Francji jest Francja, w Niemczech s\u0105 Niemcy, nawet w Czechach s\u0105 Czechy, a tylko w Polsce jest Polska.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3363,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[141,56,92,120,44,94],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3357"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3357"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3357\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3364,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3357\/revisions\/3364"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3363"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3357"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3357"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3357"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}