{"id":3465,"date":"2017-09-18T07:36:18","date_gmt":"2017-09-18T05:36:18","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=3465"},"modified":"2017-09-18T11:47:12","modified_gmt":"2017-09-18T09:47:12","slug":"mieszkaniec-obywatelem-panel-obywatelski-w-gdansku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2017\/09\/18\/mieszkaniec-obywatelem-panel-obywatelski-w-gdansku\/","title":{"rendered":"Mieszkaniec obywatelem. Panel obywatelski w Gda\u0144sku"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_3467\" style=\"width: 630px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3467\" class=\"wp-image-3467 size-large\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/20170916_104711-1024x632.jpg\" alt=\"\" width=\"620\" height=\"383\" srcset=\"\/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/20170916_104711-1024x632.jpg 1024w, \/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/20170916_104711-300x185.jpg 300w, \/antymatrix\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/20170916_104711-768x474.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 620px) 100vw, 620px\" \/><p id=\"caption-attachment-3467\" class=\"wp-caption-text\">Pawe\u0142 Adamowicz, prezydent Gda\u0144ska, otwiera III Panel Obywatelski, fot. Edwin Bendyk<\/p><\/div>\n<p>Gda\u0144sk jako pierwszy w Polsce wprowadzi\u0142 instytucj\u0119 panelu obywatelskiego. Grupa losowo wybranych mieszka\u0144c\u00f3w deliberuje nad wa\u017cn\u0105 dla miasta spraw\u0105, a gdy znajd\u0105 rozwi\u0105zanie, z kt\u00f3rym zgadza si\u0119 80 proc. uczestnik\u00f3w, staje si\u0119 ono obowi\u0105zuj\u0105ce dla w\u0142adz.<br \/>\n<!--more--><br \/>\n<iframe loading=\"lazy\" id=\"ls_embed_1505712606\" src=\"https:\/\/livestream.com\/accounts\/3574038\/events\/7701760\/videos\/162860201\/player?width=640&#038;height=360&#038;enableInfo=true&#038;defaultDrawer=&#038;autoPlay=true&#038;mute=false\" width=\"640\" height=\"360\" frameborder=\"0\" scrolling=\"no\" allowfullscreen> <\/iframe><\/p>\n<p>W sobot\u0119, <a href=\"http:\/\/www.gdansk.pl\/wiadomosci\/Trzeci-panel-obywatelski-tym-razem-o-wspieraniu-aktywnosci-obywatelskiej-w-Gdansku,a,88562\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><strong>16 wrze\u015bnia, ruszy\u0142 trzeci ju\u017c panel<\/strong><\/a>, tym razem po\u015bwi\u0119cony problemowi zwi\u0119kszenia aktywno\u015bci obywatelskiej mieszka\u0144c\u00f3w. Wzi\u0119\u0142o w nim udzia\u0142 55 os\u00f3b reprezentuj\u0105cych dzielnice Gda\u0144ska (jeden przedstawiciel na 10 tys. mieszka\u0144c\u00f3w). W pierwszej kolejno\u015bci losowani s\u0105 mieszka\u0144cy spe\u0142niaj\u0105cy kryteria reprezentatywno\u015bci pr\u00f3by (ok. 100 os\u00f3b na jedno kryterium), do nich wysy\u0142ane s\u0105 zaproszenia. Spo\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy odpowiedz\u0105, losowany jest ju\u017c ostateczny sk\u0142ad.<\/p>\n<p>Dotychczas panel obywatelski (za ka\u017cdym razem konstruowany od nowa) zajmowa\u0142 si\u0119 popraw\u0105 jako\u015bci powietrza oraz tym, &#8222;jak lepiej przygotowa\u0107 Gda\u0144sk na wypadek ulewnych opad\u00f3w deszczu w ramach adaptacji miasta do zmian klimatu&#8221;. Tym razem uczestnicy zastanawiaj\u0105 si\u0119, jak zwi\u0119kszy\u0107 aktywno\u015b\u0107 obywatelsk\u0105, koncentruj\u0105c si\u0119 na zagadnieniach zadanych w\u0142adze miasta:<\/p>\n<p>1. Jak wspiera\u0107 kszta\u0142towanie aktywno\u015bci obywatelskiej w szko\u0142ach?<br \/>\n2. Jak wspiera\u0107 aktywno\u015b\u0107 obywatelsk\u0105 w\u015br\u00f3d os\u00f3b doros\u0142ych?<br \/>\n3. Jak wzmocni\u0107 narz\u0119dzia partycypacji obywatelskiej?<br \/>\n4. Jak wspiera\u0107 r\u00f3wne traktowanie na poziomie miasta?<\/p>\n<p>Pierwszy dzie\u0144 panelu wype\u0142ni\u0142a praca z ekspertami zajmuj\u0105cymi si\u0119 edukacj\u0105 i rozwi\u0105zaniami edukacyjnymi maj\u0105cymi znaczenie dla aktywno\u015bci obywatelskiej, demokracji, zaanga\u017cowania. Mnie przypad\u0142 w udziale g\u0142os wprowadzaj\u0105cy, kt\u00f3ry wykorzysta\u0142em na opowie\u015b\u0107 &#8222;o niewidocznej aktywno\u015bci obywatelskiej&#8221;, czyli syndromie Kozio\u0142ka Mato\u0142ka. Cierpimy na ten syndrom\u00a0w Polsce, ca\u0142y czas narzekaj\u0105c na nisk\u0105 aktywno\u015b\u0107 i zaanga\u017cowanie Polak\u00f3w, nie dostrzegaj\u0105c istniej\u0105cych form aktywno\u015bci umykaj\u0105cych znormalizowanym statystykom.<\/p>\n<p>Bo prawd\u0105 jest, \u017ce frekwencja wyborcza w Polsce jest bardzo niska, w Gda\u0144sku w wyborach samorz\u0105dowych w 2014 r. uczestniczy\u0142o 40,2 proc. mieszka\u0144c\u00f3w. Czy jednak mo\u017cna by\u0107 zaanga\u017cowanym politycznie obywatelem, je\u015bli nie jest si\u0119 aktywnym mieszka\u0144cem w\u0142\u0105czonym w obieg \u017cycia ekonomicznego (praca), kulturalnego, spo\u0142ecznego, religijnego? Przez d\u0142ugi czas po transformacji aktywno\u015b\u0107 zawodowa Polak\u00f3w nie przekracza\u0142a 50 proc., uczestnictwo w kulturze mierzone np. czytelnictwem ksi\u0105\u017cek te\u017c nie przekracza\u0142o 50 proc., praktyki religijne &#8211; w diecezji gda\u0144skiej w niedzielnych mszach uczestniczy 38 proc., w ko\u0144cu zaanga\u017cowanie spo\u0142eczne mierzone wsp\u00f3\u0142prac\u0105 z organizacjami spo\u0142ecznymi to mniej ok. 20 proc.<\/p>\n<p>Tak zaanga\u017cowanie polityczne Polak\u00f3w dobrze koreluje z r\u00f3\u017cnymi wymiarami integracji w wytwarzanie wsp\u00f3lnoty. Czy w tej korelacji kryj\u0119 si\u0119 zwi\u0105zek przyczynowo-skutkowy? Do pewnego stopnia na pewno, zaanga\u017cowanie demokratyczne w sprawy polis musi mie\u0107 ugruntowanie w praktyce dnia codziennej troski o siebie i najbli\u017csze otoczenie. Czy w takim razie drog\u0105 do zwi\u0119kszenia aktywno\u015bci obywatelskiej b\u0119dzie np. edukacja kulturalna maj\u0105ca na celu zwi\u0119kszenie uczestnictwa w kulturze?<\/p>\n<p>Odpowiedzie\u0107 mo\u017cna pytaniem: czy aby nie gubimy form aktywno\u015bci ekonomicznej, kulturalnej, spo\u0142ecznej niewidocznych w statystykach, bo rozwijanych poza obiegiem instytucjonalnym? To oczywi\u015bcie gospodarka nieformalna (nie tylko szara strefa, ale te\u017c sieci wymiany s\u0105siedzkiej, nieodp\u0142atna praca domowa), pozainstytucjonalne praktyki kulturowe, zw\u0142aszcza m\u0142odych ludzi, nieznajduj\u0105cych dla siebie miejsca w istniej\u0105cych instytucjach. W ko\u0144cu zjawisko, kt\u00f3re nazywam autarki\u0105 obywatelsk\u0105, kiedy w pojedynk\u0119 lub wsp\u00f3lnie, dzi\u0119ki dost\u0119pnej infrastrukturze (np. internet), zaspokajamy potrzeby, kt\u00f3rych nie potrafi efektywnie dostarczy\u0107, cho\u0107 powinna, w\u0142adza publiczna.<\/p>\n<p>To wszystko sk\u0142ada si\u0119 na zjawisko tworzenia kontrspo\u0142ecze\u0144stwa (poj\u0119cie to rozwijane jest intensywnie przez socjolog\u00f3w francuskich), kt\u00f3rego efektem jest nie tylko tworzenie si\u0119 form aktywno\u015bci spo\u0142ecznej poza radarem instytucji i organizacji. Zaanga\u017cowanie to mo\u017ce prowadzi\u0107 do form ekspresji politycznej, czyli \u015bwiadomej interwencji w sferze publicznej w celu jej zmiany &#8211; np. alarm smogowy, masa krytyczna, dzia\u0142ania lokatorskie. Kontrspo\u0142ecze\u0144stwo ujawnia si\u0119 jako kontrdemokracja.<\/p>\n<p>W Polsce to zjawisko ma szczeg\u00f3lne znaczenie, bo demokracja ze wzgl\u0119du na wspomniane niskie poziomy partycypacji degeneruje si\u0119 nie, jak bywa, tyrani\u0105 wi\u0119kszo\u015bci, tylko tyrani\u0105 aktywnej mniejszo\u015bci (z regu\u0142y aktywnej politycznie klasy \u015bredniej, kt\u00f3ra mechanizmy demokracji reprezentacyjnej wykorzystuje cz\u0119sto do przejmowania publicznych zasob\u00f3w). Ca\u0142a sztuka polega na tym, by nauczy\u0107 si\u0119 rozpoznawa\u0107 i dostrzega\u0107 kontrspo\u0142ecze\u0144stwo w dzia\u0142aniu i wykorzystywa\u0107 potencja\u0142 kontrdemokracji do demokratyzowania miejskiej (krajowej) demokracji. W przeciwnym wypadku grozi zawsze korekta populistyczna.<\/p>\n<p>Moje wyst\u0105pienie by\u0142o jednym z wielu, uczestnicy panelu podczas bardzo intensywnego dnia ch\u0142on\u0119li wiedz\u0119, kt\u00f3r\u0105 b\u0119d\u0119 poszerza\u0107 podczas kolejnych podobnych sesji, a potem zajm\u0105 si\u0119 wypracowywaniem rekomendacji. Losowa metoda wyboru powoduje, \u017ce praktycznie nikt wzajemnie si\u0119 nie zna, s\u0105 to rzeczywi\u015bcie &#8222;zwykli mieszka\u0144cy&#8221;. I w\u0142a\u015bnie to spotkanie wok\u00f3\u0142 sprawy miasta, gdzie student, 80-letnia emerytka, in\u017cynier ze stoczni rozmawiaj\u0105 z sob\u0105, niezale\u017cnie od politycznych pogl\u0105d\u00f3w, z szacunkiem i ch\u0119ci\u0105 zrozumienia &#8211; jest najniezwyklejszym aspektem panelu obywatelskiego.<\/p>\n<p>Gratuluj\u0119 Gda\u0144skowi, \u017ce zdecydowa\u0142 si\u0119 na wprowadzenie panelu obywatelskiego &#8211; rzecz godna polecenia wszystkim polskim miastom.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gda\u0144sk jako pierwszy w Polsce wprowadzi\u0142 instytucj\u0119 panelu obywatelskiego. Grupa losowo wybranych mieszka\u0144c\u00f3w deliberuje nad wa\u017cn\u0105 dla miasta spraw\u0105, a gdy znajd\u0105 rozwi\u0105zanie, z kt\u00f3rym zgadza si\u0119 80 proc. uczestnik\u00f3w, staje si\u0119 ono obowi\u0105zuj\u0105ce dla w\u0142adz.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,65,92,189,257,49,120,296,273,73,294,66,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3465"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3465"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3465\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3473,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3465\/revisions\/3473"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3465"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3465"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3465"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}