{"id":3492,"date":"2017-09-27T20:41:21","date_gmt":"2017-09-27T18:41:21","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=3492"},"modified":"2017-09-27T21:49:42","modified_gmt":"2017-09-27T19:49:42","slug":"dialog-palka-ministerialna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2017\/09\/27\/dialog-palka-ministerialna\/","title":{"rendered":"Dialog pa\u0142k\u0105 ministerialn\u0105"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Organizatorzy festiwalu teatralnego Dialog<\/strong><\/a> uznali, \u017ce w tegorocznym programie nie mo\u017ce zabrakn\u0105\u0107 „Kl\u0105twy” Olivera Frlji\u0107a (Teatr Powszechny w Warszawie). Spektakl, jak wiadomo, nie podoba si\u0119 ministrowi kultury.
\n
\nDialog do dzi\u015b nie dosta\u0142 wi\u0119c przyznanej publicznej dotacji. Postawieni pod \u015bcian\u0105 organizatorzy festiwalu zdecydowali o zmianie programu \u2013 „Kl\u0105twa” zostaje, ale wycofano trzy polskie sztuki, kt\u00f3re mia\u0142y by\u0107 wystawione ze \u015brodk\u00f3w ministerialnych.<\/p>\n

Minister kultury wielokrotnie zapewnia\u0142, \u017ce nie b\u0119dzie cenzurowa\u0142 sztuki, ale te\u017c nie zamierza finansowa\u0107 \u015bwi\u0144stw z publicznej kasy. „Kl\u0105twa”, najgor\u0119tsze wydarzenie artystyczne ostatnich lat, nie mia\u0142a by\u0107 jednak finansowana z ministerialnej dotacji, tylko zosta\u0142a wyodr\u0119bniona z programu, tak by sfinansowa\u0107 j\u0105 ca\u0142kowicie ze sprzeda\u017cy bilet\u00f3w.<\/p>\n

Nic z tego, ta forma dialogu z w\u0142adz\u0105 nie powiod\u0142a si\u0119, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce najwy\u017csz\u0105 form\u0105 dialogu uznawan\u0105 przez w\u0142adz\u0119 jest cenzura i ekonomiczny szanta\u017c. Tomaszowi Kire\u0144czukowi, dyrektorowi festiwalu, trzy tygodnie przed inauguracj\u0105 nie pozosta\u0142o nic innego, jak podj\u0105\u0107 trudne decyzje. Zdecydowa\u0142 si\u0119 nie podda\u0107 naciskowi, kosztem jednak zmiany programu – zosta\u0142o zbyt ma\u0142o czasu, by znale\u017a\u0107 alternatywne \u017ar\u00f3d\u0142o finansowania.<\/p>\n

W takiej sytuacji trudno podj\u0105\u0107 dobr\u0105 decyzj\u0119, trzeba podj\u0105\u0107 s\u0142uszn\u0105. S\u0142uszn\u0105, czyli obna\u017caj\u0105c\u0105 logik\u0119 szanta\u017cu i broni\u0105c\u0105 nadrz\u0119dnych warto\u015bci. Do takich niew\u0105tpliwie zaliczaj\u0105 si\u0119 gwarantowane przez konstytucj\u0119 wolno\u015b\u0107 wypowiedzi artystycznej i wolno\u015b\u0107 dost\u0119pu do kultury. Bo nie chodzi jedynie o prawo tw\u00f3rc\u00f3w – re\u017cyser\u00f3w, aktor\u00f3w, kurator\u00f3w – do nieskr\u0119powanej (w granicach prawa) ekspresji. Chodzi tak\u017ce o wolno\u015b\u0107 ka\u017cdego z nas, by z efekt\u00f3w pracy tw\u00f3rc\u00f3w m\u00f3c skorzysta\u0107. Tomasz Kire\u0144czuk w o\u015bwiadczeniu napisa\u0142:<\/strong><\/a><\/p>\n

Chcia\u0142bym jasno zaznaczy\u0107, \u017ce postaw\u0119 MKiDN w stosunku do festiwalu Dialog \u2013 Wroc\u0142aw odbieram jako zmierzaj\u0105ce w stron\u0119 ograniczenia swobody wypowiedzi artystycznej dzia\u0142anie polityczne, przyk\u0142ad cenzury ekonomicznej i pr\u00f3b\u0119 zastraszenia \u015brodowiska teatralnego w Polsce. Rzecz\u0105 oczywist\u0105 jest dla mnie, \u017ce sytuacja, w kt\u00f3rej si\u0119 znale\u017ali\u015bmy, jest efektem pr\u00f3by prezentacji na festiwalu spektaklu \u201eKl\u0105twa\u201d.<\/p>\n

W moim przekonaniu\u00a0pr\u00f3ba eliminowania z przestrzeni publicznej zjawisk i artyst\u00f3w, kt\u00f3rzy z powod\u00f3w politycznych czy ideowych nie odpowiadaj\u0105 w\u0142adzy, wymaga jednoznacznego sprzeciwu. W efekcie wstrzymania ministerialnej dotacji tegoroczny festiwal Dialog staje si\u0119 bole\u015bnie niepe\u0142ny. Mam jednak g\u0142\u0119bokie przekonanie, \u017ce mimo to powinien si\u0119 odby\u0107 cho\u0107by po to, aby sta\u0107 si\u0119 platform\u0105 wa\u017cnej dyskusji o sztuce w czasach kryzysu, o wolno\u015bci i solidarno\u015bci. O tym, czym jest i czym powinien by\u0107 mecenat pa\u0144stwa, a tak\u017ce teatr publiczny. I przede wszystkim o tym, czy dialog i Dialog jest nadal mo\u017cliwy.<\/p><\/blockquote>\n

Dotychczas minister kultury przekonywa\u0142, \u017ce prawa te uznaje, ale nie widzi powodu, by finansowa\u0107 ze \u015brodk\u00f3w publicznych to, co si\u0119 mu z r\u00f3\u017cnych wzgl\u0119d\u00f3w nie podoba (raz chodzi\u0142o o pornografi\u0119 na scenie, teraz o rzekome blu\u017anierstwo i pseudoartystyczne prowokacje). Niestety, nawet je\u015bli jest taka wola wi\u0119kszo\u015bci, \u017caden urz\u0119dnik pa\u0144stwowy lub samorz\u0105dowy nie ma prawa do arbitralnego decydowania. Na \u015brodki publiczne sk\u0142adamy si\u0119 wszyscy, nie tylko zwolennicy aktualnej w\u0142adzy i mi\u0142o\u015bnicy konkretnego estetycznego stylu. I dlatego wszyscy mamy prawo do partycypowania w ich redystrybucji. Nie musi by\u0107 ona r\u00f3wna, ale r\u00f3wny musi by\u0107 dost\u0119p do \u015brodk\u00f3w, czyli nie mo\u017ce wyklucza\u0107, np. ze wzgl\u0119d\u00f3w ideologicznych.<\/p>\n

Dlatego te\u017c b\u0142\u0119dna jest koncepcja mecenatu pa\u0144stwa w kulturze, jak\u0105 przedstawi\u0142 Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski podczas kongresu PiS w Przysusze, a realizowana przez Piotra Gli\u0144skiego. Owszem, mecenat mo\u017ce zajmowa\u0107 si\u0119 tworzeniem i umacnianiem narodowej wsp\u00f3lnoty, ale nie mo\u017ce tego czyni\u0107 kosztem pluralizmu w kulturze i spo\u0142ecze\u0144stwie. A gwarancj\u0105 tego pluralizmu s\u0105 wspomniane wolno\u015bci tworzenia i uczestnictwa, kt\u00f3rych wyrazem jest prawo r\u00f3wnego dost\u0119pu do \u015brodk\u00f3w publicznych na kultur\u0119. Konstytucyjnym obowi\u0105zkiem ministra kultury jest ochrona tego prawa, a nie jego \u0142amanie.<\/p>\n

Dialog to nie tylko spektakle, ale wiele innych wydarze\u0144, w\u015br\u00f3d nich debaty. Nagle zyskuj\u0105 one niezwykle na znaczeniu, bo ich temat – teatr wykracza poza sfer\u0119 sztuki i w odpowiedzi na brutaln\u0105 ingerencj\u0119 polityki sam te\u017c polityk\u0105 musi si\u0119 zaj\u0105\u0107. Tak wi\u0119c mimo programowych ci\u0119\u0107 tegoroczny Dialog sta\u0142 si\u0119\u00a0wydarzeniem, zanim si\u0119 rozpocz\u0105\u0142. Najlepsz\u0105 odpowiedzi\u0105 na dialog pa\u0142k\u0105, jaki uprawia w\u0142adza, jest prawdziwy dialog i zaanga\u017cowana debata.<\/p>\n

O temacie pisze tak\u017ce Aneta Kyzio\u0142<\/strong><\/a>, kre\u015bl\u0105c szersze t\u0142o problemu resortu kultury z polskim teatrem, a poni\u017cej nagranie konferencji prasowej Tomasza Kire\u0144czuka.<\/p>\n