{"id":3609,"date":"2017-11-20T10:48:01","date_gmt":"2017-11-20T09:48:01","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=3609"},"modified":"2017-11-20T11:17:07","modified_gmt":"2017-11-20T10:17:07","slug":"zatrzymac-brunatna-fale-po-forum-przyszlosci-kultury","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2017\/11\/20\/zatrzymac-brunatna-fale-po-forum-przyszlosci-kultury\/","title":{"rendered":"Zatrzyma\u0107 brunatn\u0105 fal\u0119. Po Forum Przysz\u0142o\u015bci Kultury"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>

Forum Przysz\u0142o\u015bci Kultury, debata podsumowuj\u0105ca. W tle scenografia Jonasa Staala „Unionizing the Polish Flag”<\/p><\/div>\n

Pytanie, jak zatrzyma\u0107 faszyzacj\u0119, cz\u0119sto pojawia\u0142o si\u0119 podczas dwudniowych debat Forum Przysz\u0142o\u015bci Kultury<\/strong><\/a>, zorganizowanego w Teatrze Powszechnym w Warszawie. Trudno si\u0119 dziwi\u0107, skoro tydzie\u0144 wcze\u015bniej tu\u017c obok siedziby teatru, na b\u0142oniach Stadionu Narodowego, finiszowa\u0142 Marsz Niepodleg\u0142o\u015bci. Dyskusja by\u0142a jednak o wiele szersza i ujawni\u0142a zar\u00f3wno si\u0142\u0119 wolnej kultury, jak i jej wra\u017cliwo\u015b\u0107.
\n
\nNiew\u0105tpliw\u0105 si\u0142\u0105 jest zdolno\u015b\u0107 do diagnozowania rzeczywisto\u015bci i przeczuwanie tego, co mo\u017ce nadej\u015b\u0107. Pisa\u0142em w poprzednim wpisie o esto\u0144skim teatrze NO99 i jego spektaklach. Najnowszy NO34 „Revolution”, pokazywany w przededniu Forum, zaskoczy\u0142 wszystkich, kt\u00f3rzy liczyli, \u017ce zobacz\u0105 opowie\u015b\u0107 o rewolucji, jak\u0105 podpowiada do\u015bwiadczenie historyczne. Esto\u0144czycy postanowili zmierzy\u0107 si\u0119 jednak z przysz\u0142o\u015bci\u0105 i rewolucj\u0105, jakiej potrzebujemy dzi\u015b – rewolucj\u0105 antyprometejsk\u0105, polegaj\u0105c\u0105 na przesuni\u0119ciu miejsca cz\u0142owieka w \u015bwiecie.<\/p>\n

Mo\u017cna jednak wymienia\u0107 wi\u0119cej dzie\u0142, kt\u00f3re arty\u015bci pokazali w ostatnim czasie, by wyrazi\u0107 swoje intuicje o rzeczywisto\u015bci – nie napawaj\u0105 optymizmem, nie daj\u0105 \u0142atwych podpowiedzi, s\u0105 raczej wyzwaniem, z kt\u00f3rym pr\u00f3bowali\u015bmy zmierzy\u0107 si\u0119 podczas debat. Te ujawni\u0142y inne wymiary si\u0142y kultury. To na przyk\u0142ad kultura jako przestrze\u0144 samoorganizacji – czy to w odpowiedzi na zaw\u0142aszczanie instytucji sztuki\u00a0przez polityk\u00f3w, czy to w obszarze edukacji. Ten wymiar zosta\u0142 najpierw zbadany przez specjalne zespo\u0142y naukowe, a nast\u0119pnie przedstawiony podczas otwieraj\u0105cych sesji Forum. Czysty konkret.<\/p>\n

Debaty z udzia\u0142em ruch\u00f3w spo\u0142ecznych potwierdzi\u0142y, \u017ce kultura jest przestrzeni\u0105 polityczno\u015bci. Ka\u017cdy z ruch\u00f3w, niezale\u017cnie od tego, czy walczy o prawa kobiet, czy zajmuje \u015brodowiskiem, czy te\u017c pomoc\u0105 imigrantom, musi stworzy\u0107 w\u0142asne imaginarium, zestaw symboli t\u0142umacz\u0105cych sens i cel zaanga\u017cowania. Symbole te staj\u0105 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 to\u017csamo\u015bci uczestnik\u00f3w ruchu, s\u0142u\u017c\u0105 te\u017c komunikowaniu jego programu zewn\u0119trznemu \u015bwiatu. Nowe ruchy spo\u0142eczne, ze wzgl\u0119du na po\u0142\u0105czenie aspekt\u00f3w to\u017csamo\u015bciowych z wykorzystaniem \u015brodk\u00f3w symbolicznych jako narz\u0119dzi walki, s\u0105 tak\u017ce, niezale\u017cnie od tematu swego zaanga\u017cowania, ruchami kulturowymi.<\/p>\n

Ten fakt by\u0142 przes\u0142ank\u0105 do zaproszenia przedstawicieli licznych ruch\u00f3w z nadziej\u0105, \u017ce przestrze\u0144 kultury stanie si\u0119 tak\u017ce platform\u0105 dla spotkania i tworzenia wsp\u00f3lnego imaginarium. Problemem skuteczno\u015bci (najcz\u0119\u015bciej jej braku) ruch\u00f3w zaanga\u017cowanych w konkretne sprawy jest niezdolno\u015b\u0107 prze\u0142o\u017cenia stawki walki\/zaanga\u017cowania z j\u0119zyka partykularnego (np. ochrony \u015brodowiska) na j\u0119zyk uniwersalny, kt\u00f3ry np. wspomnian\u0105 ochron\u0119 \u015brodowiska wpisuje w szerszy problem odczuwany i zrozumia\u0142y dla wszystkich, a nie tylko dla aktywist\u00f3w. M\u00f3wi\u0105c j\u0119zykiem Jeffreya C. Alexandra, tw\u00f3rcy teorii sfery obywatelskiej, liczyli\u015bmy, \u017ce przestrze\u0144 kultury stanie si\u0119 przestrzeni\u0105 takiej wsp\u00f3\u0142pracy, kt\u00f3rej efektem stanie si\u0119 uspo\u0142ecznienie problemu Puszczy Bia\u0142owieskiej czy praw imigrant\u00f3w. Bez takiego uspo\u0142ecznienia niemo\u017cliwe jest ich upolitycznienie, a wi\u0119c i skuteczne rozwi\u0105zanie.<\/p>\n

Niestety, tego celu podczas warszawskiego Forum nie osi\u0105gn\u0119li\u015bmy. Niezwykle ciekawe debaty nie stworzy\u0142y ca\u0142o\u015bci, bo okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie byli\u015bmy gotowi wzajemnie si\u0119 s\u0142ucha\u0107. Niewielu uczestnik\u00f3w Forum zdecydowa\u0142o si\u0119 na obecno\u015b\u0107 i aktywno\u015b\u0107 przez dwa dni, wi\u0119kszo\u015b\u0107 ogranicza\u0142a si\u0119 do swoich temat\u00f3w. Znamienne, \u017ce na ka\u017cdym praktycznie panelu podkre\u015blano problem niedostatku kapita\u0142u spo\u0142ecznego w Polsce, nisk\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 do wsp\u00f3\u0142pracy. Szkoda, \u017ce tak s\u0142abo t\u0119 wiedz\u0119 odnosimy do siebie. Ci\u0105gle jednak liczymy, \u017ce kultura mo\u017ce by\u0107 przestrzeni\u0105 radzenia sobie z tym deficytem i barier\u0119 braku ch\u0119ci do taktycznej i strategicznej wsp\u00f3\u0142pracy uda si\u0119 pokona\u0107.<\/p>\n

W ko\u0144cu ostatni aspekt – kultura jako przestrze\u0144 polityki i politycznej instrumentalizacji. Doskonale przypomnia\u0142 o tym \u00c1rp\u00e1d Schilling, w\u0119gierski re\u017cyser teatralny, nazwany przez w\u0119gierskie w\u0142adze jednym z trzech wskazanych imiennie wrogiem pa\u0144stwa. Pozostali dwaj to te\u017c arty\u015bci – okazuje si\u0119, \u017ce w kraju, w kt\u00f3rym opozycja polityczna zdo\u0142a\u0142a si\u0119 samozaora\u0107, najbardziej niebezpieczni dla re\u017cimu s\u0105 arty\u015bci. Dlaczego? Bo dysponuj\u0105 najsilniejsz\u0105 broni\u0105 – wyobra\u017ani\u0105, czyli zdolno\u015bci\u0105 do pokazywania alternatywy wobec \u015bwiata i \u0142adu politycznego, dla kt\u00f3rego alternatywy ma nie by\u0107.<\/p>\n

C\u00f3\u017c, cho\u0107 has\u0142em Forum Przysz\u0142o\u015bci Kultury by\u0142o „Wolno\u015b\u0107, r\u00f3wno\u015b\u0107, wyobra\u017ania”, to jednak nie uda\u0142o si\u0119 wyzwoli\u0107 ca\u0142ej si\u0142y wyobra\u017ani. Zbyt mocno jest ona skowana wspomnianym wcze\u015bniej partykularyzmem, przyzwyczajeniami, stereotypami, klasowo\u015bci\u0105. To by\u0142o bardzo intensywne, ciekawe spotkanie, ale zostawia du\u017cy niedosyt, kt\u00f3ry dobrze wybrzmia\u0142 w debacie podsumowuj\u0105cej z udzia\u0142em polityk\u00f3w. Wiele jest do zrobienia, wi\u0119c spotykamy si\u0119 13 stycznia w Teatrze Powszechnym, kiedy ju\u017c b\u0119d\u0105 gotowe podsumowania i wnioski, by zaprogramowa\u0107 kolejne dzia\u0142ania. Wiemy ju\u017c, \u017ce kolejnym wa\u017cnym forum debaty b\u0119dzie NieKongres Animator\u00f3w Kultury organizowany 9-11 kwietnia w Poznaniu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pytanie, jak zatrzyma\u0107 faszyzacj\u0119, cz\u0119sto pojawia\u0142o si\u0119 podczas dwudniowych debat Forum Przysz\u0142o\u015bci Kultury, zorganizowanego w Teatrze Powszechnym w Warszawie. Trudno si\u0119 dziwi\u0107, skoro tydzie\u0144 wcze\u015bniej tu\u017c obok siedziby teatru, na b\u0142oniach Stadionu Narodowego, finiszowa\u0142 Marsz Niepodleg\u0142o\u015bci. Dyskusja by\u0142a jednak o wiele szersza i ujawni\u0142a zar\u00f3wno si\u0142\u0119 wolnej kultury, jak i jej wra\u017cliwo\u015b\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,65,45,295,197,71,114,286,274,56,177,223,24,257,20,49,120,8,297,258,95,6,103,9,124,296,273,73,294,66,44,82,16,50,277,268,167,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3609"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3609"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3609\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3617,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3609\/revisions\/3617"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3609"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3609"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3609"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}