{"id":3661,"date":"2018-01-15T09:24:46","date_gmt":"2018-01-15T08:24:46","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=3661"},"modified":"2018-01-15T10:50:44","modified_gmt":"2018-01-15T09:50:44","slug":"miastko-liberalne-jadro-ciemnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2018\/01\/15\/miastko-liberalne-jadro-ciemnosci\/","title":{"rendered":"Miastko. Liberalne j\u0105dro ciemno\u015bci"},"content":{"rendered":"
\"Fot.<\/a>

„Ciemno\u015bci” wed\u0142ug Moniki Strz\u0119pki i Paw\u0142a Demirskiego, Teatr im. Stefana \u017beromskiego, Kielce Fot. Bartek Sadowski<\/p><\/div>\n

Miastko to nazwa ukrywaj\u0105ca rzeczywiste imi\u0119 miasta, w kt\u00f3rym socjolog Maciej Gdula prowadzi\u0142 badania nad elektoratem PiS. Ich wyniki wywo\u0142a\u0142y niezwyk\u0142e zainteresowanie, o jakim autorzy innych bada\u0144 naukowych mog\u0105 tylko marzy\u0107.
\n
\nSzukaj\u0105c wyja\u015bnienia tego fenomenu, trafi\u0142em do Kielc na „Ciemno\u015bci” wed\u0142ug Moniki Strz\u0119pki i Paw\u0142a Demirskiego<\/strong><\/a>. I zrozumia\u0142em, \u017ce Miastko to nasze liberalne j\u0105dro ciemno\u015bci.<\/p>\n

Maciej Gdula w „Dobrej zmianie w Miastku”<\/strong><\/a> niczym Marlow opisuje w swym raporcie podr\u00f3\u017c do polskiego interioru, do kt\u00f3rego nikt je\u015bli nie musi, nie zapuszcza si\u0119. Swym rozm\u00f3wcom daje g\u0142os, cho\u0107 ich oczywi\u015bcie ze wzgl\u0119du na metod\u0119 naukow\u0105 ukrywa. Dzi\u0119ki temu zyskuj\u0105 status podobny jak w opowiadaniu Conrada, s\u0105 i realni, ale jednocze\u015bnie nabieraj\u0105 cech generycznych „Innych z interioru”, zamieszkuj\u0105cych nie tylko to konkretne miasto, ale wszystkie polskie Miastka.<\/p>\n

Przez wiele lat niewidoczni jak s\u0142u\u017cba w wiktoria\u0144skiej Anglii, buduj\u0105cy strze\u017cone osiedla w metropoliach, wykonuj\u0105cy podrz\u0119dne funkcje us\u0142ugowe i produkcyjne w systemie gospodarki opartym, jak pisze inny badacz, Tomasz Zarycki, na eksporcie taniej si\u0142y roboczej zyskali kolonialny status subaltern\u00f3w. Oczywi\u015bcie upraszczam opis bada\u0144 Macieja Gduli, mieszka\u0144cy Miastka g\u0142osuj\u0105cy na PiS tworz\u0105 bardziej zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 grup\u0119. Sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na ni\u0105 zar\u00f3wno przedstawiciele klasy ludowej, jak i klasy \u015bredniej, wi\u0119c i motywacje polityczno-ideowe rozk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w zr\u00f3\u017cnicowany spos\u00f3b.<\/p>\n

Maciej Gdula postanawia jednak ten \u017cywio\u0142 z interioru poklasyfikowa\u0107, dobry socjolog staje si\u0119 chwilami etnografem badaj\u0105cym obcy lud, pr\u00f3buj\u0105c rozkodowa\u0107 jego wzory kultury i rozumienia \u015bwiata. Propozycje warszawskiego badacza wywo\u0142a\u0142y olbrzymie zainteresowanie, ale i dyskusj\u0119, kt\u00f3ra w\u0142a\u015bnie g\u0142\u00f3wnie dotyczy kwestii klasyfikacyjnych: czy rzeczywi\u015bcie mamy do czynienia z postawami neoatorytarnymi? Czy te\u017c przyzwolenie na obecne rz\u0105dy bezprawia i w\u0105tpliwej sprawiedliwo\u015bci nale\u017cy nazwa\u0107 inaczej?<\/p>\n

Monika Strz\u0119pka i Pawe\u0142 Demirski nie bawi\u0105 si\u0119 w swym spektaklu, syntezie orygina\u0142u „J\u0105dra ciemno\u015bci” i p\u00f3\u017aniejszych interpretacji, w akademickie subtelno\u015bci. Ich ukryte w g\u00f3rze rzeki miasto Kurtza to nic innego ni\u017c Miastko, liberalne j\u0105dro ciemno\u015bci, czyli symptom kapitalizmu legitymizowanego ideologi\u0105 liberalizmu. Legitymacja wyczerpuje si\u0119, gdy kapitalizm z podr\u0119cznik\u00f3w poka\u017ce swoj\u0105 realn\u0105 twarz, czyli re\u017cim akumulacji polegaj\u0105cy na opresji, podporz\u0105dkowaniu i wyzysku s\u0142abszych.<\/p>\n

Tyle \u017ce po demaskacji tego uniwersalnego mechanizmu dzia\u0142ania systemu nie nast\u0119puje optymistyczny zwrot i pr\u00f3ba naprawy, tak by system zyska\u0142 ludzk\u0105 twarz, bo to okazuje si\u0119 niemo\u017cliwe (dobr\u0105 ilustracj\u0105 fantazja zielonej modernizacji opartej na elektromobilno\u015bci – w rachunku ci\u0105gnionym ekologiczny koszt samochodu elektrycznego jest podobny jak diesla, tylko inaczej ten koszt si\u0119 rozk\u0142ada – za czyste powietrze w miastach Europy zap\u0142ac\u0105 m.in. mieszka\u0144cy Kongo wydobywaj\u0105cy niezb\u0119dne minera\u0142y). Ale i niemo\u017cliwa jest rewolucja w \u015bwiecie naszych codziennych uwik\u0142a\u0144 jako konsumenci, pracownicy, kobiety i m\u0119\u017cczy\u017ani. Bardziej prawdopodobna jest katastrofa. Parafrazuj\u0105c tytu\u0142 g\u0142o\u015bnego przed laty felietonu Krzysztofa Teodora Toeplitza, odkrywamy w naszych odpicowanych metropoliach, \u017ce Miastko atakuje.<\/p>\n

Arty\u015bci w tym momencie ko\u0144cz\u0105 sztuk\u0119, pozostawiaj\u0105c widz\u00f3w z przekonaniem, \u017ce powrotu do normalno\u015bci rozumianej jako powr\u00f3t do idea\u0142u liberalnej demokracji nie ma, bo przebudzenie Miastka nie oznacza jedynie mobilizacji gniewu interioru. Ten gniew uruchamia pod\u015bwiadomo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w metropolii, dr\u0105\u017cy ich sumienia i prowadzi do rozk\u0142adu struktury spo\u0142ecznej opartej na samozadowoleniu, fa\u0142szywej \u015bwiadomo\u015bci i hipokryzji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Miastko to nazwa ukrywaj\u0105ca rzeczywiste imi\u0119 miasta, w kt\u00f3rym socjolog Maciej Gdula prowadzi\u0142 badania nad elektoratem PiS. Ich wyniki wywo\u0142a\u0142y niezwyk\u0142e zainteresowanie, o jakim autorzy innych bada\u0144 naukowych mog\u0105 tylko marzy\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,45,46,21,197,286,56,92,24,49,120,95,6,124,73,294,82,277,167,70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3661"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3661"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3661\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3665,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3661\/revisions\/3665"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3661"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3661"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3661"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}