Nowelizacja ustawy o Instytucie Pami\u0119ci Narodowej wywo\u0142a\u0142a oburzenie w Izraelu i na Ukrainie. Za pomoc\u0105 instrument\u00f3w prawa karnego pr\u00f3buje regulowa\u0107 kwestie, jakimi powinni zajmowa\u0107 si\u0119 naukowcy oraz s\u0105dy w ramach ju\u017c istniej\u0105cych przepis\u00f3w. Po raz kolejny prawo pisane pod dyktando krajowej polityki staje si\u0119 wyrazem s\u0142abo\u015bci polskiego pa\u0144stwa, cho\u0107 ma podobno dowodzi\u0107 jego si\u0142y.
\n
\nOficjalnie zgodnie z za\u0142o\u017ceniami\u00a0nowelizacja wprowadzaj\u0105ca sankcje karne za szkalowanie narodu polskiego ma pokaza\u0107, \u017ce w ko\u0144cu Polska zaczyna dba\u0107 o sw\u00f3j wizerunek naruszany cho\u0107by nieustannie powtarzanymi tezami o „polskich obozach \u015bmierci”:<\/p>\n
Kto publicznie i wbrew faktom przypisuje Narodowi Polskiemu lub Pa\u0144stwu Polskiemu odpowiedzialno\u015b\u0107 lub wsp\u00f3\u0142odpowiedzialno\u015b\u0107 za pope\u0142nione przez III Rzesz\u0119 Niemieck\u0105 zbrodnie nazistowskie okre\u015blone w art. 6 Karty Mi\u0119dzynarodowego Trybuna\u0142u Wojskowego za\u0142\u0105czonej do Porozumienia mi\u0119dzynarodowego w przedmiocie \u015bcigania i karania g\u0142\u00f3wnych przest\u0119pc\u00f3w wojennych Osi Europejskiej, podpisanego w Londynie dnia 8 sierpnia 1945 roku (kt\u00f3ry to akt prawny jest opublikowany w Dz. U. z 1947 r. poz. 367) lub za inne przest\u0119pstwa stanowi\u0105ce zbrodnie przeciwko pokojowi, zbrodnie przeciwko ludzko\u015bci lub zbrodnie wojenne lub w inny spos\u00f3b ra\u017c\u0105co pomniejsza odpowiedzialno\u015b\u0107 rzeczywistych sprawc\u00f3w tych zbrodni, podlega karze grzywny lub karze pozbawienia wolno\u015bci do lat 3.<\/p><\/blockquote>\n
Nie pope\u0142nia przest\u0119pstwa ten (w uproszczeniu), kto szkaluje w ramach dzia\u0142alno\u015bci artystycznej lub naukowej. Nowelizacja, z inicjatywy pos\u0142\u00f3w Kukiz’15, poszerza tak\u017ce katalog przest\u0119pstw przeciwko narodowi polskiemu, wprowadzaj\u0105c kategori\u0119:<\/p>\n
zbrodni ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w i ukrai\u0144skich formacji kolaboruj\u0105cych z Trzeci\u0105 Rzesz\u0105.<\/p><\/blockquote>\n
Poprawka Platformy Obywatelskiej, by je\u015bli ju\u017c katalog ma by\u0107 poszerzony, to jednak zamieni\u0107 kategori\u0119 „ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w” na „banderowskich nacjonalist\u00f3w”, nie przesz\u0142a. I dobrze, bo nie mia\u0142a wi\u0119kszego sensu wobec ca\u0142ego zamys\u0142u autor\u00f3w nowelizacji. Jest wi\u0119c nowa ustawa, czeka jeszcze co prawda na prac\u0119 w Senacie i podpis prezydenta. Ju\u017c jednak jest wrzawa, bo nowe prawo rozpali\u0142o polityczne emocje na dw\u00f3ch strategicznych podobno kierunkach polskiej polityki zagranicznej.<\/p>\n
O reakcji Izraela sporo si\u0119 pisze w ostatnich godzinach, mniej uwagi zwraca reakcja Ukrainy, kt\u00f3ra na razie w spos\u00f3b dyplomatyczny w o\u015bwiadczeniu Ministerstwa Spraw Zagranicznych<\/strong><\/a> wyra\u017ca \u017cal, \u017ce stosunki z Ukrain\u0105 sta\u0142y si\u0119 zak\u0142adnikiem wewn\u0119trznej polityki Polski, i odrzuca jednostronne oskar\u017cenie narodu ukrai\u0144skiego za „kolaboracj\u0119 z III Rzesz\u0105” i „zbrodniczy nacjonalizm”. Pojawi\u0142o si\u0119 wiele komentarzy publicystycznych, g\u0142os zabra\u0142 Wo\u0142odymyr Wiatrowicz, szef ukrai\u0144skiego IPN, miarodajny g\u0142os ukrai\u0144ski wyra\u017cony po polsku autorstwa Witalija Mazurenki opublikowa\u0142 Obserwator Mi\u0119dzynarodowy<\/strong><\/a>.<\/p>\n
W sensie prawnym poszerzenie katalogu zbrodni jest zb\u0119dne, bo dotychczasowy wystarcza\u0142, by podejmowa\u0107 akcje prawne. Wi\u0119kszy problem, o czym kiedy\u015b pisa\u0142em, stwarzaj\u0105 kategorie odpowiedzialno\u015bci. Nowelizacja odnosi si\u0119 do teren\u00f3w II Rzeczypospolitej, kt\u00f3re po 17 wrze\u015bnia 1939 roku znalaz\u0142y si\u0119 w r\u0119kach Zwi\u0105zku Radzieckiego, a potem w 1941 roku przesz\u0142y pod okupacj\u0119 niemieck\u0105. Zapisy nowelizacji obejmuj\u0105 lata 1925-50 i nie odnosz\u0105 si\u0119 do kategorii obywatelstwa, tylko do poj\u0119\u0107 zbiorowych: „ludno\u015b\u0107 polska”, „ludno\u015b\u0107 \u017cydowska” oraz „nacjonali\u015bci ukrai\u0144scy” i, co ciekawe, odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do kategorii praw cz\u0142owieka. Pomieszanie z popl\u0105taniem, kt\u00f3re prowadzi do r\u00f3\u017cnych paradoks\u00f3w.<\/p>\n
Zbrodniami nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich i ukrai\u0144skich formacji kolaboruj\u0105cych z III Rzesz\u0105, w rozumieniu ustawy, s\u0105 czyny pope\u0142nione przez ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w w latach 1925-1950, polegaj\u0105ce na stosowaniu przemocy, terroru lub innych form naruszania praw cz\u0142owieka wobec jednostek lub grup ludno\u015bci, a w szczeg\u00f3lno\u015bci wobec ludno\u015bci polskiej. Zbrodni\u0105 nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich i ukrai\u0144skich formacji kolaboruj\u0105cych z III Rzesz\u0105 jest r\u00f3wnie\u017c udzia\u0142 w eksterminacji ludno\u015bci \u017cydowskiej oraz ludob\u00f3jstwie na obywatelach II Rzeczpospolitej Polskiej na terenach Wo\u0142ynia i Ma\u0142opolski Wschodniej.<\/p><\/blockquote>\n
Je\u015bli bowiem zaczynamy rozliczanie w 1925 roku, to zajmuj\u0105c si\u0119 aktami przemocy, jakich dopuszczali si\u0119 ukrai\u0144scy nacjonali\u015bci – obywatele II Rzeczypospolitej na terenie II Rzeczypospolitej\u00a0– musimy tak\u017ce uwzgl\u0119dni\u0107 akty zinstytucjonalizowanej przemocy i \u0142amania praw cz\u0142owieka podejmowane przez II Rzeczpospolit\u0105 wobec ludno\u015bci ukrai\u0144skiej (swoich obywateli). Co z kolei dostarcza argument\u00f3w, \u017ce rok 1943 na Wo\u0142yniu by\u0142 kontynuacj\u0105 rozpocz\u0119tej wcze\u015bniej wojny domowej, za kt\u00f3r\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 ponosz\u0105 nie tylko ukrai\u0144scy nacjonali\u015bci, lecz tak\u017ce strona polska i pa\u0144stwo polskie, kt\u00f3rego wsp\u00f3\u0142czesna Rzeczpospolita jest spadkobierczyni\u0105. Nowelizacja zamiast przecina\u0107 dyskusj\u0119, tylko dolewa paliwa do sporu nie tylko w wymiarze politycznym, ale i merytorycznym.<\/p>\n
Nowelizacja, wprowadzaj\u0105c kategori\u0119 zbrodni ukrai\u0144skiego nacjonalizmu, w proponowanej definicji czyni z aktu prawnego dokument uwik\u0142any historycznie, cho\u0107 zupe\u0142nie ahistoryczny, jednocze\u015bnie wprowadza sankcje karne utrudniaj\u0105ce debat\u0119 historyczn\u0105. Rozumiem, \u017ce takie uj\u0119cie prawa czyni zado\u015b\u0107 autentycznym emocjom cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa. Tyle \u017ce wpisane w system prawa pa\u0144stwowego, obna\u017ca s\u0142abo\u015b\u0107 pa\u0144stwa, kt\u00f3re w swym dzia\u0142aniu, zw\u0142aszcza legislacyjnym, powinno kierowa\u0107 si\u0119 zasad\u0105 rozumu i racji stanu, a nie spo\u0142ecznych emocji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pomieszanie z popl\u0105taniem, kt\u00f3re prowadzi do r\u00f3\u017cnych paradoks\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3707,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98,21,257,20,49,120,95,78,167],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3696"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3696"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3696\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3704,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3696\/revisions\/3704"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3707"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3696"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3696"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3696"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}