Ofensywa wdzi\u0119ku rz\u0105du Mateusza Morawieckiego sko\u0144czy\u0142a si\u0119 szybciej, ni\u017c zacz\u0119\u0142a. Start Maszyny Bezpiecze\u0144stwa Narracyjnego, jak\u0105 mia\u0142a uruchomi\u0107 nowelizacja ustawy o IPN, zako\u0144czy\u0142 si\u0119 wizerunkow\u0105 katastrof\u0105. Dawno ju\u017c tyle (\u017ale) nie pisano o Polsce. P\u00f3\u0142 wieku po Marcu’68 obraz Polaka antysemity ma si\u0119 dobrze jak nigdy.
\n
\nIcchak Szamir powiedzia\u0142 przed laty, \u017ce Polacy wysysaj\u0105 antysemityzm z mlekiem matki. Mieli\u015bmy nadziej\u0119, \u017ce ta opinia wyl\u0105dowa\u0142a w lamusie historii. Niestety, pierwsze osi\u0105gni\u0119cie wykoncypowanej przez dr. hab. Andrzeja Zybertowicza Maszyny Bezpiecze\u0144stwa Narracyjnego polega na uruchomieniu tego w\u0142a\u015bnie „mema mem\u00f3w” antypolskich stereotyp\u00f3w. W\u0142adza chcia\u0142a mie\u0107 narz\u0119dzie kontroli nad pami\u0119ci\u0105 historyczn\u0105, zw\u0142aszcza okresem II wojny \u015bwiatowej. Na pierwszy plan nie wychodzi jednak kwestia, co robili\u015bmy i jacy byli\u015bmy w trakcie Holocaustu, tylko jacy jeste\u015bmy dzisiaj.<\/p>\n
I nie chodzi o to, czy jeste\u015bmy antysemitami „z natury”, czy te\u017c antysemityzm jest jedynie marginesem mobilizowanym na polityczne potrzeby. Na jaw wysz\u0142a struktura\u00a0antysemityzmu w Polsce, niezale\u017cnie od tego, jak bardzo jest powszechny (ni\u017cej wyniki bada\u0144 udost\u0119pnione przez Micha\u0142a Bilewicza, komentarz raczej zb\u0119dny). Dotychczas nasz polski autostereotyp kaza\u0142 wierzy\u0107, \u017ce antysemityzm, je\u015bli ju\u017c wyst\u0119puje, jest domen\u0105 „ciemnego ludu”, kt\u00f3ry pochowany gdzie\u015b po wsiach i ma\u0142ych miasteczkach, piel\u0119gnuje swe brudne fobie. Wystarczy\u0142o kilka program\u00f3w w telewizji rz\u0105dowej, kilka tweet\u00f3w z pami\u0119tnym wpisem Rafa\u0142a Ziemkiewicza o „chciwych parchach”, by przypomnie\u0107, \u017ce w historii by\u0142o inaczej. To lud pod\u0105\u017ca\u0142 za swoimi przewodnikami.<\/p>\n
Polityczny, doktrynalny antysemityzm w II Rzeczpospolitej to nie robota ludu, tylko ludzi takich jak Roman Dmowski. Getta \u0142awkowego nie wymy\u015blali mieszka\u0144cy Jedwabnego, tylko wydarzy\u0142o si\u0119 na Uniwersytecie Warszawskim, przy aprobacie cz\u0119\u015bci profesury. Ponura ksi\u0105\u017cka „Miasta \u015bmierci. S\u0105siedzkie pogromy \u017byd\u00f3w” Miros\u0142awa Tryczyka pokazuje, \u017ce inicjatorami zbrodni pope\u0142nianych na \u017cydowskich s\u0105siadach byli najcz\u0119\u015bciej przedstawiciele lokalnych elit inteligenckich. Tak jak badania Macieja Gduli z „Miastka” przypomnia\u0142y, \u017ce przyzwolenie na autorytarn\u0105 w\u0142adz\u0119 nie jest domen\u0105 „przekupnego ciemnego” ludu, tylko efektem autorytarnej mentalno\u015bci dominuj\u0105cej we wszystkich warstwach polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa, tak ostatnie dni pokazuj\u0105, \u017ce podobnie jest z antysemityzmem (i szerzej, ksenofobi\u0105), i \u017ce siedzi on w g\u0142owach przynajmniej cz\u0119\u015bci polskich (prawicowych) elit.<\/p>\n
Nie jest istotne, czy przedstawiciele tych elit pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 antysemick\u0105 retoryk\u0105 cynicznie, w przekonaniu, \u017ce podgrzej\u0105 w ten spos\u00f3b emocje swoich czytelnik\u00f3w, lektorat\u00f3w i elektorat\u00f3w, czy te\u017c szczerze w to, co m\u00f3wi\u0105 i pisz\u0105, wierz\u0105. Szambo si\u0119 wyla\u0142o, a przed nami kolejne tygodnie coraz gor\u0119tszych debat, do jakich paliwa b\u0119dzie dostarcza\u0107 rocznica Marca’68 i zwi\u0105zane z ni\u0105 przedsi\u0119wzi\u0119cia: publikacje, wydarzenia artystyczne, dyskusje. Dzi\u015b o wiele trudniej b\u0119dzie obozowi w\u0142adzy tak zarz\u0105dzi\u0107 MaBeN\u0105, by przerzuci\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 za to, co sta\u0142o si\u0119 przed p\u00f3\u0142 wiekiem, tylko na komunist\u00f3w, skoro przedstawiciele tego obozu sami chodz\u0105 w butach Gomu\u0142ki i Moczara.<\/p>\n
Jeszcze tydzie\u0144 temu wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce wystarczy obci\u0105\u017cy\u0107 win\u0105 za nazizm lewak\u00f3w oraz feministki, a z naczelnego wroga narodu polskiego uczyni\u0107 ukrai\u0144skich banderowskich nacjonalist\u00f3w. Rzeczywi\u015bcie, problemem nie s\u0105 idioci kryj\u0105cy si\u0119 w lesie z tortem dla Hitlera. Problemem jest rzeczywisto\u015b\u0107, jaka wy\u0142ania si\u0119 zza tweet\u00f3w o parchach i „\u017cart\u00f3w” w mediach.<\/p>\n
\nEven today 34% of Poles do not consider Jews to be fully human (recent research by @dbulska<\/a> and @MIKK_WINIEWSKI<\/a> using the scale by @NourKteily<\/a>). <\/p>\n
Polish public TV journalist tweeting about "greedy kikes" is not an exception… pic.twitter.com\/M8YLOgNQpv<\/a><\/p>\n
— Micha\u0142 Bilewicz (@Michal_Bilewicz) 30 stycznia 2018<\/a><\/p><\/blockquote>\n