{"id":3725,"date":"2018-02-03T10:17:19","date_gmt":"2018-02-03T09:17:19","guid":{"rendered":"http:\/\/antymatrix.blog.polityka.pl\/?p=3725"},"modified":"2018-02-03T13:21:31","modified_gmt":"2018-02-03T12:21:31","slug":"ksenofobia-czas-niepokoju","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/antymatrix\/2018\/02\/03\/ksenofobia-czas-niepokoju\/","title":{"rendered":"Ksenofobia. Czas niepokoju"},"content":{"rendered":"

W pi\u0105tek, 2 lutego, przedstawiciele licznych organizacji mniejszo\u015bci narodowych i etnicznych \u017cyj\u0105cych w Polsce og\u0142osili o\u015bwiadczenie<\/strong><\/a>, w kt\u00f3rym wyra\u017caj\u0105 niepok\u00f3j narastaj\u0105c\u0105 agresj\u0105 na tle narodowym, rasowym i religijnym. Rzadko wyst\u0119puj\u0105 wsp\u00f3lnie, by zajmowa\u0107 tak jednoznaczne stanowisko. Tym bardziej nale\u017cy si\u0119 w nie ws\u0142ucha\u0107.
\n
\nFala agresji narasta od d\u0142u\u017cszego czasu, o\u015bwiadczenie powsta\u0142o jednak dopiero teraz. Jak pisz\u0105 sygnatariusze:<\/p>\n

Nasze szczego\u0301lne zaniepokojenie i sprzeciw budza\u0328 liczne i g\u0142os\u0301ne przejawy antysemityzmu, kto\u0301rych jestes\u0301my s\u0301wiadkami od tygodnia, gdy Sejm uchwali\u0142 nowelizacje\u0328 ustawy o IPN. Padaja\u0328 niegodne, pod\u0142e sformu\u0142owania, z\u0307ywcem zaczerpnie\u0328te z repertuaru szowinisto\u0301w najgorszego autoramentu. G\u0142osy te brzmia\u0328 szczego\u0301lnie z\u0142owieszczo w przededniu 50. rocznicy Marca\u201968 \u2013 jednej z najczarniejszych kart ze wspo\u0301\u0142czesnych dziejo\u0301w Polski, gdy komunistyczna w\u0142adza sie\u0328gne\u0328\u0142a po metody rasistowskie, by zdobyc\u0301 poklask pospo\u0301lstwa dla przegrupowan\u0301 we w\u0142asnych szeregach. I jeszcze mocniejszego zwia\u0328zania Polski z imperialnym centrum w Moskwie.<\/p><\/blockquote>\n

Ten fragment dotyka istoty problemu, kt\u00f3ry systematycznie bagatelizuj\u0105 w\u0142adze pa\u0144stwowe. Tego samego dnia premier Mateusz Morawiecki walczy\u0142 w Markowej o wizerunek Polski, konsekwentnie odnosz\u0105c si\u0119 do wojny i \u00f3wczesnej kondycji Polak\u00f3w – takich samych ofiar agresji jak \u017bydzi.<\/p>\n

Tyle prawda historyczna to cz\u0119\u015b\u0107 problemu. Nieumiej\u0119tne podj\u0119cie tematu przez nowelizacj\u0119 ustawy o IPN i \u015bwiatowe reakcje na ni\u0105 doprowadzi\u0142y do wybuchu antysemickich emocji przy udziale medi\u00f3w publicznych. Powt\u00f3rz\u0119 tez\u0119 z poprzedniego wpisu: mniej istotne w tej chwili, kim byli\u015bmy w czasie wojny, o wiele wa\u017cniejsze, kim my, Polacy, jeste\u015bmy teraz.<\/p>\n

O\u015bwiadczenie wsp\u00f3\u0142obywateli innych narodowo\u015bci dobrze podkre\u015bla stawk\u0119 tego pytania. Nie mo\u017cemy, jak robi to np. premier Jaros\u0142aw Gowin, powtarza\u0107, \u017ce u nas tak naprawd\u0119 problemu z ksenofobi\u0105 nie ma, problem maj\u0105 Francuzi lub Niemcy, gdzie atak\u00f3w na tle rasowym jest o wiele wi\u0119cej. Tylko \u017ce m\u00f3wi\u0105c tak, premier pokazuje, na czym dok\u0142adnie polega problem – na bagatelizowaniu przemocy, na kt\u00f3r\u0105 Francuzi lub Niemcy nie daj\u0105 przyzwolenia, pi\u0119tnuj\u0105c i \u015bcigaj\u0105c ka\u017cdy akt rasizmu.<\/p>\n

Warto przypomnie\u0107 histori\u0119, kiedy to kibice brytyjskiego klubu Chelsea nie wpu\u015bcili w Pary\u017cu do metra ciemnosk\u00f3rego Francuza w 2015 roku, \u015bpiewaj\u0105c „jeste\u015bmy rasistami”<\/strong><\/a>. Ani we Francji, ani w Wielkiej Brytanii nikt nie potraktowa\u0142 incydentu za przypadek w\u0142a\u015bciwy dla „patriotycznej subkultury kibicowskiej”, napastnicy zostali napi\u0119tnowani i postawieni przed s\u0105dem.<\/p>\n

Napa\u015b\u0107 narodowc\u00f3w na procesj\u0119 religijn\u0105 w Przemy\u015blu w czerwcu 2016 roku nie spotka\u0142a si\u0119 z oficjaln\u0105 reakcj\u0105 ze strony w\u0142adz. Ostatnio podczas debaty nad nowelizacj\u0105 ustawy o IPN pose\u0142 Kukuz’15 odwr\u00f3ci\u0142 histori\u0119 i przedstawi\u0142 ofiar\u0119 napa\u015bci wyst\u0119puj\u0105c\u0105 podczas procesu przed s\u0105dem jako agresora i ukrai\u0144skiego nacjonalist\u0119.<\/p>\n

Problem mo\u017cna by bagatelizowa\u0107, gdyby rzeczywi\u015bcie chodzi\u0142o o pojedyncze przypadki „idiot\u00f3w stawiaj\u0105cych w lesie tort dla Hitlera”. Statystyki s\u0105 jednak nieub\u0142agane. Sp\u00f3jrzmy na wyci\u0105g ze sprawozdania Prokuratury Krajowej<\/strong><\/a> dotycz\u0105cy spraw o przest\u0119pstwa pope\u0142nione z pobudek rasistowskich, antysemickich lub ksenofobicznych – w I p\u00f3\u0142roczu 2017 roku prowadzono 947 takich spraw (rok wcze\u015bniej 863, dwa lata wcze\u015bniej 848). Statystyka pokazuje to, czego nie widzi premier Gowin – systematyczny wzrost. Co zreszt\u0105 wprost pisze autor wyci\u0105gu:<\/p>\n

W odniesieniu do nowych spraw odnotowano ich wzrost we wszystkich regionach za wyj\u0105tkiem regionu bia\u0142ostockiego, w kt\u00f3rym liczba nowych spraw tej kategorii zmniejszy\u0142a si\u0119 znacznie (z 71 do 34).<\/p><\/blockquote>\n

Cieszy poprawa sytuacji w Bia\u0142ymstoku, martwi pogorszenie w regionie warszawskim, bo tu jest te\u017c najmniejsza wykrywalno\u015b\u0107 – zaledwie 8,6 proc. (przy przeci\u0119tniej 20-30 proc.). Kto by\u0142 ofiar\u0105? W 20 proc. przypadk\u00f3w muzu\u0142manie, 7,8 proc. \u017bydzi, 5,5 proc. Romowie, 10,6 proc. Ukrai\u0144cy. Powodem napa\u015bci by\u0142a przynale\u017cno\u015b\u0107 religijna lub etniczna. Przy czym, jak zawa\u017ca autor, o ile najcz\u0119\u015bciej napadani byli muzu\u0142manie, to najwi\u0119kszy wzrost agresji dotyczy napa\u015bci na Ukrai\u0144c\u00f3w, zmala\u0142a natomiast liczba napa\u015bci na tle antysemickim. Doda\u0107 te\u017c trzeba, \u017ce wzros\u0142a liczba napa\u015bci na Polak\u00f3w i katolik\u00f3w.<\/p>\n

Na tym nie koniec, warto wczyta\u0107 si\u0119 tak\u017ce w raport z bada\u0144 „Mniejszo\u015b\u0107 ukrai\u0144ska i migranci z Ukrainy w Polsce. Analiza dyskursu” (b\u0119dzie prezentowany w nadchodz\u0105cym tygodniu). Dobrze ilustruje konkretnymi studiami przypadku i analiz\u0105 tre\u015bci, jakie kr\u0105\u017c\u0105 w przestrzeni publicznej, to, co sprawozdanie Prokuratury Krajowej wyra\u017ca ch\u0142odnymi liczbami. Za zauwa\u017conym wzrostem agresji wobec Ukrai\u0144c\u00f3w wida\u0107 konkretn\u0105 tre\u015b\u0107 antyukrai\u0144skich fobii. Raport podejmuje tak\u017ce kwestie reakcji organ\u00f3w pa\u0144stwa, a raczej braku reakcji lub reakcji, kt\u00f3re – jak wyst\u0105pienie ministra Mariusza B\u0142aszczaka w Sejmie w sprawie upami\u0119tnienia rocznicy Akcji „Wis\u0142a” – mia\u0142o antyukrai\u0144ski charakter (komentowa\u0142em w Antymatriksie<\/strong><\/a>, pokazuj\u0105c, jak przedstawiciel rz\u0105du stosuje wobec obywateli swojego kraju kategori\u0119 odpowiedzialno\u015bci zbiorowej za\u00a0 przewinienia innego pa\u0144stwa).<\/p>\n

W ko\u0144cu wiele do my\u015blenia daje najnowsza edycja Wroc\u0142awskiej Diagnozy Spo\u0142ecznej<\/strong><\/a>, bo pokazuje, jak szybko zmieniaj\u0105 si\u0119 spo\u0142eczne nastroje. Og\u0142oszone w styczniu badanie pokaza\u0142o, \u017ce owszem, wroc\u0142awianie czuj\u0105 si\u0119 coraz bardziej tolerancyjni – pozytywnie na t\u0119 kwesti\u0119 odpowiedzia\u0142o w sumie ok. 90 proc. ankietowanych, wzrost o ok. 10 proc. w stosunku do poprzedniej edycji. Jednocze\u015bnie jednak o 30 pkt proc., z 20 do 50, \u017ce kolor sk\u00f3ry lub ubi\u00f3r sugeruj\u0105cy odmienno\u015b\u0107 kulturow\u0105 mo\u017ce by\u0107 powodem zagro\u017cenia.<\/p>\n

To w\u0142a\u015bnie w kontek\u015bcie tych wszystkich bada\u0144 i analiz nale\u017cy czyta\u0107 o\u015bwiadczenie mniejszo\u015bci. Maj\u0105 prawo si\u0119 obawia\u0107, a my – wi\u0119kszo\u015b\u0107 – mamy obowi\u0105zek ich obawy zrozumie\u0107 i przeciwdzia\u0142a\u0107 ich powodom. Gorzej, kiedy \u017ar\u00f3d\u0142em problem\u00f3w jest samo pa\u0144stwo – autorzy Wroc\u0142awskiej Diagnozy wprost wi\u0105\u017c\u0105 wzrost poczucia zagro\u017cenia z polityk\u0105 w\u0142adz:<\/p>\n

W stosunku do 2014 roku nalez\u0307y odnotowac\u0301 fakt, z\u0307e spada znacza\u0328co poczucie bezpieczen\u0301stwa ws\u0301r\u00f3d wroc\u0142awian. Bezpos\u0301rednich przyczyn tego zjawiska, opr\u00f3cz wspomnianych wczes\u0301niej bezpos\u0301rednich dos\u0301wiadczen\u0301 wzrastaja\u0328cego poczucia zagroz\u0307enia, nalez\u0307y szukac\u0301 w narastaja\u0328cym przekonaniu o bezradnos\u0301ci organ\u00f3w pan\u0301stwa odpowiedzialnych za zapewnienie bezpieczen\u0301stwa. Jak sie\u0328 wydaje, jedna\u0328 z g\u0142\u00f3wnych przyczyn tego stanu rzeczy jest z\u0142a polityka w\u0142adz publicznych w Polsce od 2015 roku, kt\u00f3rej efektem jest podsycanie nastroj\u00f3w ksenofobicznych ws\u0301r\u00f3d podatnych na to kategorii mieszkan\u0301c\u00f3w i s\u0301rodowisk spo\u0142ecznych.<\/p><\/blockquote>\n

Nowelizacja ustawy o IPN pokaza\u0142a, jak s\u0142abo obecna w\u0142adza kontroluje rzeczywisto\u015b\u0107, nieudolno\u015b\u0107 zast\u0119puj\u0105c wojownicz\u0105 retoryk\u0105. Czas przejrze\u0107 na oczy i przyzna\u0107 – mamy, wszyscy, powa\u017cny problem.<\/p>\n

Wersja d\u017awi\u0119kowa komentarza:<\/p>\n